وتةى نؤزدةهةم

تايبةتة بة "رِيسالةتى ئةحـمةدى"يةوة

ما إنْ مدحْتُ محمداً بمقالتي

لكن مدحتُ مقالتي بمحمد!

بةلَآ، ئةم "وتة"ية جوانة، بةلآم رِةوشتةكانى ثيَغةمبةر = صلى الله علية وسلم = كة لة سةرووى "جوانى"‏يةوةن، جوانىيان ثآ بةخشيوة!

ئةم وتةية (لةمعةى ضواردةهةم) ضواردة "نم"ى تيَداية:

نمى يةكةم:

سآ ثيَناسةرى طةورة هةن كة ثةروةردطارى خؤمانمان ثآ‏ دةناسيَنن:

يةكةميان: ثةرِاوى طةردوونة، كة بةشيَكمان لة شايةتى‏دانى ئةم ثةرِاوة بيست، لةو سيازدة "لةمعة"يةى كة لة "المثنوي العربي النوري"دا باس‏كران.

دووهةميان: ئايةتى هةرةمةزنى ناو ئةم كتيَبة طةورةيةى طةردوونة، كة كؤتايى‏ ثآ‏هيَنةرى كاروانى ثيَغةمبةريَتى‏ية، صلى الله عليه وسلم.

سآ‏هةميان: قورئانى ثيرؤزة.

ئيَستا دةبآ ئةم بةلَطة دووهةمة طؤيا(ناطق)يةى كة دواهةمين و سةردارى هةموو ثيَغةمبةرانة = صلى الله عليه وسلم = بناسين و، بة ئةدةب و رِيَزةوة طويَى لـآ رِابطرين:

بزانة كة ئةو بةلَطةية "كةسيَتى‏يةكى مةعنةوى"ى طةورةى هةية. جا ئةطةر ثرسيارت كرد و وتت: ئةو بةلَطةية كآ‏ية و، ماهييةتةكةى ضى‏ية؟ ئةوا لة وةلآم‏دا ثيَت‏ دةوتريَت:

ئةوة ئةو كةسةية كة لةبةر طةورةيى مةعنةويى ئةو: سةر رِووى زةوى بووة بة مزطةوتى‏و، مةككة بة ميحرابى و، مةدينة بة مينبةرى و، خؤيشى ثيَش‏نويَذى سةرجةمى ئيماندارانة كة لة ثشتيةوة رِيزيان بةستووة و، وتاربيَذى هةموو مرؤظايةتى‏ية و، ياساكانى بةختةوةرىيان بؤ رِوون دةكاتةوة و، سةروةرى طشت ثيَغةمبةرانة، تةزكييةيان دةكات و بةوةش كة ئايينةكةى ئةم سةرجةم بناغةكانى هةموو ئايينةكانى ئةوانى لة خؤى‏دا كؤكردووةتةوة، ئةوا تةسديقى هةموويان دةكات.. ئنجا طةورةى هةموو ئةولياكانة، ضونكة بةهؤى رِووناكيى خؤرى ثيَغةمبةريَتى‏يةكةيةوة ثةروةردة و رِابةرى و رِيَنمايى هةموويان دةكات.. ئةم ثيَغةمبةرة = صلى الله عليه وسلم = جةمسةريَكة لة ناوةندى بازنةيةكى ذيكردا كة لة ثيَغةمبةران و صيدديقان و ثياوضاكان ثيَك‏هاتووة و هةموويان بة يةكدةنط ئةو وشةية دةلَيَنةوة كة ثيَغةمبةر = صلى الله عليه وسلم = ثيَى رِاطةياندوون. درةختيَكى نوورانيى وةهاية كة رِةط و رِيشة مةحكةم و قايم و زيندووةكانى بريتين لة ثيَغةمبةران = عليهم السلام = بةهؤى ئةوةى كة بناغةى بانطةكانيان لة لايةن خواوةندةوةية. لق و ثةل و طةلآ سةوز و بةروبوومة جوان و بةتامةكانيشى ئةولياكانن، كة بةهؤى ئةو زانيارىيانةى لة رِيَى ئيلهامةوة سةبارةت بة ناسينى خواى طةورة دةستيان كةوتووة، بوون بة لق و ثةل‏ و بةرى ئةو درةختة. كةواتة ئةم ثيَغةمبةرة = صلى الله عليه وسلم = هةر دةعوايةك بلَيَت، هةموو ثيَغةمبةران بة موعجيزاتيان و، ئةولياكان بة كةرامةتةكانيان تيَكرِا و بة يةكدةنط شايةتيى بؤ دةدةن و تةسديقى دةكةن.

بةم جؤرة، هةموو دةعوايةكى ئةم ثيَغةمبةرة = صلى الله عليه وسلم = مؤرى هةموو مرؤظة كاملَةكانى طرؤى مرؤظايةتيى بة سةرةوةية. ئةوةتا دةبينيت كة ئةو دةفةرموآ: "لا إله الاّ الله" و بةمةش دةعواى "يةكتايى" خواوةند رِادةطةيةنيَت، ئةوا لة لايةن رِابوردوو و ئايندة و لة هةردوو رِيزة نوورانى‏يةكةوة، واتة لة خؤر و ئةستيَرةكانى طرؤى مرؤظايةتى‏يةوة كة لة بازنةى ذيكرةكةدان، هةمان وشة دةبيستيتةوة كة هةموويان دةيلَيَنةوة و دووثاتى دةكةنةوة و، طشتيان لةمةدا يةكيان‏طرتووة، هةرضةندةش مةشرةب و رِيَبازيان لة يةكتر جياوازة. وةك‏ بلَيَى ئةوان بةم يةكدةنطى‏يةيان بةم ثيَغـةمبةرة = صلى الله عليه وسلم = دةلَيَن: "صدقْتَ وبالحق نطقتَ"! ئيتر ئايا ض وةهم و خةيالَيَك دةتوانيَت بؤ بةرثةرضدانةوةى دةعوايةكى وةها دةست دريَذ بكات كة شايةتى‏دانى كةسانيَكى لةذمارةبةدةرى ئةوتؤ ثشتى طرتبيَت كة موعجيزة و كةرامةتةكانيان تةزكييةيان بكات؟

نمى دووهةم:

بزانة ئةم بةلَطة نوورانى‏يةى كة بوو بة بةلَطة لةسةر "يةكتايى" خوا و، رِيَنمايى مرؤظايةتيى بؤ "تةوحيد" كرد، هةروةك بة ئةندازةى هيَزى ئيجماع و تةواتورى هةردوو بالَى "ثيَغةمبةريَتى" و "ويلايةت‏" ثشتطيرى‏ كراوة، سةدان ئاماذةى ناو كتيَبة ئاسمانى‏يةكانيش، وةك ئةو مزطيَنى‏يانةى ناو (تةورات و ئينجيل و زةبوور و زةبوورةكانى ثيَشين) تةسديقى دةكةن[1].

هةروةها هيَماى هةزاران ئيرهاصى زؤر، كة هةموويان بة ضاو بينراون، تةسديقى دةكةن.

هةروةها مذدةدانى ضةندين دةنط(هاتف) و شايةتى‏دانى موتةواتيرى كاهينةكانيش تةسديقى دةكةن.

هةروةها موعجيزةكانيشى دةبن بة بةلَطةى تةسديقى ئةو. وةك موعجيزةى: لةت‏بوونى مانط و، هةلَقولآنى ئاو بة ويَنةى كةوسةر لة نيَوان ثةنجةكانى و، هاتنى درةخت بةدةم بانط‏كردنيةوة و، بارينى باران يةكسةر لةطةلأ دوعاى ئةودا و، تيَربوونى خةلَكيَكى زؤر لة خؤراكى كةمى و، قسةكردنى سووسةمار و طورط و ئاسك و حوشتر و بةرد لة خزمةتى‏دا.. تا دةطاتة ئةو هةزاران موعجيزانةى كة زانايانى ليَكؤلَةرى فةرموودةى ثيَغةمبةر = صلى الله عليه وسلم = رِوونيان كردوونةتةوة.

هةروةها شةريعةتةكةشى، كة بةختةوةريى هةردوو دنياى لة خؤدا كؤكردووةتةوة، تةسديقى دةكات.

ئةوةش بزانة كة هةروةك ئةم بةلَطة ناوبراوانةى ناو طةردوون تةسديقى دةكةن، هةروةها خؤيشى وةك خؤر واية و، بةلَطةية لةسةر خؤى، كةواتة بةلَطة خؤيى‏يةكانيش تةسديقى دةكةن! ضونكة كؤبوونةوة و يةكطرتنى هةرضى رِةوشتى جوان هةية، بة يةكدةنطيى هةموو لايةنيَك، لة زاتى ئةودا..

هةروةها كؤبوونةوةى بةرزترينى هةرضى رِةوشتى بةنرخ و رِةفتارى ثاك هةية لة كةسيَتى‏ية مةعنةوى‏يةكةى‏دا كة بريتى‏ية لة "فةرمانبةرى‏"يةكةى (رِيسالةتةكةى)..

هةروةها هيَزى ئيمانةكةى، كة هيَزى زوهد و بةندايةتى و تةقواكةى شايةتيى بؤ دةدةن..

هةروةها كةمالَى باوةرِ بةخؤبوونى، كة ئةمةش بةسةرهاتةكانى ذيانى شايةتيى بؤ دةدةن..

هةروةها كةمالَى ليَبرِان و توندوتؤلَيى لة كارةكانى‏دا و، هيَزى نةترسانى لة هيض هةلَس‏وكةوتيَكى‏دا، كة ئةمةش هيَزى دلَنيايى‏يةكةى شايةتيى بؤ دةدات..

هةموو ئةمانة، وةك رِؤذى رِووناك، شايةتى دةدةن لةسةر ئةوةى كة: بةلَآ رِاستة، ئةم ثيَغةمبةرة = صلى الله عليه وسلم = دةستى بة حةقةوة طرتووة و رِيَطاى حةقيقةتيشى طرتووةتةبةر.

نمى سآ‏هةم:

بزانة كة "سةردةم" و "شويَن" دةوريَكى طةورة و طرنطيان لة دادوةريى ذيرى‏يةكان‏دا هةية. جا ئةطةر حةزت لةم ضةشنة دادوةرىية هةية، ئةوا فةرموو با ثيَكةوة برِؤين بؤ باشترين سةدة و ضةرخى بةختةوةريى ثيَغةمبةريَتى، تاكو = با بة ئةنديَشة و خةيالَيش بيَت = بة خزمةتى ثيَغةمبةر = صلى الله عليه وسلم = شاد و بةختةوةر ببين، لة كاتيَك‏دا كة لةسةر كارةكةى بةردةوامة و لة ئةنجامدانى ئةركى سةرشانىدا كار دةكات. كةواتة ضاوت بكةرةوة و برِوانة..

يةكةم شت دةيبينين ئةوةية كة:

كةسيَكى لةعادةت بةدةر، ديمةنيَكى لةرِادةبةدةر جوانى لةطةلأ رِةوشتيَكى لةرِادةبةدةر بةرزدا هةية، ئةوةتا كتيَبيَكى خاوةن ئيعجازى بةنرخى بة دةستةوةية و وتاريَكى ئةزةلى رِادةطةيةنيَت كة بةسةر هةموو طرؤى ئادةميزاددا، بطرة بةسةر هةموو جيننى و ئينس و، تةنانةت بةسةر هةموو بوونةوةرانيش‏دا دةيخويَنيَتةوة.

ضةندة سةرسوورِهيَنةرة! ئايا لةم وتارةدا ضى دةلَيَت؟

بةلَآ، شتيَكى طرنط دةلَيَت و، لة هةوالَيَكى طةورة دةدويَت. ضونكة ئةو مةتةلَة حةل دةكات كة لة نهيَنيى بةديهيَنانى جيهانداية و، ئةو طرآ‏كويَرة و تةليسمة داخراوةش دةكاتةوة كة لة نهيَنيى حيكمةتى بوونةوةران‏دا هةية و، لة بارةى ئةو سآ ثرسيارة طرنط و قورسةوة دةدويَت و وةلآميان دةداتةوة كة ذيريى مرؤظيان تيَدا سةرسام و سةرطةردان بووة، ضونكة هةر ئةو سآ ثرسيارةن كة هةموو بةديهيَنراوان دةيانكةن و، دةلَيَن: تؤ كيَيت؟.. لة كويَوة هاتوويت؟.. بةرةو كوآ دةرِؤيت؟

نمى ضوارةم:

تةماشاى ئةم مرؤظة نوورانى‏ية بكة و بزانة كة ضؤن رِووناكى لة حةق و رِاستى‏يةوة بلآو دةكاتةوة و، شةوطارى مرؤظايةتيى كردووة بة رِؤذى رِووناك و زستانةكةشى بؤ كردووة بة بةهار. وةك‏بلَيَى بوونةوةران شيَوة و رِوخساريان طؤرِاوة و رِووطرذى لة رِووى جيهان‏دا نةماوة و ئيَستا دةم بة خةندة و دلَخؤش و كامةرانة.

ضونكة ئةطةر لة دةرةوةى رِووناكيى رِيَنمايى‏يةكانى ئةودا سةيرى بوونةوةران بكةيت، ماتةمينطايةكى طشتيى تيَدا دةبينيت و، بوونةوةرانى ناوى بة دوذمن و بيانى و نامؤ ديَنة بةرضاوت و ثيَت واية يةكترى ناناسن، تةنانةت دوذمنايةتيش لةطةلأ يةكتردا دةكةن و، تةنة بآطيان و وشك و بآ‏دةنط و سةنطةكانيشى بة ضةند تةرميَكى سةرسوورِماوى حةثةساو دةبينيت و، زيندةوةران و مرؤظةكانيش لةتاو ليَدان و ئازارى نةمان و جودايى دةطرين و هةتيو كةوتوون..

ئةمةية ضييةتى(ماهية)ى بوونةوةران لة ديد و رِوانينى ئةو كةسةى كة نةرِؤشتبيَتة ناو بازنةى نوورى ئةو كةسيَتى‏ية و لةو رِوانطةيةوة نةرِوانيَتة بوونةوةران.

ئنجا وةرة لة رِوانطةى نوورى ئايين و بازنةى شةريعةتةكةى ئةم كةسيَتىيةوة سةيرى بوونةوةران بكة، بزانة ضؤنى دةبينيت؟ برِوانة ضؤن ويَنة و رِوخسارى جيهان لة شيَوةى ماتةمينطا طشتى‏يةكةوة طؤرِرا و بوو بة مزطةوتى ذيكر و يادكردنةوة و كؤرِى جةزبة و شوكرانةبذيَرى و.. ئةو بوونةوةرانةش كة دوذمن و بيانى بوون، طؤرِران بة هاورِآ و براى خؤشةويست و.. ‏تةنة بآ‏دةنط و طيانة مردووةكانيش بوون بة زيندووى دلَنةوايىبةخش و كار ثآ‏سثيَرراوى ذيَربارخراو كة بة زمانى حالأ دةستةلآت و تواناى بةديهيَنةريان دةردةبرِن‏‏و.. زيندةوةرة ضاو بة طريان و هةتيوةكانيش طؤرِران بة ذيكرخويَن و دةم‏ثاراو بة تةسبيحات و شوكرانةبذيَرى خواى طةورة، لةسةر ئةوةى كة كؤتايى بة فةرمانبةرى و كارى ئةوان هيَناوة و حةواندوونيةتةوة.

نمى ثيَنجةم:

جم‏وجوولأ و ئالأوطؤرِ و جؤراوجؤرى‏يةكانى بوونةوةران، بةهؤى ئةم نوورةوة، لة: (بآ‏مةبةستى و بآ‏نرخى و طالَتةجارِيى رِيَكةوت)ةوة، طؤرِان بة ضةند نووسراويَكى ثةروةردطارى و لاثةرِةكانى ئايةتة تةكوينى‏يةكان و ئاويَنةى دةرخستن و ثيشاندانى ناوة جوانةكانى خواوةند، بة رِادةيةك كة ثلة و ثايةى جيهان بةرز بووةوة و طةيشتة ئةوةى كة بوو بة كتيَبى ثرِ لة دانستى صةمةدانيى خواوةند.

ئنجا سةيرى "مرؤظ" بكة كة ضؤن لةو ثاية ئاذةلَى‏ية نزم و ثةستةوة كة بة بؤنةى "كؤلَةوارى" و "هةذارى" و، بةهؤى ئةو عةقلَةيةوة تيَى‏كةوتبوو كة خةفةتةكانى رِابوردوو‏ لةطةلأ مةترسى‏يةكانى ئايندةى بؤ كاتى ئيَستاى دةطواستةوة، برِوانة كة ضؤن ئةو نوورة هات و ئةو كؤلَةوارى و هةذارى و، عةقلَةى رِووناك كردةوة و، واى لةو مرؤظة كرد كة بةرةو ضلَةثؤثةى بلَندى "جآ‏نشينى" سةربكةويَت و بةرز ببيَتةوة! سةير بكة و بزانة كة ضؤن ئةو شتانةى بووبوون بةهؤى كةوتن و بةربوونةوةى = وةك كؤلَةوارى و هةذارى و ذيرىيةكةى = هةر ئةو شتانة بوون بةهؤى سةركةوتن و بةرزبوونةوةى، بة بؤنةى رِووناك بوونةوةيان بة نوورى ئةم مرؤظة نوورانى‏ية!

كةواتة ئةطةر ئةم كةسة نةبواية، مرؤظ و بوونةوةران و هةموو شتيَك بةردةبوونةوة بؤ ثلةى "نةبوون" و، نرخ و بةها و بايةخيان لة دةست دةدا! كةواتة ئةم جؤرة بوونةوةرة ناوازة و جوان و رِةنطينانة ثيَويستيان بة كةسيَكى وةك ئةم مرؤظة لة عادةت‏بةدةر و ثيَناسةر‏و ليَكؤلَةرة هةية، تاكو ئاوا بيان‏ناسيَنيَت. جا ئةطةر ئةم كةسة وجوودى نةبيَت، دةبا بوونةوةرانيش هةر نةبن! ضونكة ئةو كاتة بوونةوةران، سةبارةت بة ئيَمة، هيض واتا و ناوةرؤكيَكيان تيَدا ناميَنيَت.

نمى شةشةم:

ئةطةر دةلَيَيت: باشة ئايا ئةم كةسة كآ‏ية كة وا بووة بة خؤرى طةردوون و، بة ئايينةكةشى كةمالآتى بوونةوةران دةردةخات و، ئايا ضى دةفةرموآ ؟

لة وةلآم‏دا ثيَت‏دةوتريَت:

سةير بكة و طوآ‏ رِابطرة، بزانة ضى دةفةرموآ:

ئةوةتا هةوالأ و مزطيَنيى بةختةوةرى‏يةكى هةميشةيى رِادةطةيةنيَت و.. ثةردة لة رِووى ميهرةبانى‏يةكى بآ‏سنووردا لادةدات و بة ئاشكرا خةلَكى بؤ لا بانط دةكات و.. شارةزا و رِآ‏ثيشاندةر و سةرثةرشتيكارى جوانكارى‏يةكانى دةستةلآتى ثةروةردطاريَتيى خواوةندة‏و، ثيَناسةر و دةرخةرى نهيَنى‏يةكانى طةنجينةى ناوة جوانةكانى خواى طةورةية.

فةرموو لة رِووى فةرمانبةرى‏يةكةيةوة (كة ثيَغةمبةريَتى‏يةكةيةتى) سةيرى بكة، دةبينيت: بةلَطةى حةق و، ضراى رِاستى و، خؤرى هيدايةت و، هؤكارى بةدةست‏هيَنانى بةختةوةرى‏ية..

ئنجا لة لايةنى كةسايةتى‏يةكةيةوة (واتة بةندايةتى‏يةكةى بؤ خواى طةورة) سةيرى بكة، دةبينيت: نموونةى ميهرةبانيى خوايى و، ثةيكةرى بةزةيى ثةروةردطارى‏ و، شةرةفى حةقيقةتى مرؤظايةتى و، رِووناكترين طولَى بةرى درةختى بةديهيَنراوانى خواى طةورةية.

ثاشان سةير بكة و بزانة كة ضؤن رِووناكيى خؤى و ئايينةكةى، بة خيَرايى هةورةبروسكة، دةورةى خؤرهةلآت و خؤرئاواى دا و، نزيكةى نيوةى طؤى زةوى و ثيَنج‏يةكى طرؤى ‏ئادةميزاد، بة خواستى دلأ، دياريى هيدايةتةكةى ئةويان بة رِادةيةك وةرطرت، كة طيانى خؤشيانى لة ثيَناودا بةخت دةكةن!

جا ئايا نةفس و شةيتان تواناى ئةوةيان هةية كة = بة بآ ئةوةى خؤيان بة هةلَةدا ببةن = موناقةشةى ئةو بيروباوةرِانة بكةن كة ئةم مرؤظة رِاى‏طةياندوون؟ بة تايبةت لةو دةعوايةى‏دا كة بناغةى هةموو بيروباوةرِةكانى تريةتى و، بريتىية لة :"لا إله الاّ الله" بة هةموو ثلةكانيةوة؟!

نمى حةوتةم:

ئةطةر دةتةويَت بزانيت ئةو شتةى كة ثيَغةمبةر = صلى الله عليه وسلم = هةلَدةسوورِيَنيَت و دةيخاتةكار، تةنها هيَزيَكى قودسيى بةرزة و هيضى تر نى‏ية، ئةوا سةيرى ئةو هةلَس‏وكةوتانةى بكة كة لةم دوورطة فراوانةدا كردوونى!

ئايا نابينيت ئةو هؤز و تيرة سةرةتايى‏ و دواكةوتووانةى ناو ئةم بيابانة بةرينة، كة سةبارةت بة داب و نةريَتيان توندوتيذن و لة دةمارطيرى و ناكؤكيى نيَوان‏يان‏دا تابلَيَى سةرسةختن، ضؤن ئةم كةسة، رِةوشتة خراثة سةرةتايى‏يةكانى ئةوانى لة ماوةيةكى زؤر كةم‏دا لابرد و بة يةكجارى رِيشةكةنى كردن و، لة بريى ئةوانة، رِةوشتى جوان و بةرزى ثآ‏بةخشين و، كردنى بة مامؤستا و رِابةرى جيهانى مرؤظ و نةتةوة ثيَشكةوتووة خاوةن شارستانيَتى‏يةكان!

ئنجا برِوانة! ئةم دةستةلآتةشى تةنها بةسةر رِووى دةرةوةدا نى‏ية! بةلَكو دةرطاى "دلآن"‏و "ذيرىيةكان"يش دةكاتةوة و "رِؤح" و "دةروونةكان"يش دةهيَنيَتة ذيَر بار، بة رِادةيةك كة بووة بة خؤشةويستى دلآن و، مامؤستاى ذيرىيةكان و، ثةروةردةكارى دةروونةكان و، ثادشاى طيانةكان!!

نمى هةشتةم:

شتيَكى ئاشكراية كة لابردنى عادةتيَكى بضووكى = بؤ نموونة وةك جطةرةكيَشان = بة تةواوى، لةناو دةستة و تاقميَكى كةم‏دا، كة كاربةدةستيَكى طةورة بيةويَت لاى‏ببات، لةوانةية زؤر زةحـمةت بيَت، با هيممةتيَكى طةورةشى تيَدا بةكاربهيَنيَت.. كةضى ئةوةتا ثيَغةمبةر = صلى الله عليه وسلم = ضةندين عادةتى طةورة و زؤرى لة نيَوان ضةندين هؤز و تيرةى طةورةدا بة تةواوى لابرد، كة سةبارةت بة نةريَت و هةست‏ و نةستةكانيان طةلـآ سةرسةخت و دةمارطير بوون. كةضى ئةم ثيَغةمبةرة = صلى الله عليه وسلم = بة هيَز و هيممةتيَكى وا كة بة ضاوى رِوالَةت‏بينى بة "كةم" ديارة و لة ماوةيةكى كورتيش‏دا، ئةو هةموو عادةتانةى لة لا هةلَطرتن و، لة بريى ئةوانة و لة سروشت و رِةفتاريان‏دا ضةندين نةريَتى بةرز و رِةوشتى بةنرخى تيَدا دامةزراندن!

هةركة سةيرى ئةم ثيَغةمبةرة = صلى الله عليه وسلم = دةكةين، هةزاران كارى ئاوا لة عادةت‏بةدةر لة هةلَس‏وكةوتةكانى‏دا دةبينين.

جا هةر كةسيَك ئةم سةردةمة ثرِ لة بةختةوةرى‏يةى ثيَغةمبةر = صلى الله عليه وسلم = نةبينيَت، ئةوا ئةم دوورطةية دةكةين بة ضاوى‏دا و، تةحةدداى دةكةين، دةبا خؤى تيَدا تاقى بكاتةوة.. با سةد كةس لة فةيلةسووفةكانيان لةطةلأ خؤيان‏دا ببةن و برِؤن بؤ ناو ئةو دوورطةية و لةوآ سةد سالَى رِةبةق كار بكةن و هةولأ بدةن، با بزانين ئايا لة ماوةى ئةو سةد سالَةدا دةتوانن يةك لة سةدى ئةوةى ثيَغةمبةر = صلى الله عليه وسلم = لة سالَيَكى ئةو كاتةدا ئةنجامى داوة، ئةوان بةو سةد سالَة ئةنجامى بدةن؟!

نمى نؤهةم:

ئةطةر بة باشى شارةزاى سروشتى مرؤظ بيت، ئةوا دةزانيت كة هةرطيز بؤ هيض مرؤظيَكى ذير ئةوة مةيسةر نابيَت كة: قسةيةك بكات بوارى موناقةشةى تيَدا بيَت و، قسةكةش درؤيةكى وا بيَت كة ئةطةر ئاشكرا ببيَت ئةو كةسةى ثآ شةرمةزار ببيَت و، ئنجا بة بآ هيض شةرم و شكؤ و دوودلَى و دلَةتةثآ‏يةك (كة ئةوة بطةيةنن فيَلأ لة قسةكةى‏داية) و بة بآ هيض رِيا و زؤر لةخؤكردنيَك (كة ئةوة بطةيةنيَت درؤ دةكات) لة بةردةم دوذمنة رِةخنةطرةكانى‏دا ئةو قسةية بكات. با ئةو مرؤظةش كةسيَكى بضووك بيَت و، قسةكةشى لة بارةى كار و فةرمانبةرى‏يةكى بضووك و، بة جؤريَكى بآ‏نرخ و، لةناو كؤمةلَيَكى كةم و، لة بابةتيَكى بآ‏‏بايةخ‏دا بيَت..

بةلَآ، شتى وا هةرطيز بؤ مرؤظى ذير مةيسةر نابيَت.

ئيتر ئايا ضؤن فرت‏وفيَلأ يان شتى ثيَضةوانةى رِاستى، تيَكةلأ بة قسة و دةعواى ئةم جؤرة كةسة دةبيَت كة: فةرمانبةريَكى مةزنة، لة كارمةندى‏يةكى طةورة و بواريَكى طةورةدا و، بة ضؤنيَتىيةكى طةورة، لة كاتيَك‏دا كة ثيَويستى بة ثاراستنيَكى طةورةية، لةناو كؤمةلَيَكى طةورة و زؤردا و، لة بةرامبةر دوذمنايةتى‏يةكى يةكجار سةخت و، لة مةسةلة و دةعوايةكى طرنط و طةورةدا؟

ئةوةتا ئةو كةسة (كة ثيَغةمبةرة صلى الله عليه وسلم) بة بآ ئةوةى طوآ بة كةس بدات، قسةى خؤى دةكات و سلأ لة هيض شتيَك ناكاتةوة و دوودلَى و شةرم و ترس و بيم و دلَةتةثآ لة هةلَس‏وكةوتى‏دا نى‏ية و، ئنجا زؤر بة ثاكى و لـيَبرِان و دلَسؤزى قسةى خؤى دةكات، بة رِادةيةك كة دةمارى دوذمنانى ثآ طرذ ببيَت، ضونكة دةروون و ذيريى دوذمنانى بة لاواز و بآ‏نرخ دادةنيَت و، عيززةتيان دةشكيَنيَت و، هةموو ئةمانةشيان بة شيَوةيةكى توند و تيذى تابلَيَى بةرز، ئاراستة دةكات!

باشة ئايا ئيتر دةطونجآ فرِوفيَلأ تيَكةلأ بة دةعوايةكى ئاوا ببيَت، كة دةعواى كةسيَكى وابيَت و، لةو حالَةتةش‏دا بيَت كة باس‏كرا؟.. نةخيَر، (إنْ هُوَ إلاّ وَحْيٌ يُوحى) (النجم:4).

بةلَآ، حةق زؤر لةوة بلَند و طةورةترة كة فيَلأ بةكاربهيَنيَت و، رِوانينى حةقيقةتيش طةلـآ لةوة بةرزترة كة فرِوفيَلَى لـآ بكريَت. بةلَآ، رِيَبازة رِةوا و حةقةكةى ئةو هيض ثيَويستى‏يةكى بة فرِوفيَلأ نى‏ية و، رِوانينة تيذبينةكةشى لةوة بةرزترة كة خةيالأ و حةقيقةتى لـآ تيَك‏بضيَت و لة بةرضاوى‏دا بئالَؤزيَن!

نمى دةهةم:

سةيرى بكة و طويَى لـآ رِابطرة، بزانة ضى دةفةرموآ. ئةوةتا لة بارةى ضةند رِاستى‏يةكى سةرسوورِهيَنةر و، ضةند مةسةلة و كيَشةيةكى وةها دةدويَت و دةكؤلَيَتةوة، كة دلَى مرؤظ رِادةكيَشن و سةرنجى ذيرىيةكانيش بةرةو بيركردنةوة و تيَرِامان رِادةثيَضن. ضونكة وةك زانراوة، زؤر كةس لةوانةى كة حةزيان لة هةوالأزانينى شتى ناديار و نةزانراوة، لة ثيَناوى ئةم حةزةيان‏دا بؤ دةرخستنى حةقيقةتى شتان، طةيشتوونةتة ئةوةى طيانيشيان بةخت بكةن!

ئايا نابينيت طةر ثيَت بوتريَت:

ئةطةر نيوةى تةمةنت يان نيوةى سامانةكةت بةخت بكةيت، ئةوا لة "مانط" يان لة ئةستيرةى بارام(مشترى)ةوة، يةكيَك ديَت و هةوالَى حالَةتة سةرسوورِهيَنةرةكانى ئةوآ و، هةوالَى دوارِؤذى خؤيشت دةداتآ. ئةطةر كةسيَك وات ثآ بلَيَت، لام واية ئامادةيت نيوةى تةمةنت بةخت‏بكةيت يان نيوةى سامانت لةو ثيَناوةدا بدةيت!

شتيَكى طةلـآ سةيرة كة ئامادة بيت لة ثيَناوى زانينى شتيَك‏دا = كة زؤر ثةرؤشى بيزانيت = نيوةى تةمةن و سامانت بةخت بكةيت، بةلآم بايةخ بة هةوالَدانى ئةم ثيَغةمبةرة بةرِيَزة = صلى الله عليه وسلم = نةدةيت كة يةكدةنطيى "ئةهلى شهوود" و تةواتورى ثسثؤرِان لة ثيَغةمبةران و صيدديقان و ئةوليا و زانا ليَكؤلَةرةكان تةسديقى دةكةن، لة كاتيَك‏دا كة ئةو ثيَغةمبةرة = صلى الله عليه وسلم = لة بارةى ئيش‏وكارى ثادشايةكةوة دةدويَت كة "مانط" لة ولآتى ئةودا لة ميَشيَك زياتر نى‏ية كة بة دةورى ثةثوولةيةك‏دا بسوورِيَتةوة كة ئةويش بة دةورى ضرايةك لة نيَوان هةزاران ضرادا هةلَدةسوورِيَت كة ئةو ثادشاية لة مةنزلَيَك‏دا دايطرساندوون لة نيَوان هةزاران مةنزلَى ميواندارىيةك‏دا كة بؤ ميوانةكانى ئامادةى كردوون.. هةروةها هةوالَى جيهانيَكى ثرِ لة شتى سةرسوورِهيَنةر و لة عادةت‏بةدةر و، رِووداويَكى طةردوونيى وةها سةير رِادةطةيةنيَت كة ئةطةر طؤى زةوى ثارضة ثارضة ببيَت و ضياكانيشى وةك هةور بضن بة حةوادا، هيَشتا هيَندةى يةك لة دةى ئةو رِووداوة طةردوونى‏ية سةيرة دةرناضيَت!

جا ئةطةر دةتةوآ ئةمانة بزانيت، ئةوا لةسةر زمانى ئةو ثيَغةمبةرةوة = صلى الله عليه وسلم = طوآ لةم جؤرة سوورةتانة رِابطرة:

(إذا الشَّمْسُ كُوِّرَتْ).

(إذا السَّماءُ انْفَطرَتْ).

(إذا زُلْزِلَتِ الاَرْضُ زِلْزالَها).

(اَلْقَارِعَة * ما الْقارِعَة) !

هةروةها بة جؤريَكى رِاست هةوالَـى داهاتوويةك بة ئيَمة دةدات، كة داهاتووى هةموو دنيا لة بةرامبةريةوة وةك دلَؤثيَك سةرابى بآسوود واية لة بةرامبةر زةريايةكى بآ ليَوارةوة.. هةروةها مزطيَنيى ئةوةمان ثآ دةدات كة بة ضاو ديويةتى، لة بارةى بةختةوةرى‏يةكى ئةوتؤ كة بةختةوةريى دنيا لة ضاويا وةك بريقةيةكى لةناوضوو واية لة بةرامبةر خؤريَكى هةميشةيى‏يةوة!

نمى يازدةهةم:

بةلَآ، لة ثشت ثةردةى ئةم بوونةوةرة ثرِ لة نهيَنى و شتة سةرسوورِهيَنةرانةوة، ضةندين شتى سةرسوورِهيَنةرتر ضاوةرِيَمانن و، دةبآ كةسيَكى سةرسوورِهيَنةرى لةعادةت‏بةدةريش هةبيَت كة هةوالَـى ئةو شتة سةرسوورِهيَنةرانة رِابطةيةنيَت و، لة ئةحوالَةكانى ذيانى ئةو كةسةوة بة ئاشكرا دةربكةويَت كة ئةو شتانةى باسيان دةكات، دةيان‏بينيَت ئنجا هةوالَةكانيان رِادةطةيةنيَت و شايةتىيان لةسةر دةدات.

بةلَآ، لة هةلَس‏وكةوت و رِةفتارةكانيةوة دةبينين كة ئةو شتانةى ليَيان دةدويَت، لة ثيَش‏دا دةيان‏بينيَت ئنجا شايةتىيان لةسةر دةدات و هةرِةشة و مزطيَنى‏يةكانيش رِادةطةيةنيَت.

هةروةها ئةو شتانةش كة باسيان دةكات، هةموويان مايةى رِةزامةنديى ئةو خواوةندةن كة ثةروةردطارى هةموو جيهانةكانة و نيعمةتة ئاشكرا و ثةنهانةكانى خؤى بةسةردا باراندووين. هةروةها ثيَمان رِادةطةيةنيَت كة ئةو ثةروةردطارة ضيى لة ئيَمة دةويَت تاكو ئةنجامى بدةين، هةروةها... هتد.

جا داخ بؤ ئةوانةى كة بآ‏ئاطان و، زةرةرمةندييش بؤ ئةوانةى رِيَطايان ون كردووة!

مرؤظ سةرى لة طةلـحؤيى و بآ‏ئاطايى زؤربةى خةلَكى سوورِ دةميَنيَت كة ضؤن سةبارةت بةم حةق و رِاستى‏ية خؤيان كةرِ و كويَر رِاطرتووة و، بايةخ بة فةرموودةى ئةم ثيَغةمبةرة بةرِيَزة = صلى الله عليه وسلم = نادةن، لة كاتيَك‏دا كة دةبآ مرؤظ رِؤحى خؤى بؤ مرؤظى وا بةخت بكات و، واز لة هةموو دنيا بهيَنيَت و بة ثةلة رِووةو ئةو برِوات؟!

نمى دوازدةهةم:

بزانة ئةم ثيَغةمبةرة بةرِيَزةى = صلى الله عليه وسلم = كة ئيَمة كةسيَتى‏ية مةعنةوى‏يةكةى دةبينين و لة جيهانيش‏دا بة ئيش‏وكارة بةرزةكانى تابلَيَى بةناوبانطة، هةروةك بةلَطةيةكى طؤيا و رِاستطؤية لةسةر "تةوحيد" و، رِآ‏ثيشاندةريَكى ئةوةندة حةق و رِاستة بة ئةندازةى رِاستيى "يةكتايى خوا"، هةر بةو جؤرةش بةلَطةيةكى بآ‏طومان و رِوونة لةسةر "بةختةوةريى هةميشةيى". بةلَكو هةروةك ضؤن بة بؤنةى بانطةوازةكةى و رِيَنمايى‏كردنةكةيةوة بووة بةهؤى هاتنةدى و طةيشتنى مرؤظ بة بةختةوةريى هةميشةيى، هةر بةو جؤرةش، بة بؤنةى نزا و ثارِانةوة و بةندايةتى‏يةكةيةوة بؤ خواى طةورة، بووة بةهؤى بةديهيَنان و دروست‏كردنى ئةو بةختةوةرى‏ية هةميشةيى‏ية..

جا ئةطةر دةتةويَت ئةمة بزانيت، ئةوا فةرموو سةيرى نويَذة طةورةكةى بكة، كة ئةوةندة طةورة و فراوانة خةلَكى دوورطةى عةرةب. بةلَكو دانيشتووانى طؤى زةويش لة ثشت‏سةريةوة رِيزيان بةستووة و ئةم نويَذةى لةطةلأدا دةكةن. ئنجا سةيرى بكة، دةبينيت ئةو نويَذة بةو كؤمةلَة زؤرةوة بة شيَوةيةك دةكات كة خؤى ئيمامة و لة ميحرابى سةردةم و ضةرخةكةىدا رِاوةستاوة و لة ثشت‏ سةريشيةوة هةموو مرؤظة بةرِيَزةكانى طرؤى ئادةميزاد هةر لة ئادةمةوة = دروودى لةسةر بيَت = تا ئيَستا و تا دنياش دنياية، لة رِيزى سةردةمةكان‏دا نويَذيان لة ثشت سةريةوة دابةستووة و "ئامين" بؤ ثارِانةوة و نزاكانى دةكةن. ئنجا طوآ رِابطرة و بزانة لةو نويَذةدا كة بةو كؤمةلَة زؤرةوة دةيكات، ضى دةلَيَت؟ ئةوةتا بؤ شتيَكى زؤر طةورة و ثيَويست و طشتيى وا دةثارِيَتةوة كة زةوى و ئاسمان‏و هةموو بوونةوةران بةشداريى ئةم ثارِانةوةيةى دةكةن و، هةموو بة زمانى حالَيان دةلَيَن: بةلَآ ئةى ثةروةردطارمان! نزاكةى طيرا بكة، ضونكة ئيَمةش و هةموو ئةو درةوشانةوانةى ناوة جوانةكانى خؤيشت لة ئيَمةدا، هةموومان داواى هاتنةديى هةمان خواست دةكةين كة ئةو ثيَغةمبةرة = صلى الله عليه وسلم = لة نزاكةى‏دا داواى دةكات.

ئنجا سةيرى ضؤنيَتيى ثارِانةوةكةى بكة، بزانة ضؤن بة هةذارى‏يةكى طةورة و، تاسةيةكى توندوتيذ و، خةميَكى قوولأ و، خؤشةويستى‏يةكى خةفةتاوى‏يةوة دةلالَيَتةوة، بة جؤريَك كة سؤز و هةستى بوونةوةرانى هةذاندووة و ئةوانيشى خستووةتة طريانةوة و، لة نزا و ثارِانةوةكةى‏ خؤى‏دا بةشدارى كردوون!

ئنجا سةير بكة و بزانة بؤ ض مةبةستيَك وا بةو جؤرة دةلالَيَتةوة. ئةوةتا بؤ ئامانج و مةبةستيَك دةثارِيَتةوة كة ئةطةر نةيةتةدى ئةوا ثايةى مرؤظ، بةلَكو دنيا و تةنانةت هةموو بوونةوةران بؤ نزمترين ثلة دادةبةزيَتة خوارةوة و، هيض نرخ و بايةخيَكيان ناميَنيَت، بة هاتنةديى ئةو مةبةستةش بوونةوةران بةرز دةبنةوة و ثلةى كةمالَـى خؤيان وةردةطرن.

ثاشان برِوانة ضؤن بة داواى يارمةتى‏دانيَكى دوور و دريَذ و لالآنةوةيةكى بةكولأ و داواى بةزةيى‏يةكى خةماوى‏يةوة، لة خوا دةلالَيَتةوة. بة جؤريَك كة تاسة و شةوقى عةرش و ئاسمانةكانيشى هةذاندووة و دةلَيَى عةرش و ئاسمان ثيَكةوة هاوار دةكةن و دةلَيَن: "خواية طيان! ثارِانةوةكةى طيرا بكة"!

ئنجا برِوانة ئةم داخوازى‏يةى لة كآ داوا دةكات؟ بةلَآ، لةو خوايةى داوا دةكات كة بةتوانا و بيسةر و بةخشندة و زانا و بينةر و ميهرةبان و بة بةزةيى‏ية.. ئةو خواوةندةى كة شاراوةترين نزاى ناديارترين زيندةوةر لة ثةنهانترين ثيَويستى‏دا، دةبيستيَت و، وةك لة بةرضاوداية ثارِانةوةكةى طيرا دةكات و كارةكةى بؤ ئةنجام دةدات.. هةروةها لةو خواوةندةى كة كةمترين هيواى كةمترين زيندةوةر لة كةمترين مةبةست‏دا دةبينيَت و، وةك لة بةرضاوداية، ئةو زيندةوةرة بةو ئاوات و مةبةستةى خؤى دةطةيةنيَت، بة جؤريَكى ثرِ لة حيكمةت و شيَوازيَكى رِيَك‏وثيَكيش كةرةم و ميهرةبانيى خؤى بةرامبةريان‏ دةردةخات. كةواتة هيض طومانيَك لةوةدا ناميَنيَت كة ئةم ثةروةردةكردن و كارئةنجام‏دانة، تةنها لة لايةن خوايةكى بيسةر و زانا و بينةر و داناوةية.

نمى سيازدةهةم:

ضةندة جيَى سةرسوورِمانة!.. ئةم ثيَغةمبةرة = صلى الله عليه وسلم = داواى ضى دةكات كة وا لة سةرزةوى‏دا رِاوةستاوة و مرؤظة بةرِيَزةكانى طرؤى مرؤظايةتيى لة ثشت سةرى خؤى كؤكردووةتةوة و، رِووةو عةرشى مةزنى ثةروةردطار دةستى بةرز كردووةتةوة و خةريكى دوعا و ثارِانةوةيةكى واية كة هةموو جيننى و ئينس "ئامين"ى بؤ دةكةن و، لة كاروبارةكانيةوة دةردةكةويَت كة ئةم مرؤظة مايةى شةرةفمةنديى رِةطةزى مرؤظ و هةلَكةوتةى بآ‏ويَنةى هةموو كات و طةردوونة و مايةى شانازيى هةموو بوونةوةرانة لة هةموو كاتيَك‏دا..

لة ثارِانةوةكةشى‏دا هةموو ناوة جوانةكانى خواوةند، كة لة ئاويَنةى بوونةوةران‏دا دةردةكةون و دةدرةوشيَنةوة، دة‏كات بة تكاكارى نزاكانى، تةنانةت خودى ئةو ناوانةش هةمان ثارِانةوة و داواكارىيان هةية كة ئةو داوايان دةكات!

طوآ رِابطرة، ئةوةتا داواى ذيانى هةميشةيى و بةيةك‏طةيشتن و بةهةشت و رِةزامةنديى خواوةند دةكات!

خؤ ئةطةر ئةو هؤكارة لةذمارةبةدةرانةى وةك: ميهرةبانى و ضاوديَرى و دانايى و دادطةرى، كة بة ضاو دةبينريَن و لةسةر بوونى ئاخيرةت بةندن، ئةطةر ئةم هؤكارانة و ناوة ثيرؤزةكانى خواوةنديش كة ضةند هؤكاريَكى داخوازى قيامةتن، طةر هةموو ئةمانة نةبووناية، ئةوا هةر تةنها ثارِانةوةكةى ئةم كةسة نوورانى‏ية سةروزياد بوو بؤ ئةوةى كة ثةروةردطارى، بة تايبةتى بةهةشت بؤ ئةو و هاورِةطةزى ئةو (كة طرؤى مرؤظة) بةدى‏بهيَنيَت و دروستى بكات، وةك لة هةموو بةهاريَك‏دا ضةندين بةهةشتى رِازاوة بة موعجيزاتى بةديهيَنراوانى، بؤ ئيَمة دروست دةكات! كةواتة هةروةك ثيَغةمبةريَتى‏يةكةى بوو بةهؤى كردنةوةى دةرطاى ئةم دنياية بؤ تاقيكردنةوة و بةندايةتى، هةر بةو جؤرةش نزا‏و ثارِانةوةى بةندايةتى‏يةكةى، بوو بةهؤى كردنةوةى دةرطاى ئةودنيا بؤ تؤلَةسةندنةوة و ثاداشت‏بةخشين.

جا ئايا دةطونجآ ئةم رِيَك‏وثيَكى‏ية زؤر و، بةرزى‏ية فراوان و، سنعةتة جوان و بآ‏عةيب‏و، جوانى‏ية دوور لة ناشيرينى‏يةى كة لة رِادةيةكى وةهاداية وا لة كةسيَكى وةك (غةزالـى) دةكات كة بلَيَت: "ليس في الإمكان أبدع مما كان"، هةموو ئةمـانة بطؤرِريَن و ناشيرينى‏يةكى عةيبدار و، ستةميَكى نارِةوا و، ئالَؤزبوونيَكى طةورة جآيان بطريَتةوة، واتة: قيامةت نةيةتةكايةوة؟ ضونكة طوآ‏لـآبوونى نزمترين دةنط لة نزمترين بةديهيَنراوةوة لة بارةى نزمترين ثيَويستى و مةبةستيةوة و، طيرابوونى ئةو نزا و داواكارى‏يةى بةوثةرِى بايةخ‏ثيَدانةوة، ئةم كارة = وةك لة بةرضاوداية = رِووبدات.. بةلآم لة هةمان كات‏دا طوآ‏ لة بةرزترين دةنط و ثارِانةوة لة بارةى طرنطترين و ثيَويست‏ترين ئامانج و ثيَويستى‏يةوة نةطيريَت و، جوانترين داواكارى لة جوانترين هيوا و ئوميَددا قبوولأ نةكريَت، كاريَكى ئةوةندة ناشيرين و ناتةواوة كة هيض ناتةواوى و ناشيرينى‏يةكى ترى ثآ ناطات. ئةوةش شتيَكى يةكجار دوور و نةطونجاوة و، هةرطيز ئةم جوانى‏ية بآ‏عةيبة، ئةو ناشيرينى‏ية لةرِادةبةدةرة قبوولأ ناكات!

دةسا ئةى هاوةلَةكةم لةم طةشتة سةيرةدا!

ئايا ئةمانةى كة بينيتن سةروزياد نين؟ خؤ ئةطةر دةتةويَت هةرضى شت هةية لة بارةى ئةم زاتةوة بيان‏زانيت، ئةوا باش بزانة كة ئةو كارة شتيَكى مةحالَة و بؤ كةس نايةتةدى، تةنانةت ئةطةر سةد سالَـى رِةبةقيش لةم دوورطةيةدا بميَنينةوة، هيَشتا ناتوانين لة سةيركردنى يةك لة سةدى كاروبار و فةرمانبةرى‏ية سةير سةرسوورِهيَنةرةكانى ببينةوة و، بيَزاريش نابين.

كةواتة با بةرةو دواوة بطةرِيَينةوة و، ضةرخ بة ضةرخ و سةردةم بة سةردةم برِوانين و بزانين ضؤن ئةم ضةرخانةى تر لة رِووناكيى ضةرخةكةى ئةويان وةرطرتووة و ثيَى طةشاونةتةوة و، وةكو بةهار ثيَى سةوز و رِةنطين بوون..

بةلَآ، دةبينيت طولآنى هةر ضةرخيَك لةم ضةرخانةى بةسةريان‏دا تيَثةرِ دةبين، دةميان بة رِووناكيى خؤرى ضةرخى بةختةوةرى ثشكووتووة و، هةريةك لةو ضةرخانة ضةندين بةرهةمى بةرز و بةنرخى بووة، وةك: ئةبوو حةنيفة و، شافيعى و، ئةبوو يةزيدى بةستامى و، جونةيد و، شيَخ عبدالقادرى طةيلانى و، ئيمامى غةزالـى و، شاهى نةقشبةند و، ئيمامى رِةببانى و، هةزاران بةروبوومى رِووناكى ترى وةك ئةو زانايانة، كة لة رِووناكيى رِيَنمايى ‏ئةو زاتة نوورانى‏ية بةهرةمةند بوون. جا با ئيَستا باسكردنى ئةوةى كة لة طةرِانةوةكةمان‏دا ديومانة، بة دريَذى بؤ كاتيَكى ترى هةلَبطرين و، ئيَستا صةلات و سةلام ثيَشكةش بةو زاتة نوورانى‏ية بكةين كة خاوةنى موعجيزاتة و طةورة و سةروةرمان حةزرةتى محمدة = صلى الله عليه وسلم = لةو صةلات و سةلامانةى كة هيَما بؤ هةندآ لة موعجيزةكانى دةكةن:

"على مَنْ أُنزِلَ عليه الفرقان الحكيم من الرحمن الرحيم من العرش العظيم سيدنا محمد ألفُ ألفِ صلاةٍ وسلامٍ بعدد حسنات أمته.

علـى مَن بشّر برسالته التوراة والإنجيل والزبور والزبر، وبشّر بنبوته الإرهاصاتُ وهواتفُ الجن وكواهن البشر وانشق باشارته القمر: سيّدنا محمد ألفُ ألفِ صلاةٍ وسلامٍ بعدد أنفاس أمته.

علـى مَن جاءت لدعوته الشجر، ونزل سرعةً بدعائه المطر، وأظلّته الغمامة من الحرّ، وشبع من صاعٍ من طعامه مآت من البشر، ونبع الماء من بين أصابعه كالكوثر، وانطق الله له الضبّ والظبي والذئب والجذع والذراع والجمل والجبل والحجر والمَدَر والشجر، صاحب المعراج ومازاغ البصر، سيدنا وشفيعنا محمد ألفُ ألف صلاة وسلام بعدد كل الحروف المتشكلة في الكلمات المتمثلة باذن الرحمن في مرايا تموجات الهواء عند قراءة كل كلمة من  القرآن من كل قارئ من أول النـزول الـى آخر الزمان، واغفرلنا وارحمنا يا إلهنا بكل صلاة منها. آمين".

(بزانة! ئةو شتانةى كة دةبن بة بةلَطةى ثيَغةمبةريَتيى حةزرةت = صلى الله عليه وسلم = لة ذمارة نايةن و، زانا ليَكؤلَةرة مةزنةكان لةم بارةيةوة كتيَبيان داناوة، منيش لةطةلأ كؤلَةوارى و كةم‏توانايى خؤم‏دا ضةند تيشكيَكى ئةو خؤرةم لة ناميلكةيةكى‏ توركى‏دا بة ناونيشانى: "ضةند تيشكيَك لة ناسينى ثيَغةمبةرةوة = صلى الله عليه وسلم = " و، لة مةكتووبى نؤزدةهةميش‏دا رِوون‏كردووةتةوة. بة كورتيش لايةنةكانى ئيعجازم لة موعجيزة طةورةكةى‏دا كة قورئانة، رِوون كردووةتةوة و، بة ثيَى تيطةيشتنى كةم‏وكورتى خؤيشم لة ثةيامى "لوامع"دا ئاماذةم بؤ ضل رِووى ئيعجازى قورئان  كردووة، يةكيَكيشم لةو ضل ‏رِووة، كة لايةنى رِةوانبيَذى‏ية بةرزة بآ‏ويَنةكةى دارِشتنى قورئانة، لة نزيكةى ضل لاثةرِةيةك‏دا لة تةفسيرة عةرةبى‏يةكةم كة ناوى: "اشارات الاعجاز"ة، رِوون كردووةتةوة.. جا ئةطةر حةز دةكةيت ئاطادارى ئةمانة ببيت، ئةوا فةرموو سةر لةو سآ كتيَبة بدة).

نمى ضواردةهةم:

بزانة! قورئانى ثيرؤز، كة خؤى لة خؤى‏دا دةرياى موعجيزاتة و موعجيزةى هةرة طةورةى ثيَغةمبةرة صلى الله عليه وسلم، "ثيَغةمبةريَتى"ى حةزرةت و، "يةكتايى" خواوةند بة جوانى دةضةسثيَنيَت و، ئةوةندة بةلَطةى زؤر و زةبةندةش لةسةر ئةم مةسةلانة دةردةخات و دةهيَنيَتةوة، كة ئيتر ثيَويست بة هيض بةلَطةيةكى تر ناميَنيَتةوة، وا ئيَمةش ليَرةدا ئاماذة بؤ ثيَناسةكةى دةكةين و، ثاشان ثةنجة بؤ ضةند بريسكةيةكى ئيعجازةكةى دريَذ دةكةين، لةوانةى كة هةندآ كةس ثرسياريان لة بارةوة دةكةن:

ئةطةر دةلَيَيت: قورئان ضى‏ية؟

لة وةلآم‏دا ثيَت‏دةوتريَت:

قورئان سةرطوزةشتةى ئةزةليى ئةم بوونةوةرانةية و، وةرطيَرِى ئةبةديى ئةو زمانانةى بوونةوةرانة كة ئايةتة تةكوينى‏يةكانى طةردوون دةخويَننةوة و، موفةسسير و رِوونكةرةوةى كتيَبى جيهانة.. هةروةها دةرخةر و ئاشكراكةرى ئةو طةنجينة ثةنهانانةى ناوةكانة كة لة نيَوان زةوى و ئاسمانةكان‏دا شارراونةتةوة.. هةروةها كليليَكة بؤ كردنةوةى حةقيقةتى ئةو كاروبارانةى كة لة ناوةندى ديَرِةكانى رِووداوةكان‏دا حةشار دراون.. هةروةها زمانى جيهانى ثةنهان(غيب)ة لة جيهانى بينراو(شهادة)دا.. هةروةها طةنجينةى طفت‏وطؤ ئةزةلى‏ية ثاك و بآ‏طةرد و، ئاورِدانةوة ميهرةبانى‏ية ئةبةدى‏يةكانى خواية.. هةروةها بناغة و نةخشة و ئةندازة و خؤرى ئةم جيهانة مةعنةوى‏ية ئيسلامى‏يةية.. هةروةها نةخشةى جيهانى ئةو دنياية.. هةروةها وتةيةكى رِوونكةرةوة و، تةفسيريَكى ئاشكرا و وتةيةكى رِوون و، بةلَطةيةكى يةكلايى‏‏كةرةوةى توندوتؤلأ و تةرجومانيَكى رِووناكى زات و سيفات و ناو و كاروبارةكانى خواوةندة.. هةروةها ثةروةردةكارى جيهانى مرؤظايةتى‏ية و.. وةك ئاو و رِووناكيش واية بؤ مرؤظايةتيى طةورة كة ئيسلامةتى‏ية.. هةروةها وةك دانايى رِاستةقينةية بؤ جؤر و رِةطةزى مرؤظ، رِابةر و رِآ‏ ثيشاندةريشيانة بؤ ئةو شتانةى كة مرؤظيان لة ثيَناودا دروست‏كراوة.. هةروةها قورئان وةك كتيَبى شةريعةتة بؤ مرؤظ، كتيَبى دانستيشة.. هةروةك كتيَبى دوعا و بةندايةتى‏ية، بة هةمان جؤر كتيَبى فةرمان و بانطةوازيشة.. هةروةك كتيَبى ذيكرة، كتيَبى فيكريشة.. هةروةك تةنها يةك كتيَبة، بةلآم لة بةرامبةر ثيَويستى‏ية مةعنةوى‏يةكانى مرؤظةوة ضةندين كتيَبى تيَداية.. هةروةها ئةم قورئانة وةك مةنزلَيَكى ثيرؤزى ثرِ لة نامة و كتيَب واية، بة رِادةيةك كة بؤ مةشرةبى هةر يةكة لة ئةهلى مةشةرةبة جؤاروجؤرةكان و رِيَبازى هةر يةكة لة خاوةنى رِيَبازة جياجياكان، لة ئةوليا و صيدديقان و خواناسان و زانا ليَكؤلَةرةكان، بؤ هةر يةك لةمانة، نامةيةكى ثيشان داوة كة شياوى ضيَذى مةشرةبةكةى ئةو بيَت و، ئةو مةشرةبةى ثآ رِووناك ببيَتةوة و لةطةلأ رِيَرِةوى رِيَبازةكةى‏دا بطونجيَت، بة رِادةيةك كة دةلَيَى ئةم قورئانة لة كؤمةلَة نامةيةك ثيَك‏هاتووة!

* سةيرى رِوونكردنةوةى بريسكانةوةى ئيعجاز بكة لة دووثات‏كردنةوةكانى قورئان‏دا، كة نةفامان، بة خةيالَى خؤيان، بة ناتةواويى لة قةلَةم دةدةن لة رِةوانبيَذيى قورئان‏دا:

بزانة كة لةبةر ئةوةى قورئان كتيَبى ذيكر و دوعا و بانطةوازة، ئةوا دووثات‏بوونةوةى جوانتر و رِةوانتر و تةنانةت ثيَويست‏ترة. كةواتة بةو جؤرة نى‏ية كة نةفامان و كةسانى بيركورت طومان دةبةن. ضونكة ذيكر دووثات دةبيَتةوة و، دوعا دةوتريَتةوة و بانطةوازيش جةختى لةسةر دةكريَتةوة، ئةمةش لةبةر ئةوةى كة دووثات‏بوونةوةى ذيكر رِووناكى دةبةخشيَت و، بة وتنةوةى دوعا و دووثات‏بوونةوةى بانطةوازيش، دوعاكة جيَطير دةبيَت و بانطةوازةكةش جةختى لةسةر دةكريَت.

جا لةبةر ئةوةى كة قورئان دةرمان و شيفاى هةموو كةسيَكة لة هةموو كاتيَك‏دا و، هةموو كةسيَكيش لة هةموو كاتيَك‏دا بؤى نالويَت كة هةموو قورئان بخؤيَنيَتةوة، ئةوا خواوةندى داناى ميهرةبان زؤربةى مةبةستةكانى قورئانى لة زؤر سوورةت‏دا، بة تايبةت لة سـوورةتة دريَـذةكان‏دا، داناوة. بـة رِادةيةك كة هةريةك لةو سوورةتانة وةك قورئانيَكى بضووكى لـآهاتووة و، بةم جؤرة رِيَطاى بؤ هةموو كةسيَك ئاسان‏ كردووة بآ ئةوةى كةس بآ‏بةش بكات. لةبةر ئةوة، باسى "تةوحيد" و "حةشر" و ضيرؤكى "حةزرةتى مووسا"ى = علية السلام = دووثات‏كردووةتةوة.

ثاشان بزانة! هةروةك ثيَويستى‏يةكانى لةش، بةثيَى كات دةطؤرِيَن و جياجيان، هةر بةو جؤرةش ثيَويستى‏ية مةعنةوى‏يةكانى مرؤظ كاتةكانيان جياجياية. ئةوةتا ثيَويستيى مةعنةويى مرؤظيش بؤ بةشيَكيان بة ويَنةى ثيَويستيى لةش واية بؤ "هةوا" و لة هةموو ضركةيةكداية وةك "هو الله" بؤ رِؤح و، بؤ بةشيَكى تر لة هةموو كاتيَك‏داية وةك "بسم الله".. ئيتر بةم جؤرة ئةوانى تريش بؤ خؤت ليَك‏بدةرةوة.

كةواتة دووثات‏بوونةوةى ئايةت و وشةكان بؤ دةرخستنى دووثات‏بوونةوةى ثيَويستى‏ية‏و، ئاماذةية بؤ زؤرى و تونديى ئةو ثيَويستى‏ية، هةروةها بؤ بيَداركردنةوة و لةخةوهةلَساندنى دةمارى ثيَويستى‏ية و، بؤ شةوق دروستكردنى مرؤظة بؤ ئةو ثيَويستى‏ية و، بؤ جوولآندنى ئيشتيهاى ثيَويستى‏ية سةبارةت بةو خؤراكة مةعنةوىيانة.

بزانة كة: قورئان دامةزريَنةرى ئةم ئايينة طةورة و توندوتؤلَة و بنياتنةرى بنضينةكانيةتى. هةروةها بناغةكانى ئةم جيهانة ئيسلامى‏يةية و، هةلَطيَرِ و ئالأوطؤرِكةرى لايةنة كؤمةلآيةتى‏يةكانى ذيانى طرؤى مرؤظة و، وةلآمى طشت ثرسيارة دووثات‏بووةكانى سةرجةم ضين و تويَذة جياجياكانى طرؤى مرؤظى تيَداية كة ض بة زمانى دةم و ض بة زمانى حالأ دةيان‏كةن. خؤ دووثات‏كردنةوةش كاريَكى طةلـآ ثيَويستة بؤ "دامةزريَنةر"، تاكو ئةوةى داى‏دةمةزريَنيَت جيَطيرى بكات و.. ثيَويستى بة وتنةوةى يةك لة دواى يةك هةية، تاكو ئةوةى دةيةويَت جةختى لةسةر بكات و ثشتى بطريَت.

بزانة! كة قورئان لة بارةى ضةند كيَشةيةكى طةورةوة دةدويَت و، دلآن بانط دةكات كة باوةرِيان ثآ‏ بكةن و.. ضةند رِاستى‏يةكى ورديش رِوون دةكاتةوة و داوا لة ذيرىيةكان دةكات كة بيان‏زانن، كةواتة بؤ ئةوةى ئةم كيَشانة لةناو دلآن‏دا دابمةزريَنريَن و لة بيرى زؤربةى خةلَكيش‏دا جيَطير بكريَن، ثيَويستة لة ضةند شيَوة و شيَوازيَكى جياجيادا دووثات بكريَنةوة.

ئنجا بزانة كة هةموو ئايةتيَكى قورئان بةر و ثشت و سنوور و هةلآتطة(مطلع)ى خؤى هةية و، هةر ضيرؤكيَكيش ضةندين حوكم و سوود و مةبةست رِووى تيَداية. دةبينيت لة جيَطايةك‏دا لةبةر يةكيَك لةو رِووانة باس دةكريَت، بةلآم لة جيَطايةكى تردا لةبةر رِوويةكى تر، لة سوورةتيَك‏دا لةبةر يةكيَك لةو مةبةستانة باس دةكريَت، كةضى لة سوورةتيَكى تردا لةبةر مةبةستيَكى تر. كةواتة دووثات‏بوونةوةكة، تةنها لة رِوالَةتداية.

* سةبارةت بةوةش كة قورئان باسى هةندآ بابةت و مةسةلةى طةردوونى بة كورتى و ثوختى دةكات و، لة هةنديَكى ترى‏دا بة شيَوةيةكى تةماوى دةدويَت، لة رِاستى‏دا ئةم كارةى قورئان، بريسكةيةكى درةوشانةوةى ئيعجازة و، ئةهلى ئيلحاد بة هةلَةدا ضوون كة بة وةهمى خؤيان ئةمةيان بة نةنطى لة قورئان‏دا داناوة و، كردوويانة بة جيَى رِةخنةيان.

ئةطةر دةلَيَيت:

بؤضى قورئان وةكو هونةرى فةلسةفة و حيكمةت لة بارةى بوونةوةرانةوة نادويَت و، هةندآ مةسةلة بة كورتى باس‏دةكات و، هةنديَكى تريشيان بة شيَوازيَك باس دةكات كة لةطةلأ هةست‏ و بيرى زؤرينةى خةلَكىدا بطونجيَت و، بيريان ماندوو ناكات و ئازاريان نادات. بةلَكو لة رِوالَةت‏دا زؤر بة رِةوانى ‏و ئاسايى باسيان دةكات؟

لة وةلآم‏دا دةلَيَين:

ضونكة فةلسةفة لة رِيآ حةق لايداوة و رِيَى لـآ ون بووة!

ديارة بة حةتمى لةو دةرس و وتانةى ثيَشوو تآ‏طةيشتيت لةوةى كة: قورئانى ثيرؤز كاتآ باسى بوونةوةران دةكات، بؤ ئةوة باسيان دةكات كة بيانكات بة بةلَطة لةسةر زات و سيفات و ناوة جوانةكانى خواى طةورة. واتة: واتاكانى كتيَبى طةورةى طةردوون لة خةلَك تآدةطةيةنيَت، تاكو بةديهيَنةرى طةردوونيان ثآ‏ بناسيَنيَت. بةو واتايةى كة قورئانى ثيرؤز "بوونةوةران" لة ثيَناوى بةديهيَنةرةكةيان‏دا بةكاردةهيَنيَت، نةك لة ثيَناوى خودى ئةو بةديهيَنراوانةدا! ئةمة سةرةرِاى ئةوةى كة قورئان لة قسة و طوفتارى‏دا رِوو لة جةماوةر دةكات.

كةواتة مادةم قورئان لة باسةكانىدا بوونةوةران بؤ ئةوة بةكار دةهيَنيَت كة بيانكات بة بةلَطة لةسةر بةديهيَنةريان، ئةوا مةرجى "بةلَطة" ئةوةية كة لة بةرضاوى جةماوةردا لة "ئةنجام"ةكةى رِوون و ئاشكراتر بيَت.

ثاشان مادةم قورئان رِابةرة، ئةوا بةلاغةتى رِابةرايةتى‏كردن لةوةداية كة لةطةلأ بيركردنةوة و رِوانينى عةوام(زؤرينة)ى خةلَكىدا برِوات و، هةستةكانيان رِةضاو بكات و، بيَزارى لة بيرى جةماوةردا لاببات، تاكو رِوانينيان بة بآهوودة و بآ‏سوود طرفتارى بيَزارى‏و نةشازى نةبيَت و، بيركردنةوةشيان ضةواشة نةكات و، هةستيان = بة بآ هيض سووديَك = ثةرتةوازة نةبيَت.. كةواتة رِةوانترين طوفتاريَك ئاراستةى ئةوان بكريَت و، باشترين رِيَنمايى‏ بؤيان ئةوةية كة ئاشكرا و ئاسان و كورت بيَت، تاكو بة ئاسانى ليَى تآ‏بطةن و ليَى بيَزار نةبن و، لةو شتانةدا كة ئةوان ثيَويستيان بة دريَذةثيَدانى نى‏ية، ئةم بة كورتى بؤيان باس بكات و، بؤ شتة وردةكانيش نموونة بهيَنيَتةوة، تاكو بةم كارة لة تيَطةيشتنى ئةوان نزيكيان بخاتةوة.

جا لةبةر ئةوةى كة قورئان رِابةرة بؤ هةموو ضينةكانى مرؤظايةتى، ئةوا بةلاغةتى رِابةرايةتى وا ثيَويست دةكات كة شتيَك باس نةكات زؤربةى خةلَك بخاتة هةلَةكارى و سةرثيَضى‏كردنةوة سةبارةت بةو شتانةى كة بة طويَرةى رِوالَةت‏بينيى خؤيان بة بةديهيى دةزانن و، ئةو شتة هةست‏ثآ‏كراو و باوانةى ناو ئةوان = بة بآ هيض ثيَويستى‏يةك بة طؤرِين = نةطؤرِريَن و، ئةو شتانةش كة ئةوان لة كار و فةرمانبةرى و ئةركة سةرةكى‏يةكةيان‏دا ثيَويستيان ثيَيان نى‏ية، ئةم هةر باسيان نةكات، يان ئةطةر باسيشى كردن، بة ثوختى لة بارةيانةوة بدويَت..

بؤ نموونة: قورئان باسى "خؤر" دةكات، بةلآم نةك لةبةر خؤر خؤى و ضييةتى‏يةكةى، بةلَكو لةبةر ئةو كةسةى كة رِووناكى كردووةتةوة و كردوويةتى بة ضرا و، لة بارةى كارمةندى‏يةكةى خؤرةوة دةدويَت كة لةوةداية بووة بة تةوةرةيةك بؤ دةرخستنى سنعةتى كردطار و رِيَك‏وثيَكيى بةديهيَنراوان‏. خؤ رِيَكخستن و رِيَك‏وثيَكيش بريتين لة ضةند ئاويَنةيةك كة بةديهيَنةرى مةزنمان ثآدةناسيَنن.

كةواتة قورئان بة ثيشاندانى رِيَك‏وثيَكى لة تان‏وثؤى ضنينى بةديهيَنراوان‏دا، كةمالآتى بةديهيَنةرى دانا و زانامان ثآ دةناسيَنيَت و، كة دةفةرموآ: (والشَّمْسُ تجري) (يس:38) تيَمان دةطةيةنيَت و بيَدارمان دةكاتةوة بؤ هةلَس‏وكةوتةكانى توانستى طةورةى خواوةند لة جياوازيى نيَوان شةو و رِؤذ و، يةك لة دواى يةك هاتنى هاوين و زستان‏دا. بةم سةرنج‏رِاكيَشانةش طوآبيست بؤ طةورةيى دةستةلآت و تواناى كردطار و يةكتايى لة ثةروةردطارى‏يةكةى خوادا بيَدار دةكاتةوة. جا ئيتر حةقيقةتى هاتوضؤى خؤر هةرضؤن و بة هةر شيَوةيةك بيَت، هيض كاريَك ناكاتة سةر مةبةستةكةى قورئان، كة بريتى‏ية لة ثيشان‏دان و دةرخستنى ئةو رِيَكخستنة ديار و ضنراوة(منسوج)ى كة لة كاروبارى خؤردا هةية.

هةروةها دةفةرموآ:

(وَجَعَلَ الشَّمْسَ سِراجاً) (نوح:16)..

كة قورئان وشةى: "سراج" لةم دةستةواذةيةدا بةكاردةهيَنيَت، جيهان لة شيَوةى كؤشكيَك‏دا دةردةخات و، كةرةسةكانى ناو جيهانيش لة شيَوةى ثيَداويستى‏يةكانى ناو ئةو كؤشكةدا ثيشان دةدات و، شتة رِازاوةكان و خؤراكةكانى ناويشى بة هى دانيشتووان و ميوانةكانى ناو ئةو كؤشكة لة قةلَةم دةدات و، لةو دةربرِينةدا وا لة مرؤظ دةكات كة هةست‏ بكات و ثةى بةوة ببات كة دةستيَكى رِةنطين و سةخاوةتمةند و ميهرةبان بؤ ميوانةكان و خزمةت‏طوزارةكانى ناو ئةو كؤشكة ئامادةى كردوون. "خؤر"يش لةو كؤشكةدا بريتى‏ية لة كارثآ‏سثيَرراويَكى بةردةست و ضرايةكى رِووناك‏كةرةوة.

كةواتة بةكارهيَنانى وشةى "سراج" لةم طوزارشتةدا، مرؤظ بؤ بةزةيى و ميهرةبانيى بةديهيَنةر لة نيَوان طةورةيى ثةروةردطاريَتى‏يةكةى‏دا بيَدار دةكاتةوة‏ و، مرؤظيش لة ضاكةكارى‏يةكانى ئةو خواوةندة لة نيَوان فراوانيى ميهرةبانى‏يةكةى‏دا تآ‏دةطةيةنيَت و، وايان لـآ دةكات كة هةست بةو سةخاوةتمةندىيانةى خواوةند بكةن كة لة طةورةيى ثادشايى‏يةكةى‏دا هةية.

ئنجا ئيَستا طوآ لةو مرؤظة فةلسةفى‏ية زؤربلَآ‏ية رِابطرة، بزانة لة بارةى خؤرةوة ضى دةلَيَت ؟.. ئةوةتا دةلَيَت :

(خؤر ثارضةيةكى زةبةلاحى تواوةى ئاطرة و، هةر لة جيَى خؤى بة دةورى خؤى‏دا دةخوليَتةوة و، ضةند ثزيسكيَكى لـآ جيا بووةتةوة، كة بريتين لة زةوى‏يةكةمان و هةسارة طةرِؤكةكانى تر. جا ئةم قةبارة طةورة و جياجيانةش، كة يةكجار زةبةلاحن، طةورةيى‏يان ئةوةندةية و.. ماهييةتيان ئةوةية).

جا برِوانة ئةم مةسةلةية جطة لة سةرسوورِمان و واق‏ورِمان ض سووديَكى ثآ‏طةيانديت؟ خؤ نة كةمالَيَكى زانستى و، نة ضيَذيَكى رِؤحى و، نة ئامانجيَكى ئادةمى‏يانة و، نة سووديَكى ئاينيى ثآ نةطةيانديت..

لةمةوة قياس و بةراوردى مةسةلةكانى تريش بكة، تاكو نرخ و بةهاى ئةو مةسةلة فةلسةفى‏يانة بزانيت كة بة رِوالَةت شتيَكى رِازاوةن، كةضى لة رِاستى‏دا ناوةرؤكةكةيان نةزانى‏يةكى خالَى و بةتالَة!

كةواتة با زرق و برقة رِوالَةتى‏يةكةى فةلسةفة لة خشتةت نةبات و، هةرطيز ثشت لة رِوونكرنةوةكانى قورئانى خاوةن ئيعجاز هةلأ نةكةيت.

اللّهم اجعل القرآن شفاءً = لنا ولكاتبه وأمثاله = من كل داء ومؤنساً لنا ولهم في حياتنا وبعد موتنا، وفي الدنيا قريناً، وفي القبر مونساً، وفي القيامة شفيعاً، وعلى الصراط نوراً، ومن النار ستراً وحجاباً، وفي الجنة رفيقاً، والى الخيرات كلها دليلاً وإماماً، بفضلك وجودك وكرمك ورحمتك يا أكرم الأكرمين ويا أرحم الراحمين. آمين.

اللّهم صلّ وسلم على مَن اُنزل عليه الفرقان الحكيم وعلى آله وصحبه أجمعين. آمين. آمين.

بيَدارى:

لةو ضل جؤرانةى ئيعجـازى قورئان ثازدة جـؤرمان لة "مةسنةويى نوورى"دا باس كردووة، لة شةش دلَؤثى نمى ضوارةم‏، بة تايبةت لة شةش سةرنجة وردةكانى دلَؤثى ضوارةم‏دا. لةبةر ئةوة ليَرةدا بة كورتى باسمان كردن. جا هةر كةسيَك دةيةويَت بة دريَذى ئاطادار بيَت، با سةريَك لةوآ بدات.



[1]  "حسين الجسر" سةد و ضواردة مزطيَنيى لةو كتيَبانة دةرهيَناوة و لة كتيَبى "الرسالة الحميدية"دا تؤمارى كردوون. جا ئةطةر دواى دةستكارى و تةحريفى ئةو كتيَبانة تا ئةم رِادةية مزطيَنىيان تيَدا مابيَت، ئةوا بآ طومان دةبآ ثيَش دةستكارى و تةحريف كردنيان مزطيَنيى طةلـآ زياتريان بة رِاشكاوى تيَدا بووبيَت! (دانةر)