وتةى شازدةهةم

بِسم الله الرّحـمنِ الرّحيم

(إِنَّمَا اَمْرُهُ اِذَا اَرَادَ شَيْئاً اَنْ يَقُولَ لهُ كُنْ فَيَكُونُ * فَسُبحانَ الّذِي بِيَدِهِ مَلكُوتُ كُلِّ شَىْءٍ وَاِلَيْهِ تُرْجَعُونَ) (يس:82=83).

بة ثيشاندانى ضوار تيشكى نوورى ئةم ئايةتة ثيرؤزة بؤ نةفسى خؤم، ئةم وتةيةم نووسى، تاكو بينايى بة نةفسى كويَرم ببةخشيَت و تاريكى‏يةكانى دةوروبةرى برِةويَنيَتةوة و ببيَت بة مايةى دلَنةوايى بؤى.

تيشكى يةكةم:

ئةى نةفسى نةزانم! تؤ دةلَـيَيت:

تةنيايى زاتى خواى طةورة، هاودةم لةطةلأ هةمةكى‏بوونى كارةكانى‏دا و.. يةك‏بوونى زاتى ئةو، هاودةم لةطةلأ طشتى‏بوونى ثةروةردطاريَتى‏ية بآ‏ياريدةدةرةكةى‏دا و.. تاكيى ئةو خواوةندة، لةطةلأ شموولى هةلَس‏وكةوتة بآ‏ هاوبةشةكانى لة هةموو شتيَك‏دا و.. ئامادةبوونى لة هةموو شويَنيَك‏دا، لةطةلأ بآ‏مةكانيى‏دا و.. بةرزيى رِةهاى ئةو، لةطةلأ نزيك‏بوونى‏دا لة هةموو شتيَكةوة و.. يةكتايى ئةو، هاودةم لةطةلأ ئةوةى كة جلَةوى هةموو شتيَكى رِاستةوخؤ لة دةست‏داية..

هةموو ئةمانة، ضةند رِاستى‏يةكى قورئانن و.. دةشلَـيَيت: قورئان داناية، خؤ "دانا"يش كاريَك بة ذيرى ناسثيَريَت كة بؤى وةرنةطيريَت. كةضى ئةوةتا "ذيرى" نةطونجانيَكى رِوالَةتى لة نيَوان ئةم شتانةدا دةبينيَت. لةبةر ئةوة، دةمةويَت ئةم كيَشةيةم بة ضةشنيَك بؤ رِوون بكةيتةوة كة ذيرى ناضارى تةسليم‏بوون بكات!

وةلآم:

مادةم لةم بوارةدا بة دواى دلَنيايى‏دا دةطةرِيَيت، ئةوا ثشت بة رِيَذنةى قورئانى ثيرؤز دةبةستين و دةلَـيَين:

ناوى "النور" كة يةكيَكة لة ناوة جوانةكان، طةلـآ كيَشةى زؤرى بؤ شى كردووينةتةوة، ثشت بةخوا ئةم مةسةلةيةشمان بؤ شى دةكاتةوة.

وا لة خوارةوةدا بؤ ئةم مةبةستة رِيَطاى نموونةهيَنانةوة دةطرينةبةر، كة رِيَطايةكى رِوونة بؤ "ذيرى" و رِووناكيش ئاراستةى "دلأ" دةكات و، وةك ئيمامى رِةببانى (ئةحـمةدى فارووقيى سةرهةندى) فةرموويةتى، ئيَمةش دةلَيَين:

نة شــبم نة شـب ثرسـتم من

غلام شمسم أز شمس مىطويم خبر[1]

ضونكة مادةم "نموونة هيَنانةوة" درةخشانترينى ئاويَنة ئيعجاز دةرخةرةكانى قورئانة، ئيَمةش ناضارين كة ئةم نهيَنى‏ية لةم‏ رِآيةوة رِوون بكةينةوة و دةلَيَين:

تةنها يةك كةس بةهؤى ضةند ئاويَنةيةكى جؤراوجؤرةوة سيفةتى "هةمةكيَتى"(كلّي) بةدةست دةهيَنيَت. واتة لة كاتيَك‏دا كة ئةو شتيَكى "هةندةكى"(جزئي)ى رِاستةقينةية، كةضى = بةو هؤكارة = وةك هةمةكى‏يةكى ئةوتؤى لـآ ديَت كة خاوةنى طةلـآ كاروبارى طشتى بيَت..

بؤ نموونة: "خؤر" كة هةندةكى‏يةكى ديارى‏كراوة، بةهؤى شتة رِوون و بريقةدارةكانةوة دةضيَتة حوكمى هةمةكى‏يةوة، بة رِادةيةك كة سةر رِووى زةوى لة ويَنة و تيشكدانةوةكانى خؤى ثرِ دةكات، تةنانةت بة ئةندازةى ذمارةى دلَؤثة ئاوةكان و طةرديلة بريسكةدارةكان درةوشانةوة بةدةست دةهيَنيَت.

ئنجا هةريةك لة طةرمى و رِووناكيى خؤر و هةر حةوت رِةنطةكانى، سةرجةم ئةو شتانة دةطرنةوة كة لة بةرامبةريانةوةن، لة هةمان كاتيش‏دا هةموو شتيَكى رِوون و بريقةدار جطة‏ لة ويَنةى خؤر، طةرمى و رِووناكى و حةوت رِةنطةكانى خؤريش لةناو بيلبيلةى ضاوى‏ خؤى‏دا جيَطا دةكاتةوة و دلَة خاويَنةكةى خؤى دةكات بة عةرشيَك بؤ هةموو يةكآ لةوان.

واتة هةروةك "خؤر" بة سيفةتى تاكى(واحدية)ى خؤى هةموو ئةو شتانة دةطريَتةوة كة لة بةرامبةريةوةن، لة هةمان كات‏دا و لة رِووى سـيفةتى تةنيايى(أحدية)ى خؤيشـيةوة بة جؤريَك لة جؤرةكانى درةوشانةوةى زاتى خؤى (هاودةم لةطةلأ هةموو تايبةتكارى و سيفةتة زؤرةكانى‏دا) لة هةموو شتيَك‏دا ئامادةية.

مادةم لة نموونة هيَنانةوة(التمثيل)وة بؤ خؤنواندن(التَّمَثُّل) طواستمانةوة، ئةوا ئاماذة بؤ سآ جؤرى خؤنواندن دةكةين،‍ تاكو ببيَت بة تةوةرةى ئةم باسةمان:

يةكةميان: ويَنةى "شتانى مادديى ضرِ" لةناو ئاويَنةكان‏دا، غةيرى ئةو شتانةية و خودى خؤيان نى‏ية و، ضةند مردوويةكن جطة لة ويَنة رِوالَةتى‏يةكةى ئةو شتة ماددى‏ية خاوةنى هيض تايبةتكارى‏يةكى ترى ئةو نين. بؤ نموونة: ئةطةر تؤ = ئةى سةعيد! = برِؤيتة ناو كؤطاى ئاويَنةكانةوة ئةوا ئةم يةك "سةعيد"ة دةبيَت بة هةزار! بةلآم تةنها يةك سةعيد = كة خؤتيت = لة نيَوان ئةم هةزاران سةعيدةدا خاوةنى ذيانة و، هةموو ئةوانى تر مردوون و تايبةتكاريى ذيانيان تيَدا نى‏ية.

دووهةميان: ويَنةى "نوورانى‏ية ماددى‏يةكان" لة ئاويَنةكانيان‏دا هةروةك خودى خؤيان نى‏ية، لة هةمان كات‏دا غةيرى خؤشيان نى‏ية! ضونكة ئةو ويَنانة طشت لايةنةكانى ماهييةتى ئةو نوورانى‏ية ماددى‏ية ناطرنةوة، بةلآم خاوةنى زؤربةى تايبةتكارى‏يةكانى ئةو نوورانى‏ية ماددى‏يةن، بؤية = وةك ئةو = بة خاوةن ذيان دادةنريَن.

بؤ نموونة:

كاتآ كة خؤر تيشكى خؤى بةسةر طؤى زةوى‏دا ثةخش دةكات، ويَنةكةى خؤى لة هةموو ئاويَنةيةك‏دا دةردةخات.. كةواتة هةموو ويَنةيةكى خؤر لةو ئاويَنانةدا داراى ضةند تايبةتكارى‏يةكى هاوويَنةى تايبةتكارى‏يةكانى خؤرة، ض رِووناكى و ض حةوت رِةنطةكانى خؤر. طريمان خؤر خاوةن هةست بيَت و، طةرمى‏يةكةى بريتى بيَت لة توانستى و، رِووناكى‏يةكةشى بريتى بيَت لة زانستى و، حةوت رِةنطةكانيشى بريتى بن لة حةوت سيفةتةكانى، ئةوا خؤرى تاكى تةنيا لة يةك كات‏دا لةناو هةموو ئاويَنةيةك‏دا ئامادة دةبوو، هةريةك لةو ئاويَنانةشى دةكرد بة جؤرة تةلةفؤنيَك و عةرشيَكى تايبةتى بؤ خؤى و هيض"شتيَك رِيَى لة هيض شتيَكى تر نةدةطرت و، ئةو كاتة دةتوانرا هةر بةو ئاويَنةيةى لةناو دةستمانداية رِووبةرِووى هةموو يةكيَك لةوانة ببوايةتةوة. هةروةك ئيَمة لة‏ خؤرةوة دوورين كةضى ئةو لة خؤمان نزيك‏ترة ليَمانةوة.

سآ‏هةميان: ويَنةى "رِؤحيانةتة نوورانى‏يةكان" لةناو ئاويَنةكانيان‏دا ضةند ويَنةيةكى زيندوون و لة هةمان كات‏دا خودى خؤشيانن، بةلآم لةبةر ئةوةى دةركةوتنيان لةناو ئاويَنةكان‏دا بةثيَى توانا و ليَهاتنى ئةو ئاويَنانة دةبيَت، ئةوا ئاويَنةكان جيَطاى ماهييةتى زاتى رِؤحيان تيَدا نابيَتةوة.

بؤنموونة: حةزرةتى جوبريل = دروودى خواى لةسةر بيَت = لةو كاتةدا كة لةسةر شيَوةى هاوةلَى بةرِيَز "دحية الكلبي" ئامادةى كورِى ثيَغةمبةر = صلى الله عليه وسلم = دةبوو، هةر لةو كاتةدا بة بالَة خاوةن سام و شكؤكانيةوة لة بةردةم عةرشى مةزنى خواى طةورةدا سوذدةى دةبرد و، هةر لة هةمان كاتيش‏دا لة طةلـآ جيَطةى زؤر و زةبةندةدا ئامادة دةبوو، ضونكة فةرمانةكانى خواى طةورةى لةو شويَنانةدا رِادةطةياند! هيض كام لةم كارانةش رِيَطاى كاريَكى ديكةيان لـآ نةدةطرت.

لةم نهيَنى‏يةوة تآ‏دةطةين كة ضؤن:

ثيَغةمبةر = صلى الله عليه وسلم = لة يةك كات‏دا سلآواتى سةرجةم نةتةوةكةى لة هةموو شويَنيَك‏دا دةبيستآ، ضونكة ماهييةتى ثيَغةمبةر = صلى الله عليه وسلم = نوورة و هةوييةتةكةشى نوورانى‏ية..

هةروةها تآ‏دةطةين كة ضؤن ثيَغةمبةر = صلى الله عليه وسلم = رِؤذى قيامةت لة يةك كات‏دا ضاوى بة هةموو "أصفياء"ى نةتةوةكةى دةكةويَت، بآ ‏ئةوةى بينينى يةكيَكيان رِآ لة ضاوثآ‏كةوتنى يةكيَكى تريان بطريَت..

تةنانةت كةسانيَك هةن لة نيَوان ئةولياكان‏دا كة نوورانيَتيى زياديان بةدةست هيَناوة و ناوى "أبدال" يان لـآ نراوة، لة يةك كات‏دا لة طةلـآ جيَطاى جياجيادا دةبينريَن ، دةلَـيَن كة تةنها يةك كةس لةوان لة يةك كات‏دا طةلـآ كاروبارى جياواز ئةنجام دةدات، ضونكة هةروةك شوشة و ئاو و ماددة هاوضةشنةكانيان دةبن بة ئاويَنةى تةنة مادد‏ى‏يةكان، هةوا و "أثير" و طةلـآ بوونةوةرى ترى جيهانى ميساليش وةك ضةند ئاويَنة و هؤكاريَكى طواستنةوةى بة ئةندازةى خيَرايى ئةنديَشة و هةورةتريشقةيان لـآ ديَت بؤ رِؤحانى‏يةكان ، ئيتر ئةو رِؤحانى‏يانة، بة ئةندازةى خيَرايى ئةنديَشة، لةناو ئةو مةنزلَطا جوان و ئاويَنة خاويَنانةدا هاتوضؤ دةكةن و لة يةك كات‏دا دةرِؤن بؤ هةزاران جيَطا.

لة كاتيَك‏دا كة بوونةوةرانى دةستةوسانى رِامكراوى وةك "خؤر" و ضةند بةديهاتوويةكى نيمضة نوورانيى ثابةندى ماددة وةك "شتانى رِؤحانى"، بطونجآ بةهؤى "نوورانيَتى"يةوة لة تةنها يةك كات‏دا لة جآيةكى تايبةتى و لة هةمان كات‏دا لة ضةندين جيَى تريش‏دا ئامادة بيَت، ضونكة لةو كاتةدا كة ئةو بوونةوةرة لة خؤىدا ثابةند و بةستراوةية، كةضى حوكمى كوللىيةكى طشتى و رِةها وةردةطريَت و بة ئيختيارة جوزئىيةكةى خؤى طةلـآ كارى زؤر لة تةنها يةك كات‏دا ئةنجام دةدات..

لة كاتيَك‏دا كة ئةم بوونةوةرة لاواز و بةديهاتووة نيمضة نوورانىيانة وابن، دةبآ ئةو كةسة ضؤن بيَت كة خاويَنة لة ماددييةت و لةوةش كة بة "سنوور" دةست‏نيشان بكريَت و، هةرطيز تاريكايى "ضرِوثرِى" = كة سيفةتى ماددةية = توخنى ناكةويَت. تةنانةت ئةم هةموو رِووناكى و شتة نوورانىيانة تةنها ضةند سيَبةريَكى ضرِى رِووناكىيةكانى ناوة جوانةكانى ئةون.. بطرة سةرجةمى بوونةوةران و ذيان و جيهانى رِؤح و جيهانى ميساليش تةنها ضةند ئاويَنةيةكى رِوونى دةرخستنى جوانيى ئةو خواوةندة خاويَن و مةزنةن كة سيفةتةكانى دةورةى هةموو شتيَكيان داوة و كاروبارةكانيشى هةموو شتيَكيان طرتووةتةوة..

ئايا دةبيَت ض شتيَك هةبيَت بتوانيَت رِووى خؤى لة رِووتيَكردنى "تةنيايى" ئةو بشاريَتةوة، كة لة نيَوان درةوشانةوةى سيفةتة طشتطير و كاروبارةكانىدا دةدرةوشيَتةوة، ئةوانةى كة بة ويستى هةمةكى و توانستى رِةها و زانياريى بة هةموو شت ئاطاى ئةو دةردةكةون؟ يان كام شت بة لايةوة طران دةبيَت و.. ض شتيَك دةتوانيَت خؤى لـآ بشاريَتةوة و.. ض تاكيَك بؤى دةكريَت لةو دوور بيَت و.. ض كةسايةتى‏يةك دةتوانيَت = بآ ئةوةى هةمةكيَتى بةدةست بهيَنيَت = لةو نزيك ببيَتةوة؟

بةلَآ‏، "خؤر" بةهؤى رِووناكى‏ية رِةها نةبةستراوةكةى و ويَنة ناماددى‏يةكانى لةناو ئاويَنةكان‏دا، لة طليَنةى ضاوت نزيك‏ترة ليَتةوة، كةضى تؤ بة جؤريَكى رِةها لةو دووريت! ضونكة تؤ بة ويَنةى ئةو رِةها نيت، بةلَكو ثابةندى طةلـآ شتى ئةوتؤيت كة لة خؤر دوورت دةخةنةوة. جا بؤ ئةوةى لة "خؤر" نزيك ببيتةوة، دةبآ لة طةلـآ ثةيوةندى و ثابةنديى ماددى خؤت دابمالَيت و زؤر ثلة و ثايةى هةمةكى ببرِيت، كة ئةمةش داخوازى ئةوةية بة ئةندازةى طؤى زةوى طةورة ببيت و بةقةدةر مانطيش بةرز ببيتةوة تاكو بتوانيت = تا رِادةيةك = لة ثلةى رِاستةقينةى خؤرةوة نزيك ببيتةوة و بآ‏ ثةردة رِووبةرِووى رِابوةستيت!

هةروةك ئةمة سةبارةت بة خؤرةوة واية، خواوةندى مةزنى "ذو الجمال" و جوانى "خاوةن كةمالأ"يش = ولله المثل الأعلى = بة هةمان جؤرة، ضونكة ئةو خواوةندة لة هةموو شتيَكى‏تر لة تؤوة نزيكترة، كةضى تؤ بة رِادةيةكى لة سنووربةدةر لةو دووريت. خؤ ئةطةر هيَز و توانا لةناو دلَت‏دا و "بةرزى"يش لة ذيريى خؤت‏دا شك دةبةيت ئةوا هةولأ بدة ئةو خالآنةى لةناو نموونةكة‏دا هاتن، بةسةر "حةقيقةت"دا تةتبيقيان بكة.

تيشكى دووهةم:

خواى طةورة دةفةرموآ: (إنَّما اَمْرُهُ اِذا اَرادَ شَيئاً اَنْ يَقُولَ لَه كُنْ فيكون) (يس:82).

هةروةها دةفةرموآ: (إنْ كانَتْ الاّ صَيحةً واحدةً فاِذا هُمْ جَميعٌ لَدينا مُحْضَرون) (يس:53).

ئةى نةفسى بآ ئاطام! تؤ دةلَـيَيت:

ئةم ئايةتة ثيرؤزانة و هاوضةشنيان ئةوة دةطةيةنن كة شتان تةنها بة يةكجار و فةرمانيَكى خوايى ‏بةديهيَنراون و ثةيدا بوون، كةضى ئةم ئايةتانةى تر: (صُنعَ الله الذي اَتقَنَ كُلَّ شَيء) (النمل:88) و (اَحْسَنَ كُلَّ شَيءٍ خَلَقَهُ) (السجدة:7) هةروةها ئايةتةكانى ترى هاوضةشنيان دةرى‏دةخةن كة شتان بة لةسةرخؤيى و هةنطاو بة هةنطاو لة رِيَى توانستيَكى مةزن و زانستيَكى هةمةلايةنطير و وردةكارى‏يةكى نيَوان دانستيَكى لةرِادةبةدةردا، بةدىهيَنراون.

ئايا بة ض رِيَطايةك ئةم دوو ضةشنة ئايةتانة يةك دةخريَن؟

وةلآم: ثشت بة رِيَذنةى قورئانى ثيرؤز دةبةستين و دةلَيَين:

يةكةم: هةرطيز ئةم ئايةتانة ثيَضةوانةى يةكتر نين ، ضونكة هةندآ لة بوونةوةران بةو جؤرة دروست دةكريَن كة ئايةتةكانى يةكةم دةريان‏خست، وةك: دروست‏كردنى يةكةم جار.. كةضى بةشيَكى ترى بوونةوةران بةو جؤرة بةدىدةهيَنريَن كة ئايةتةكانى تر باسيان كرد، بة ويَنةى: هيَنانةوة و دروست‏كردنةوةى هاوضةشنى بوونةوةرانى ثيَش خؤيان.

دووهةم: ئةوثةرِى رِيَسا و وردةكارى و ئةوثةرِى جوانى و سنعةت و كةمالَى بةديهيَنان، لة ناوةندى ئاسانى و خيَرايى و زؤرى و فراوانى‏دا، بة ‏بوونةوةرانةوة دةبينريَن، بة ‏رِادةيةك كة شايةتى‏يةكى رِةها لةسةر حةقيقةتى ئةم دوو جؤرة بةديهيَنانة دةدةن.كةواتة هيض ثيَويست ناكات لة دةرةوةى ئةو شتانة‏دا، لةسةر هاتنةدىيان، مرؤظ خةريكى ليَكؤلَينةوة بيَت (ضونكة بة بةرجةستةيى لة بةرضاودان). بةلآم جيَى خؤيةتى ثرسيار بكريَت و بوتريَت: نهيَنيى حيكمةت لةم دوو جؤرة بةديهيَنانةدا ضى‏ية؟

لةبةر ئةوة، بة‏ نموونةيةك ئاماذة بؤ ئةم حيكمةتة دةكةين و دةلَيَين:

وةستايةكى كارامة = بؤ نموونة وةك بةرطدروويةك = برِيَك ثارة خةرج دةكات و ماندوو دةبيَت و هونةر و كارامةيى‏‏يةكةى خؤى دةخاتةكار تاكو شتيَكى جوانى تايبةت بة سنعةتةكةى خؤى دروست بكات و بيكات بة نموونة(مؤديَل)ى سنعةت و دروستكراوةكانى، ضونكة ثاشان دةتوانيَت = بآ مةسرةف و ئةرك و بة خيَرايى‏يةكى تةواو = هاوويَنةى ئةوسنعةتةى يةكةم‏‏ جارى دروست بكات، تةنانةت هةندآ جار ئةم كارةى هيَندة بةلاوة ئاسان دةبيَت دةلَيَى ئةم تةنها فةرمان دةردةكات و كارةكةش لة خؤىدا ئةنجام دةدريَت! ضونكة كارةكةى رِيَك‏وثيَكى و بةردةوامى‏يةكى وردى ضةشنى كارى كاتذميَرى بةدةست هيَناوة، وةك بلَيَى كارةكة تةنها بة فةرمان بؤ دةركردن ئةنجام دةدريَت..

كارسازى دانا و ويَنةكيَشى زانايش = ولله المثل الأعلى = بة رِيَسايةكى "قةدةرى"ى وةك نموونةى ئةو شتة، كؤشكى جيهان و هةموو شتانى ناوى داهيَناوة و، ثاشان ئةندازةيةكى ديارىكراوى بة هةموو شتانى ناو كؤشك بةخشيوة، ض هةندةكى بن يان هةمةكى.. "جوزء" بن يان "كول".

خؤ ئةطةر سةرنج لة كارةكانى ئةم خواوةندة ويَنةكيَشة ئةزةلى‏ية بدةيت، دةبينيت: هةموو "ضةرخ"يَك دةكات بة نموونة(مؤديَل)يَكى ئةوتؤ كة جيهانيَكى نوآ و ناوازة و ناسكى ئةوتؤى دةكاتة بةر بة‏ موعجيزاتى توانستى خؤى رِازيَنراونةتةوة و.. هةموو "سالأ"يَكيش دةكات بة ثيَوانةيةك كة بة كارة دةراساكانى ميهرةبانيى خؤى ضةندين بوونةوةرى نويَى بة بةر دةضنيَت و.. هةموو "رِؤذ"يَكيش دةكات بة ديَرِيَكى ئةوتؤ كة ضةندين بوونةوةرى ناوازة و نويَى وايان تيَدا دةنووسيَت كة بة وردةكاريى حيكمةتى خؤى رِازيَنراونةتةوة.. هةر ئةم خاوةن توانستة رِةهايةى كة هةموو ضةرخ و سالأ و رِؤذيَكى كرد بة نموونة و شتانى بة بةر برِين، طؤى زةويش، تةنانةت هةموو ضيا و بيابانيَك و طشت باخ و بيَستان و درةخت و طولَـيَكيشى كردووة بة نموونة و طةلـآ بوونةوةرى تازة و ثاراوى هاوشانى يةكترى لةسةر زةوى‏دا دروست كردووة، بةم ضةشنة دنيايةكى نوآ بةدى‏دةهيَنيَت و، دواى ئةوةى جيهانى ثيَشووى لة بةرضاو‏دا لابرد جيهانيَكى ترى رِيَك‏وثيَك و نوآ دةهيَنيَتة طؤرِآ.

بةم جؤرة، خواى طةورة لة هةموو وةرزيَك‏دا طةلـآ موعجيزةى نوآ لةسةر توانستى رِةهاى خؤى ثيَش‏ضاو دةخات و، لة هةموو باخ و بيَستانيَك‏دا ديارى‏ية تازةكانى ميهرةبانيى خؤى ئاشكرا دةكات و، كتيَبيَكى نويَى حيكمةت دةنووسيَت و، سةرلة نوآ خانةيةك بؤ ثآطةياندن و ئامادةكردنى ميهرةبانى‏يةكةى دادةمةزريَنيَت و، ثؤشاكيَكى ناوازةى نوآ لةبةر بوونةوةران دةكات و، لة هةموو بةهاريَك‏دا بةرطيَكى نويَى رِةنطين دةكاتة بةر هةموو درةختيَك و، بة ضةندين ئارايشتكاريى نوآ و درةخشانى ضةشنى ئةستيَرةدرةوشاوةكان دةيرِازيَنيَتة‏وة و دةستةكانى لة ديارىيةكانى ميهرةبانى ثرِ دةكات.

ئةو كةسةى كة بةوثةرِى وردةكارى و كةمالَى رِيَك‏و‏ثيَكى ئةم كارانة جآ‏بة‏جآ دةكات و، ئةم جيهانة طةرِؤكانةش كة بةسةر تةنافى زةمان‏دا هةلَخراون دةطؤرِيَت و بةوثةرِى دانايى و ضاوديَرى و توانست و وردةكارى بة ‏دواى يةك‏دا دةيانهيَنيَت..

بآطومان ئةوكةسة، خاوةنى توانستيَكى رِةها و دانستيَكى رِةها و بينين و زانستيَكى رِةهاية و، هةرطيز ناطونجآ هيض كاريَكى بة "رِيَكةوت" لة دةست رِوو بدات.. ئةو كةسة، ئةو بةديهيَنةرة مةزنةية كة دةفةرموآ: (إِنَّمَا أَمْرُهُ اِذَا اَرَادَ شَيْئاً اَنْ يَقُولَ لهُ كُنْ فَيَكُونُ) (يس:82) و (وَما اَمرُ السَّاعَةِ اِلاّ كَلَمْحِ البصَر اَو هُوَ اَقْرَب) (النحل: 77). بةم جؤرة، توانستى رِةهاى خؤى دةردةخات و رِوونى دةكاتةوة كة حةشر و قيامةت سةبارةت بةو توانستةوة لةوثةرِى ئاسانى‏داية، سةرجةمى شتانيش ذيَربار و ملكةضى تةواوةتيى فةرمانةكانى ئةون و، شتانيش = بة بآ دةست‏تيَوةردان و كار‏تيَداكردن = يةكسةرى و رِاستةوخؤ بةدى‏دةهيَنيَت. قورئانى ثيرؤز، بؤ ئةوةى ئاسانيى رِةها لة بةديهيَنانى شتان‏دا دةربخات، دةرى‏دةبرِيَت كة خواى طةورة تةنها بة فةرمان دةركردن هةر شتيَكى بويَت بةديى دةهيَنيَت و ئةنجامى دةدات.

بة كورتى:

هةندآ لة ئايةتة ثيرؤزةكانى قورئان ئةوثةرِى وردةكارى و دانايى لة بةديهيَنانى شتان‏دا رِادةطةيةنيَت، بة تايبةت لة سةرةتاى بةديهيَنان‏دا.. بةشيَكى ترى ئايةتةكان ئاسانيى رِةها و خيَرايى رِةها و ئةوثةرِى ملكةضى و بآ ئةركى لة بةديهيَنانى شتان‏دا دةردةخات، بة تايبةت لة دووثات‏بوونةوة و سةرلةنوآ بةديهيَنانةوةى ئةو شتانة‏دا.

تيشكى سآ‏هةم:

ئةى نةفسى طرفتار‏بووى وةسوةسةم! ئةى ئةو دةروونةى كة سنوورى خؤتت شكاندووة!

تؤ دةلَـيَى: ئايةتى: (ما مِنْ دابَّةٍ اِلاّ هُوَ آخِذٌ بِنَاصِيَتِها) (هود:56) هةروةها ئايةتى: (بِيَدِهِ مَلكوتُ كُلِّ شَيء) (يس:83) هةروةها ئايةتى: (وَنَحْنُ اَقْرَبُ اِلَيْهِ مِنْ حَبْلِ الْوَريد) (ق:16) ئةم ئايةتة مةزنانة، ئةوثةرِى نزيكايةتيى خواى طةورة دةردةخةن.. كةضى ضةندين ئايةتى ترى وةك: (وَاِلَيْهِ تُرْجَعون) (يس:83) هةروةها: (تَعْرُجُ الْمَلائِكَةُ وَالرُّوحُ اِلَيْهِ في يَوْمٍ كانَ مِقْدارُهُ خمسينَ اَلْفَ سَنَة) (المعارج:4) هةروةها ئةو وتةيةى ثيَغةمبةريش = صلى الله عليه وسلم = كة لة حةديثى ثيرؤزدا هاتووة: "… سَبعين ألف حِجاب " هةروةها حةقيقةتى ميعراج..

هةموو ئةمانة، ئةوثةرِى دووريى ئيَمة لة خواى طةورةوة، دةردةخةن..

دةمةوآ ئةم نهيَنى‏ية تةماوى‏يةم وا بؤ رِوون بكةيتةوة، بة جؤريَك كة لة زةينةكانةوة نزيك ببنةوة!

وةلآم: مادةم واية، طوآ‏ رِابطرة:

يةكةم: لة كؤتايى تيشكى يةكةم‏دا وتمان كة: "خؤر" بةهؤى رِووناكى‏ية نةبةستراوة سةربةستةكةى و لة رِووى دةركةوتنى ويَنة ناماددى‏يةكةى لة ئاويَنةكان‏دا، لة بيلبيلةى ضاوت = كة ئاويَنةى ثةنجةرةى طيانى تؤية = نزيكترة ليَتةوة، كةضى تا‏بلَـيَى تؤ لة خؤرةوة دووريت! ضونكة لةناو ماددةدا ثابةنديت و بةستراويتةوة و، مةطةر هةنديَك ويَنةى خؤر لة ناو ئاويَنةكان‏دا و ضةند سيَبةريَكى، دةنا ناتوانيت دةستى لـآ بدةيت و، مةطةر جؤريَكى درةوشانةوةى هةندةكيى خؤر دةنا ناتوانيت رِووبةرِووى رِابوةستيت و، مةطةر لة رِةنطةكانى كة لة حوكمى سيفةتةكانى‏دان و، هةنديَك لة تيشكةكانى كة وةك بةشيَك لة ناوةكانى "خؤر" وان، دةنا ناتوانيت نزيكى ببيتةوة و توخنى بكةويت.. خؤ ئةطةر بتةويَت لة ثلةى رِاستةقينةى خودى خؤر نزيك ببيتةوة و رِووبةرِووى رِابوةستيت، دةبآ لة زؤر ثابةندى‏و كؤت و زنجيرى ئيَستات خؤت دا‏بمالَيت و بة ضةند ثلةيةكى هةمةكيى زؤر و زةبةندة‏دا تيَثةرِ ببيت، وةك بلَـيَى لة رِووى دةستبةرداربوونتةوة لة ثابةندى‏ية ماددى‏يةكانت لة ناوةرؤك‏دا بة ئةندازةى طؤى زةوى طةورة ببيت و رِؤحيشت بة ضةشنى هةوا بلآو ببيَتةوة و بة ئةندازةى مانطيش بةرز ببيتةوة و، بة ويَنةى مانطى ضواردةش رِووبةرِووى خؤر رِابووةستى، ئنجا دةتوانيت لافى جؤرة نزيك‏بوونةوةيةك لة خؤر لـآ بدةيت.

خواى طةورةش (ولله المثل الأعلى) كة مةزنى خاوةن كةمالأ و شكؤمةند و، "واجب الوجود" و، بةديهيَنةرى هةموو بةديهاتوويةك و، نوورى هةميشةيى و، ثادشاى ئةزةل و ئةبةدة.. لة نةفسى خؤت نزيكترة ليَتةوة، كةضى تؤ بة ضةشنيَكى رِةها دووريت ليَيةوة.

ئةطةر هيَز و تواناى هةلَيَنجان(الإستنباط) لة خؤت‏دا شك دةبةيت، ئةوا وردةكارى‏يةكانى ناو نموونةكة بةسةر حةقيقةتةكان‏دا تةتبيق بكة.

دووهةم: بؤ نموونة: ناوى "سةركردة" = لة نيَوان ناوة زؤرةكانى ثادشادا = لة ضةند فةرمانطةيةكى يةك لةناو يةكى دةولَةتةكةى‏دا دةردةكةويَت، هةر لة فةرماندةيى طشتيى سةركردةى سوثا و فةرمانطةى موشير و فةريقةوة تا دةطاتة فةرمانطة و بازنةى ملازم و عةريف. واتة لة ضةندين فةرمانطةى فراوان و تةسك‏دا و بة شيَوةيةكى هةمةكى و هةندةكى ئةو ناوةى ثادشا دةردةكةويَت..

واتة سةرباز لة كاتى ئةنجامدانى خزمةتى سةربازى‏دا ثلة و ثايةى عةريفةكةى دةكات بة مةرجةعيَكى خؤى، ضونكة دةركةوتنى يةكجار هةندةكيى "سةركردةيى" لةو مةقامةدا دةبينيَت و، لة رِيَى ئةم دةركةوتنة هةندةكى‏يةى ناوى سةركردة لة مةقامى عةريفةكةى‏دا ثةيوةنديى بة سةركردة هةرةطةورةكةيةوة بؤ دروست دةبيَت. بةلآم طةر ئةو سةربازة بيةويَت لة رِيَى ناونيشانى ئةسلَيى سةركردةى هةرةطةورةى سوثا ثةيوةنديى ثيَوة بكات، دةبآ ضةند ثلةيةك ببرِيَت و ثيَيان‏دا سةربكةويَت، هةر لة ثلةى عةريفةوة تا ثلةى هةمةكيى سةركردةى طشتى.

واتة ثادشا بة ناوةكةى و فةرمانرِةوايى و ياسا و زانيارى و تةلةفؤن و كارسازيى خؤى، لةو سةربازةوة نزيكة، خؤ ئةطةر ثادشا مرؤظيَكى نوورانى و لة ضينى "ئةبدال"ى ئةولياكان بيَت، ئةوا بة ئامادةبوونى زاتيشى لةو سةربازةوة نزيك دةبيَت، ضونكة ئةو كاتة هيض شتيَك رِيَى لـآ ناطريَت. واتة ئةو سةربازة هةرضةند لةوثةرِى دوورى‏داية لة ثادشا و هةزاران ثلةو ثةردة هةن لة نيَوان خؤى و ثادشادا، كةضى هةندآ جار ثادشا بةزةيى ثيَدا ديَتةوة و = دوور لة عادةتى خؤى = دةيباتة ديوانى حوزوورى خؤى و لةوآدا لة ضاكةكارى و لوتفى خؤى بة سةردا ثةخش‏ دةكات.

(ولله المثل الأعلى) ئةو خـواوةندةش كة داراى فةرمانى "كن فيكون"ة و بة ويَنةى سةربازى طوآرِايةلأ: خؤر و ئةستيَرةكانى ملكةضى فةرمانةكانى خؤى كردووة، زياد لة هةموو شتيَك لة هةموو شتيَكةوة نزيك‏ترة، كةضى هةموو شتيَك بة ضةشنيَكى بآسنوور و لةرِادةبةدةر لةو خواوةندةوة دوورة..

خؤ ئةطةر مرؤظ بييةويَت بآ ثةردة برِواتة ناو ديوانى حوزوورى موقةددةسى ئةو، ئةوا دةبآ حةفتا هةزار ثةردةى نوورانى و تاريك (واتة ماددى و طةردوونى و ئةسمائى و سيفاتى) ببرِيَت و، ثاشان بةرةو هةموو يةكيَك لةو ناوانة سةر بكةويَت كة هةريةكةيان داراى هةزاران ثلةى درةوشانةوةى تايبةتى و هةمةكين و، دةبآ بةرةو ضينةكانى سيفةتة بةرز و مةزنةكانى خواوةند برِوات و، ئنجا بؤ عةرشى ئةعزةمى ئةو سةر بكةويَت كة بة لـآدرةوشانةوةى ئيسمى ئةعظهم بةهرةوةر بووة. خؤ ئةطةر رِاكيَشان و لوتفى خواى طةورة بؤ ئةم مةبةستة نةكةويَتةكار، ئةوا ثيَويست بة هةزاران سالأ و كار و رِيَطابرِين دةكات.

بؤ نموونة: ئةطةر بتةويَت لة رِيَى ناوى "الخالق"ةوة لة خواى طةورة نزيك ببيتةوة، دةبآ ثيَش هةموو شتيَك لةو رِووةوة ثةيوةنديى لةطةلأدا ببةستيت كة بةديهيَنةرى خؤتة.. ئنجا كة بةديهيَنةرى سةرجةمى خةلَكى‏ية.. ثاشان بةو ناونيشانةى كة بةديهيَنةرى هةموو زيندةوةرانة.. ئنجا بة ناوى ئةوةى كة بةديهيَنةرى طشت بوونةوةرانة. لةبةر ئةوة، طةر بةم ضةشنة ثلة بة ثلة و هةنطاو بة هةنطاو نةرِؤيت، هةر لة سيَبةردا دةميَنيتةوة و لة درةوشانةوةيةكى هةندةكى زياترت دةست ناكةويَت.

بيَداركردنةوةيةك: لة نموونةكةى ثيَشةوةدا، ثادشا ناوبراوةكة لةبةر ئةوةى خؤى نةيدةتوانى رِاستةوخؤ كارةكانى رِابثةرِيَنيَت ناضار لة ناوةندى ثلةكانى ناوى "سةركردة"دا ضةند هؤكاريَكى وك موشير و فةريقى دانابوو.. بةلآم ئةو خواوةندةى كة هيَندة بةتواناية جلَةوى هةموو شتيَكى لة دةستداية، ثيَويستى بة هؤكارةكان نى‏ية، بةلَكو هؤكارةكان ضةند شتيَكى رِوالَةتيى رِووتن، ثةردةى رِووى عيززةت و مةزنايةتيى ئةون و ضةند بةلَطةيةكن لة رِيَى: بةندايةتى و كؤلَةوارى و هةذارى و سةرسامىيان لة بةردةم مةزنيَتيى خواى طةورةدا، ئاماذة بؤ ثادشايى ثةروةردطاريَتيى ئةو دةكةن و، ئةوان يارمةتى‏دةرى خواى طةورة نين و هةرطيز هؤكارةكان ناتوانن ببن بة هاوبةش لة دةستةلآتداريى ثةروةردطاريَتيى ئةودا، ضونكة ئةو هؤكارانة تةنها بريتين لة ضةند ثةردةيةك كة بؤ بينين ثيَش‏ضاو خراون.

تيشكى ضوارةم:

ئةى نةفسى تةمبةلَم!

حةقيقةتى نويَذ، كة لة ميعراجى ئيماندار دةضيَت، وةك ئةوة واية سةربازيَكى ئاسايى = بة ويَنةى نموونةكةى ثيَشوو = تةنها بة هؤى لوتفى ثادشاوة لة كؤرِى مةزنى ثادشادا وةربطيريَت..

جا وةرطرتنى تؤش بؤ ئامادةبوون لة بةردةم شكؤمةنديى خواى طةورةدا، تةنها ئاورِليَدانةوةيةكى لوتفى خواوةندى مةزنى خاوةن جوانى و ثةرستراوى شكؤمةندة. ضونكة كاتيَك كة تؤ دةلَيَى: "ألله أكبر" لة واتا و ناوةرؤك‏دا بةرةوثيَش دةرِؤيت و، ض بة ئةنديَشة و ض بة نييةت دنيا و قيامـةت دةبـرِيت و تـةنانةت لـة ثابةندى‏ية ماددى‏يةكان خؤت دادةمالَيت و بةرز دةبيتةوة و ثلةيةكى بةندايةتيى هةمةكى يان سيَبةريَكى ثلةى هةمةكى يان يةكآ لة ويَنةكانى، بةدةست دةهيَنيت و، بة جؤرة حوزووريَكى قةلبى و ئامادةبوون لة بةردةستى خواى طةورةدا شةرةفمةند دةبيت و، بة طفت‏وطؤى: (إيَّاكَ نَعْبُدُ) بةهرةيةكى مةزن دةستى خؤت دةخةيت، هةركةس بةثيَى ثلةى خؤى.

بةلَـآ‏ رِاستة، وشةى: "ألله أكبر.. ألله أكبر" و دووثات‏بوونةوةى لة جم‏وجوولَةكانى نويَذدا ئاماذةية بؤ برِينى ثلةكان و سةركةوتن بةرةو بةرزيى مةعنةوى و لة بازنة جوزئى‏يةكانةوة بؤ هةمةكى‏يةكان. ئةم وشةية ناونيشانيَكة بؤ ثوختةى كةمالآتى طةورةيى خواوةند كة لة ضوارضيَوةى ناسين و شارةزايى ئيَمةدا نين، وةك بلَيَى هةموو وشةيةكى "ألله أكبر" ئاماذةيةك بيَت بؤ برِينى يةكيَك لة ثلةكانى ميعراج.

بةم جؤرة، طةيشتنى مرؤظ بة سيَبةريَك يان تيشكيَكى حةقيقةتى ئةم نويَذة، ض لة مةعنادا و ض بة نييةت و ض بة تةسةوور و ض بة ئةنديَشة، نيعمةتيَكى يةكجار مةزن و بةختةوةرى‏يةكى تةواو طةورةية.

لةبةر ئةمةية كة لة حةج‏دا بة زؤرى ذيكرى: "ألله أكبر" دووثات دةكريَتةوة، ضونكة حةج عيبادةتيَكة لة ثلةيةكى هةمةكى‏دا بة رِاستةوخؤ و ئةصالةت بؤ هةموو حاجى‏يةك.

هةروةك سةربازى ئاسايى لة رِؤذى تايبةتيى وةك جةذن‏دا = كت‏ومت وةك فةريق = رِاستةوخؤ دةرِواتة حوزوورى ثادشا و لة لوتف و بةخشندةيى ئةو بةهرةمةند دةبيَت، حاجييش = هةرضةندةش عةوام بيَت = لة حةج‏دا بة ويَنةى ئةو وةلى‏‏يةى كة ثلةكانى برِيوة، بة ناونيشانى "رب العالمين" رِوو لة ثةروةردطارى مةزنى دةكات و شةرةفمةندى ئةنجامدانى بةندايةتى‏يةكى هةمةكى دةبيَت.

بآ طومان ئةو ثلة هةمةكىيانةى ثةروةردطاريَتى، كة بة كليلى حةج دةكريَنةوة و.. ئاسؤكانى مةزنايةتيى خوايةتى كة بة ضاويلكةى حةج دةبينريَن و.. بازنةكانى بةندايةتى كة لة دلأ و ئةنديَشةى حاجى‏دا فراوان دةبن كاتآ مةناسيكى حةج ئةنجام دةدات و.. ثلةكانى طةورةيى و مةزنيَتيى خواوةند و ئاسؤكانى درةوشانةوةكان، كة لة بةردةم مةزنيَتيى خوايةتى و سام‏وشكؤى ثةروةردطاريَتى‏دا طةرم و طورِى و شةوق و سةرسامى و سةرسوورِمان بة حاجى دةبةخشن.. هةموو ئةمانة، تةنها بة "ألله أكبر.. ألله أكبر" نةبيَت دانامركيَن و، تةنها بة دووثات‏كردنةوةى ئةم ذيكرة دةتوانريَت ثلة دةركةوتووة بينراوةكة يان تةسةووركراوةكة رِابطةيةنريَت و ئاشكرا بكريَت.

ئةم واتاية = دواى حـةج = بـة ضـةند ثلـةيةكى بةرز و هةمةكى و جيا جيا، لة نويَذى جةذن ‏و نويَذةبارانة و نويَذى مانط‏طيران و رِؤذ‏طيران‏ و نويَذى جةماعةت‏دا، دةردةكةون.

ئا ليَرةوة طرنطيى شةعائيرةكانى ئيسلاممان بؤ دةردةكةويَت، با لة جؤرى سوننةتةكانيش بن.

سبحان مَنْ جعل خزائنه بين الكاف والنون.

(فَسُبْحَانَ الّذي بِيَدِهِ مَلَكُوتُ كُلِّ شيءٍ وَاِلَيْهِ تُرْجَعُونَ).

(سُبْحَانَكَ لا عِلْمَ لَنَا اِلاّ ما عَلَّمْتَنَا اِنَّكَ اَنْتَ الْعَليمُ الْحَكيمُ).

(رَبَّنَا لا تُزِغْ قُلُوبَنَا بَعْدَ اِذْ هَدَيْتَنَا وَهَبْ لَنَا مِنْ لَدُنْكَ رَحْمَةً اِنَّكَ اَنْتَ الْوَهَّابُ).

وصل وسلم على رسولك الأكرم، مظهر اسمك الأعظم، وعلى آله وأصحابه وإخوانه وأتباعه. آمين يا أرحم الراحمين.

ثاشكؤيةكى بضووك

خواى طةورةى بةتواناى زاناى كردطارى دانا، بة: "رِيَسا" و "لةطةلأيةك طونجان"ى بةديهاتووانى، كة ئةمانةش ئةو عادةتانةى خواوةند دةريان‏دةخةن كة لة شيَوةى ضةند ياسايةكى طةردوونى‏دان، توانست و حيكمةتى خؤى و دةست‏تيَوةرنةدانى "رِيَكةوت" لة هيض كاريَكى‏دا، دةردةخات..

هةروةها بةو كارانةى كة نامؤ و شازى ناو ياسا طةردوونى‏يةكانن و ثيَضةوانةى كارة ئاسايى‏يةكانى ئةون و.. بة طؤرِانكارى‏ية رِوالَةتى‏يةكان و.. بة جؤراوجؤريى شتة دةست‏نيشانكراوةكان و.. بة ئالأوطؤرِ بوونى زةمانى نةمان و ثةيدابوون..

بة هةموو ئةمانة، ويستى خؤى دةردةخات و دةيضةسثيَنيَت كة: هةر خؤى بكةرى خاوةن ئيختيارة و، ويست و ئيختياريشى ملكةضى هيض ثابةندى و كؤت و زنجيريَك نى‏ية و ئةم كارةش ثةردةى "رِؤتين" دةدرِيَت و خاوةن هةستان تآ‏دةطةيةنيَت كة: هةموو شتيَك، هةموو كاتيَك، لة هةموو كاروباريَكى‏دا، لة هةر شتيَك‏دا ثةيوةنديى بة خؤيةوة هةبيَت، موحتاجى خواية و ملكةضى ثةروةردطاريَتى‏يةكةيةتى. بةمةش بآ ئاطايى ناهيَلَيَت و سةرنجى جيننى و ئادةميزاد لة هؤكارةكانةوة بؤ لاى هؤسازيَنةرى هؤكارةكان رِادةكيَشيَت.

رِوونكردنةوةكانى قورئانى ثيرؤز لةسةر ئةم بناغةية رِوو لة خةلَكى دةكةن.

بؤ نموونة:

لة زؤربةى شويَنةكان‏دا هةندآ جار رِوو دةدات كة بةشيَك لة درةختة بةردارةكان سالَيَك بةر دةطرن، واتة لة طةنجينةى ميهرةبانى‏يةوة بةرى دةدريَتآ و ئةويش تةسليمى ئيَمةى دةكات.. بةلآم سالَةكةى تر سةرةرِاى بوونى هؤكارة رِوالَةتى‏يةكانى بةرطرتن بةردةطريَت، بةلآم نايبةخشيَت!

نموونةيةكى تر:

كاتةكانى باران بارين = بة ثيَضةوانةى كارة ثيَويستةكانى تر = هةميشة لة ئالأوطؤرِيان‏ بةسةردا ديَت و ناتوانريَت دةستنيشان بكريَن، تةنانةت لة ناوةندى ثيَنج شتة غةيبى‏يةكان‏دا دانراون. ضونكة طرنطترين جيَطا لة بوونةوةردا بؤ "ذيان" و "ميهرةبانى" دانراوة. بارانيش مايةى سةرهةلَدانى "ذيان" و "ميهرةبانى"ى بآ‏طةردة.. لةبةر ئةوة، ئةو ئاوةى كة مايةى ذيانة و ميهرةبانى‏يةكى بةخشراوة، نارِواتة ناوةندى قاعيدة و دةستووريَكى بةردةوامى ئةوتؤ كة ببيَت بة ثةردة لة نيَوان بةندة و خواى طةورةدا و بآ ئاطايى بؤ مرؤظ فةراهةم بهيَنيَت، بةلَكو رِاستةوخؤ و بآ ثةردة لةناو دةستى خواوةندى شكؤمةند و نيعمةت‏دةر و ذيان‏بةخشى ميهرةبان‏دا دةبيَت تاكو هةميشة و بةردةوام دةرطاكانى دوعا و شوكرانةبذيَرى لةسةر ثشت بن.

نموونةيةكى تر:

بةخشينى رِؤزى و دةست‏نيشان‏كردنى سةروسيما و رِوخسار و شيَوةى مرؤظ تةنها ضاكة و بةخششيَكى خوايى‏ية بة جؤريَك ثيَىدةبةخشيَت كة لة حسابى مرؤظةكةدا نةبووة، ئةمةش بة ئاشكرا سةربةستى و رِةهايى ويستى خواوةند و ئيختيارى ثةروةردطار دةردةخات.

بةرِيَخستنى با و، ذيَربارخستنى هةور و، كاروبارة خوايىيةكانى ترى وةك ئةمانة، لةسةر نموونةكانى ثيَشوو قياس بكة.



[1]  لة ضاثة فارسىيةكةى مةكتووباتى ئيمامى رِةببانىدا بةم جؤرة نووسراوة (ج1/ص24 مكتوب شمارة 143)

ضو غلام آفتابم هم أز آفتاب طويم

نة شبم نة شب ثرستم كة حديث خواب طويم

لة ضاثة عةرةبىيةكةش‏دا بةم جؤرة هاتووة (ج1/ص124 المكتوب 130 وكذلك ج2/ص103 المكتوب 58):

وإنـي غلام الشمس أروي حديثها

فما لـي ولليل فأروي حديثه؟!

(وةرطيَرِ)