مةقامى دووهةمى
(ئةمةى خوارةوة
طفتوطؤيةكة لةطةلأ ضةند كةسيَك لةو لاوانةى كة هاندان و هةوا و ئارةزوو لة هةموو
لايةكةوة كةمةندكيَشيان دةكات، بةلآم هيَشتا ذيريى خؤيان لةدةست نةداوة).
هةندآ كةس لة لاوان داوايانكرد "ثةيامةكانى
نوور" دةستى يارمةتى و فرياطوزارىيان بؤ دريَذبكات و، وتيان:
= بةرامبةر بةم هةموو تاقيكردنةوةى:
ورووذاندن و هاندان و لةخشتةبردنةى طالَتة و طةث و هةوا و ئارةزووى دنيا، كة لةم
رِؤذطارةدا طةمارؤيان داوين، ضؤن دةتوانين دوارِؤذى خؤمان بثاريَزين و رِزطارى
بكةين؟
منيش بة ناوى كةسيَتيى مةعنةويى
"ثةيامةكانى نوور"ةوة وةلآمم دانةوة و وتم:
= "طؤرِ" لة بةرضاوى هةموو
كةسيَكداية، كةس لاريى لـآ نىية و، هةموومان = بآ ضةند و ضؤن = دةرِؤينة ناوى!
ضوونةناوطؤرِيش سآ رِيَى هةية:
رِيَى يةكةم: رِآيةكة مرؤظ دةطةيةنيَتة
ئةوةى كة "طؤرِ" دةرطايةكة لةسةر ضةندين باخضةى دلَرِفيَن و جيهانى
فراوانى باشتر و جوانتر لةم دنياية، بؤ ئيمانداران، دةخريَتة سةرثشت.
رِيَى دووهةم: رِآيةكة مرؤظ دةطةيةنيَتة
ئةوةى كة "طؤرِ" دةرطاى بةنديخانةيةكى بةردةوامة بؤ ئةوانةى كة هةرضةندة
باوةرِدارن بة دوارِؤذ، بةلآم لة طومرِايى و خراثكارىدا رِؤضوون و ثيَيان لـآ
رِاكيَشاوة. ئةوانة بيروباوةرِيان بةرامبةر بة "بوون" و
"ذيان" ضؤن بووة، هةر بةو ضةشنة مامةلَةشيان لةطةلأدا دةكريَت، كةواتة
بةو ثآية و لةبةر ئةوةى بة داخوازيى باوةرِةكةيان (كة بة دوارِؤذ بوويانة)
رِةفتاريان نةكردووة، ئةوا لة بةنديخانةى تاكة كةسىدا بةند دةكريَن و لة هةموو
خؤشةويستانيان دوور دةخريَنةوة و دادةبرِريَن.
رِيَى سآهةم: رِآيةكة ئةو طومرِايانة
دةىطرنةبةر كة باوةرِيان بة دوارِؤذ نىية. دةبينن "طؤرِ" دةرطايةكة
بةرةو رِووى "نةبوون" و لةناوضوونيَكى يةكجارةكى كراوةتةوة.
"طؤرِ" = لة بةرضاوى ئةو كةسةدا = قةنارةيةكة خؤى و هةموو خؤشةويستانى
لةناودةبات. ئةمة ثاداشتى باوةرِنةكردنيةتى بة دوارِؤذ.
ئةم دوو بةشةيان ئاشكران و بة ضاو
دةبينريَن و ثيَويستيان بة هيَنانةوةى بةلَطة نىية. ضونكة مادةم "ئةجةل"
بة ثةردةى ثةنهانى غةيب داثؤشراوة و، "مردن"يش هةموو دةميَك دةتوانيَت
ثيَمانبطات و بةسةرمان بكات و، بآ جياوازىكردن لة نيَوان ثير و لاودا
بةردةوام لة ئةستؤى مرؤظ دةدات و ملى دةثةرِيَنيَت، ئةوا مرؤظ كة بوونةوةريَكى
لاوازة، هةميشة ئةم كيَشة و مةسةلة سامناكةى لة بةرضاوداية و دةىبينيَت و، بآ هيض
طومانيَكيش بة دواى شتيَكدا دةطةرِيَت كة لةو ثةتى قةنارةية رِزطارى بكات و
دةرطاى تاريكى طؤرِى بؤ بطؤرِيَت بة نووريَكى ثرشنطدارى ئةوتؤ كة بةسةر جيهانيَكى
نةمر و ضةندين باخضةى ثرِ لة طولَزار، لة جيهانى نوور و بةختةوةريى هةميشةيىدا،
بكريَتةوة. بآطومان ئةم مةسةلةية مةزنترين كيَشةى مرؤظة، تةنانةت لة هةموو دنيا
طةورةتر و مةزنترة.
دةركةوتنى ئةم رِاستىية = رِاستيى مردن و
طؤرِ = بةم سآ رِيَطايةى باسمانكردن، سةد و بيستوضوار هةزار لة هةوالَدةرة
رِاستطؤكان رِاىدةطةيةنن، كة ثيَغةمبةرانى نازدارن = درووديان لةسةر بيَت = و
ئالآى تةسديقى خؤيشـيان هةلَكردووة، كة موعجيزةكانيانة.. هةروةها سةد و بيستوضوار
مليؤن لة ئةوليا و ثياوضاكان ئةم هةوالَة دةدةن و تةسديقى هةوالَى ئةو ثيَغةمبةرة
بةرِيَزانة دةكةن و دةيسةلميَنن و لة رِيَى ضيَذ و بينينى تايبةتيى خؤيانةوة
شايةتى لةسةر ئةو رِاستىية دةدةن. هةروةها ضةندةها زاناى خاوةن ليَكؤلَينةوةى
لةذمارةبةدةريش، ئةم هةوالَة رِادةطةيةنن و بة بةلَطة عةقلَى و طومانبرِةكانيان =
كة دةطةنة ثلةى "علم اليقين" = ئةو هةوالَةى ثيَغةمبةران و ثياوضاكان
بة: لة سةدا نةوةدونؤى ثلةكانى ضةسثاندن، دةضةسثيَنن[1] ئةوةتا هةموويان
برِيار دةدةن و دةلَيَن:
"رِزطاربوون لة ئيعدامى هةتاهةتايى
و، دةربازبوون لة بةنديخانةى تاكةكةسى و، طؤرِينى مردن بة بةختةوةريى هةميشةيى،
تةنها بة ئيمان و طوآرِايةلَيى خواى طةورة دةبيَت".
بةلَآ، ئةطةر كةسآ
رِيَطايةك بطريَتةبةر و طوآ بة قسةى هةوالَدةريَك نةدات كة هةوالَى بداتآ
مةترسىيةكى سامناك لةو رِآيةدا هةية، با رِيَذةى هاتنةديى ئةو مةترسىيةش لة
سةدا يةك بيَت، ئايا ئةو دلَةتةثآيةى كة لة ضاوةرِوانىكردنى ئةو مةترسىيةوة
سةرى تآدةكات سةروزيادى ئةوة نىية كة خةو و خؤراكى لةلا ببيَزرآ؟ خؤ ئةم
هةوالَةى ئيَمة ليَىدةدويَين هةوالَيَكة سةدان هةزار رِاستطؤى تةسديقكراو كة لة
سةدا سةد رِاست دةكةن، رِاىدةطةيةنن و هةموو بة يةكدةنط دةلَيَن: طومرِايى و
سةرسةختى، مرؤظ دةطةيةننة سيَدارة و بةنديخانةى تاكةكةسيى هةميشةيى طؤرِ، وةك لة
بةرضاوداية. ئيمان و خواثةرستيش، بة دلَنيايىيةكى سةد لة سةد، دارةكانى سيَدارة
لةسةر رِيَى مرؤظ لادةدةن و دةرطاى بةنديخانةى تاكةكةسييش دادةخةن و طؤرِيش دةكةن
بة دةرطايةك كة بةسةر رِووى ضةندين كؤشك و تةلارى رِازاوة و ئاوةدان بة بةختةوةريى
هةميشةيى و ثرِ لة ضةندين طةنجينةى ثرِاوثرِ و نةبرِاوة، دةكريَتةوة. ئةوةش بزانة
كة ئةوان لةطةلأ رِاطةياندنى ئةم هةوالَةدا بةلَطةكانيشيان دةستنيشان دةكةن و
شويَنةوارةكانيشى دةردةخةن.
ئيَستا ئةم ثرسيارةتان ئاراستة دةكةم:
ئايا هةلَويَستى مرؤظى هةذارى بآنةوا، بة
تايبةتى موسلَمان، بةرامبةر بةم مةسةلة مةزن و سامناكة ضىية؟: ئةطةر مرؤظآ لة
ئيمان و خواثةرستى بآبةش بيَت ئايا هةموو دةستةلآتداريى دنيا، بة هةموو خؤشى و
تاميَكيةوة، دةتوانيَت دلَةتةثآ و نيطةرانيى ئةو لاببات كة هةموو ضركةيةك
ضاوةرِيَى نؤرةى خؤيةتى تاكو برِواتة ناو طؤرِةكةيةوة؟
ئنجا ثيرى و نةخؤشى و بةلآ و موسيبةت و
مردنى ئةم و ئةو لةم لا و لةو لادا، هةموو ئةمانة، دلَؤث دلَؤث ئةو ئازارة
دةضؤرِيَننة ناو دةروونى هةموو مرؤظيَكةوة و، هةميشة بة ضارةنووسة بآطومانةكةى
هةرِةشةى لـآ دةكةن. بآ هيض طومانيَك دؤزةخيَكى مةعنةوى لةناو دلَى ئةو طومرِا و
نةفامانةدا دادةطيرسيَت و بة بلَيَسةكةى هةلَياندةقرضيَنيَت، با لة رِوالَةتيشدا
تام و لةزةتى خؤشى و جوانيى دنيا بضيَذن. تةنها "بآئاطايى"ية كة مةستى
كردوون و نايةلَـآ هةست بةو ئازارة بةسوآية بكةن.
جا مادةم ئيمانداران و طوآرِايةلآنى خواى
طةورة، ئةو طؤرِةى بةرضاويان بة دةرطايةك دةبينن كة لة رِووى ضةندين باخضةى
بةختةوةرى و ناز و نيعمةتى هةميشةيىدا دةكريَتةوة، بةهؤى ئةو برِوانامةيةى كة
ضةندين طةنجينةى نةبرِاوةيان دةستدةخات و قةدةرى خواوةند = بة شايةتيى ئيمان =
ثيَىبةخشيون.. مادةم ئيمانداران و طوآرِايةلآن بةو ضةشنة دةرِواننة طؤرِ، ئةوا
هةموو يةكيَكى ئةوان لة هةموو ضركةيةكى ذيانىدا هةست بة لةزةتيَكى رِاستةقينة و
ضيَذيَكى رِؤحيى قوولأ دةكات و، ضاوةرِوانة يةكيَك بانطى بكات و ثيَىبلَيَت:
"وةرة بليتةكةت وةربطرة".. ئةو ضيَذة رِؤحىية بة ضةشنيَكة طةر بةرجةستة
ببيَت، وةك بةهةشتيَكى مةعنةويى لـآ ديَت بؤ ئةو ئيماندارة، بة ضةشنى
"تؤو" كة شيَوةكةى دةطؤرِيَت و دةبيَت بة درةختيَكى بةرجةستةى مةزن.
مادةم واية، ئةوا ئةو كةسةى بة هاندانى
هةلَةشةيى و نةفاميى لاوى و، لةبةر لةزةتيَكى كاتى و نارِةواى ئاويَتةى ئازار
و هاوضةشنى هةنطوينى ذةهراوى، واز لةو تام و ضيَذة رِؤحىية بآطةردة دةهيَنيَت،
ئةوا دادةبةزيَتة ئاستيَكى طةلـآ نزمتر لة هى ئاذةلَ، بطرة ناشتوانيَت بطاتة ئاستى
مولحيدانى بيانى و وةك ئةوان وابيَت، ضونكة طةر يةكيَك لةوان باوةرِى بة
ثيَغةمبةرى ئازيزمان نةبيَت =
صلى الله عليه وسلم = لةوانةية باوةرِى بة ثيَغةمبةرانى تر
ببيَت. خؤ ئةطةر باوةرِى بة هةموو ثيَغةمبةران نةبيَت، لةوانةية باوةرِى بة خواى
طةورة ببيَت. طةر ئيمانى بة خوايش نةبآ، لةوانةية داراى ئةوةندة رِةوشتى جوان و بةرز
بيَت كة كةمالآتى مرؤظانةى ثيشان بدةن. بةلآم موسلَمان تةنها بةهؤى ئةم
ثيَغةمبةرة ئازيزةوة = صلى الله عليه وسلم
= ثيَغةمبةرة بةرِيَزةكانى ترى ناسيوة و باوةرِى بة خوا هيَناوة و كةمالآتى
مرؤظانةى زانيوة. كةواتة هةر موسلَمانيَك واز لة ثةروةردةى ثيرؤزى ئةو بهيَنيَت و
طوآرِايةلَيى نةكات، ئةوا دان بة هيض ثيَغةمبةريَكى تردا نانيَت، بةلَكو لةوانةية
ئينكاريى خواى طةورةيش بكات و، ناشتوانيَت ثاريَزطاريى بناغةكانى كةمالآتى مرؤظانة
لة رِؤحى خؤىدا بكات، ضونكة رِةط و بنضينةكانى ئةو ئايينة و بناغةكانى ئةو
ثةروةردةيةى كة ثيَغةمبةرى خؤشةويستمان = صلى
الله عليه وسلم = هيَناويةتى، ئةوةندة تةواو و ضةسثاو و
رِةطداكوتاون كة هةر كةسآ ثشتيان تآبكات و وازيان لـآبهيَنيَت هةرطيز رِووناكى
و كةمالَى مرؤظانةى دةست ناكةويَت، بةلَكو برِيارى نوشوستيى يةكجارةكيى لةسةر
دةردةكريَت، ضونكة ئةم ثيَغةمبةرة = صلى الله عليه
وسلم = سةردار و دواهةمينى هةموو ثيَغةمبةرانة و
ثيَشةواى هةموو طرؤى مرؤظايةتىية لة هةموو رِاستىيةكاندا، بةلَكو مايةى شانازيى
هةموويانة، وةك لة ماوةى ضواردة سةدةى رِةبةقدا بة جوانى ئةمةى ضةسثاندووة.
كةواتة ئةى ئةو كةسانةى كة خؤشى و لةزةت و
جوانيى دنيا لة خشتةى بردوون! ئةى ئةوانةى هةموو تةقالايةكيان بؤ دابينكردنى
ذيان و ثاشةرِؤذى دنيايانة و خةمى بؤ دةخؤن! بةدبةختينة! ئةطةر دةتانةويَت لةزةت
لة ضيَذ و نيعمةتى بةختةوةرى و حةوانةوةى دنيا وةربطرن، ئةوا تام و ضيَذة
حةلآلَةكان سةروزيادى هةموو شتيَكتانة و بةدةم هةموو ئارةزوويةكتانةوة دةرِوات و
بؤتانى دابين دةكات.
لةمةوة كة ئيَستا باسمانكرد، بؤتان
دةركةوت كة هةر تام و لةزةتيَكى دةرةوةى بازنةى شةرع، هةزار و يةك ئازارى تيَداية،
ضونكة وةك ئةوةى كة دةكريَت ئيَستا رِووداوةكانى رِابوردوو لةسةر شاشةيةك ثيشان
بدريَن، طةر بةو جؤرةيش بتوانراية رِووداوةكانى داهاتووى (با بلَيَين ثاش ثةنجا
سالَى تر) لةسةر شاشةيةك ثيشان بدريَن، ئةوا سةرلـآشيَواوان و بآئاطايان تا
دةيانتوانى بةكولأ بؤ ئةو شتانة دةطريان كة ئيَستا مايةى ثيَكةنينيانة!
كةواتة ئةو كةسةى كة دلَخؤشى و كامةرانيى
بيَطةرد و هةميشةيى دنيا و قيامةتى دةويَت، با ضاو لةو ثةروةردةيةى ثيَغةمبةر صلى
الله = عليه وسلم
= بكات، كة لة ئيماندا هةية.