ثيَشةكى

(ئةم ثيَشةكىية دوو خالَة: لة سةرةتادا بة ثوختى لة نيَوان ئةنجام و سوودةكانى "باوةرِ بة حةشر" بؤ ذيان و طيانى مرؤظ، ئةنجاميَكى طةورة و طرنط باس دةكةين و، مةوداى ثيَويستيى ئةم باوةرِةش بؤ ذيانى مرؤظايةتى = بة تايبةت لة بوارة كؤمةلآيةتىيةكةىدا = رِوون دةكةينةوة.

هةروةها لة نيَوان بةلَطة زؤر و زةبةندةكانى"باوةرِ بة حةشر"دا تةنها يةك بةلَطة دةهيَنين و، رِوونى و ئاشكرايى ئةم باوةرِة دةخةينة ثيَش‏ضاو كة هيض طومانيَكى ئاويَتة نابيَت).

خالَى يةكةم

وا بؤ نموونة لة نيَوان سةدان بةلَطةدا، ئاماذة بؤ تةنها ضوار دانة لةو بةلَطانة دةكةين كة دةيضةسثيَنن: "باوةرِ بة رِؤذى دوايى" طرنطترين بةردى بناغةى ذيانى تاكةكةسى و كؤمةلآيةتيى مرؤظة و، بنضينةى هةموو كةمالآت و رِةوشت‏بةرزى و بةختةوةرى‏يةكانيةتى:

بةلَطةى يةكةم:

"منالآن" كة نيوةى طرؤى مرؤظ ثيَك‏دةهيَنن، ئةطةر هيَزى مةعنةويى "ئيمان بة بةهةشت" نةبيَت كة لة دةروون و بوونى ناسك و لاوازى خؤيان‏دا هةستى ثآ‏دةكةن، ناتوانن ئةو بارة ناخؤشانةى ضةشنى "مردن" هةلأبطرن كة لة ثيَش‏ضاويان‏دا رِوو دةدةن و بة رِوالَةت خةمناك و بة ئازار ديارن. ئةم ئيمانةيان بة بةهةشت دةرطاى رِوونى هيوا و ئاوات لة بةردةم سروشتة ناسكةكانى ئةوان‏دا دةكاتةوة كة هيَندة ناسك و نيانة تواناى بةرطرىيان نى‏ية و، بة بضووكترين طيروطرفت دلَيان طةرد دةطريَت و دةدةنة ثرِمةى طريان. بةلآم بةهؤى ئةم ئيمانةوة، كة لة دلَيان‏دا ضةكةرةى كردووة، دةتوانن بة خؤشى و شادى ذيان و طوزةرانيان بةسةر بةرن. ضونكة هةر منالَيَك كة باوةرِى بة بةهةشت ببيَت، لةبةر خؤيةوة بة خؤى دةلَـيَت: (برا بضووكةكةم، يان هاورِآ خؤشةويستةكةم كة كؤضى دوايى كرد، ئيَستا يةكيَكة لة بالَندةكانى بةهةشت. كةواتة ئةو بة سةربةستى لة بةهةشت‏دا طةشتى خؤى دةكات‏‏‏‏‏ و دةحةويَتةوة و، ذيانى ئيَستاى ئةو لةوآ لةضاو طوزةرانى ئيَمة ليَرةدا، طةلـآ باشترة).

دةنا طةر ئةوان ئةم ئيمانةيان بة بةهةشت لةدةست‏ دابيَت، ئةوا ئةو مردنةى كة دووضارى منالآنى وةك خؤيان و طةورةكانيش دةبيَت، ورةى ئةو منالَة بآ‏توانا و دةستةلآتانةى بةردةدا و بةفةلاكةتى دةبردن‏‏‏ و، طشت لايةنة دةروونى‏يةكانيان و تيَكرِاى ذيانى ئةوانى تيَك‏دةشكاند و،‏ رِووناكيى ذيانيشيان بة تةواوى ليَلأ و تاريك دادةهات. ئةو كاتةش، هاودةم لةطةلأ فرميَسكى ضاوةكانيان‏دا، بة خورِ ئةسرينى بةسؤيان لة سةرضاوةى "طيان" و "دلأ" و "ذيرى"يشيانةوة هةلأدةرِشت و، لة ئةنجامى ئةم ئاكامة ناكامةشةوة يان سةرجةمى هةستةكانيان دةمرد و ثتر ئةستوور دةبوون و سؤزةكانى ناخيان بةجارآ لةكار دةكةوتن.. ياخود ضةشنى ئاذةلَى بةدبةخت ويَلأ و سةرلـآ‏شيَواو دةبوون و سةرطةردان دةردةضوون.

بةلَطةى دووهةم:

"ثيران"يش كة نيوةى طرؤى مرؤظن و لةسةر ليَوارى طؤرِةكانيان رِاوةستاون، تةنها "ئيمان بة دوارِؤذ"ة كة ئارامىيان ثآ‏ دةبةخشيَت. ئةو مرؤظة ثيرانة ئارامى و دلَدانةوةى خؤيان بةرامبةر بة نزيك‏بوونةوةى وادةى كوذانةوةى ذيانة ئازيزةكةيان و داخستنى دةرطاى دنيا شيرين و جوانةكةيان لة رِوويان‏دا، تةنها لةو ئيمانةدا دةبيننةوة.. جا ئةو ثيرانةى كة وةك منالَيان لـآ‏هاتووةتةوة و هةستى طيان و سروشتيان بةجارآ ناسك بووةتةوة، تةنها بة هيوامةنديى ذيانى دوارِؤذةوةية كة ئارام‏ دةطرن و بةرطريى ئةو نائوميَدى‏ية جةرطبرِانةى ثآ‏ دةكةن كة لة مردن و نةمانةوة ثةيدا دةبن. دةنا طةر ئةم "ئيمان بة دوارِؤذة" نةبيَت، ئةوا ئةو باوك و دايكة ثيرانةى كة لة هةموو كةسيَك زياتر شايانى شةفةقةت و بةزةيى و ميهرةبانين و لة هةموو كةسيش زياتر ثيَويستيان بة ئاسايش و ذيانيَكى ثرِ لة هيَمنى هةية، لة ناخى "دلأ" و "دةروون" و "طيان"ى خؤيان‏دا هةستيان بة دلَةتةثآ و كسثةى طيان و شلَةذاويى دةروون دةكرد و، ئةم دنيا فراوانةيان بةجارآ لـآ‏ دةهاتةوةيةك‏و ليَيان دةبوو بة بةنديخانةيةكى ترسناك و، تيَكرِاى ذيانيشيان دةبوو بة ئازاريَكى سةخت و بةسؤ.

بةلَطةى سآ‏هةم:

"لاوان" و "هةرزةكاران" كة جةمسةرى ذيانى كؤمةلآيةتين، جطة لة "مةترسيى ئاطرى دؤزةخ" هيض شتيَكى تر نى‏ية قولَثةقولَثى هةستةكانيان هيَمن‏ بكاتةوة و دةستيان لة ستةم و دةست‏دريَذى و كاولكارى بطيَرِيَتةوة و بةرةنطارى هةلَةشةيى هةوا و ئارةزوويان ببيَتةوة و لة ثةيوةنديى كؤمةلآيةتى‏يان‏دا رِةوتى هةرةباشيان بؤ دابين بكات. ئةطةر ئةم ترسةى ئاطرى دؤزةخ نةبواية، ئةوا ئةو هةرزةكارة هةلَةشانةى كة مةستى هةوا و ئارةزووةكانيانن، دنيايان لة ثير و ثةك‏كةوتة و لاوازان دةكرد بة دؤزةخ. ضونكة ئةو كاتة دةستةلآتى ناو كؤمةلأ دةكةوتة دةستى زالأبوانى وةك ئةوان و، ئنجا ذيانى بةرز و بلَندى مرؤظايةتىيان دادةبةزاندة ئاستيَكى نزمى ئاذةلآنة.

بةلَطةى ضوارةم:

ذيانى ناو "خيَزان"يش مايةى كؤبوونةوة و، بةهةشتى بةختةوةرى‏‏‏‏‏ و، قةلآى مةحكةم و، دالَدةى بآ‏وةيى ذيانى دنياية.. مالَى هةموو كةسيَك، كة جيهان و دنياى تايبةتيى ئةو كةسةية، ئةطةر رِيَزلةيةك‏طرتنى رِاست و ضون‏‏يةك و، وةفاى بآ‏طةردى نيَوان هةموان‏‏‏ و، بةزةيى و ميهرةبانيى رِاستةقينةى تا رِادةى خؤبةخت‏كردن‏‏‏‏ و خؤنةويستيى تيَدا نةبيَت، ئةوا هةرطيز بةختةوةرى لة طيانى خؤى‏دا نابينيَت. خؤ ئةطةر كةسانى ئةو خيَزانة ئيمانيان بة بوونى ضةندين ثةيوةنديى هاوةلآنةى هةميشةيى و بةردةوامى كاتيَكى بآ‏كؤتايى و ذيانيَكى هةتاهةتايى بآ‏سنوور نةبيَت، كة ثةيوةنديى بةرز و بةرِيَزى باوكايةتى و برايةتيى بآ‏طةرد و هاوةلَيَتيى خاويَنى بةوةفايانة بيان‏بةستيَت بة يةكةوة، ئةوا ئةم رِيَزطرتنة بآ‏طةرد و وةفا و ميهرةبانى‏ية ضون‏يةكةش لةم دنيايان‏دا دروست نابيَت.

ئةطةر ئةم ضةشنة ثةيوةندى‏ية لة نيَوان كةسانى خيَزان‏دا هةبوو، ئةوا "ميَرد" لةبةرخؤيةوة بة خؤى دةلَيَت: (ئةم ذنةم هاوسةرى ذيانمة و هاورِيَى جيهانى هةميشةيى و ذيانى نةمريمة. كةواتة طوآ نادةم بةوةى كة ئيَستا ثير و ضرض و ناشيرين بووة، ضونكة جوانى‏يةكى هةميشةيى لةمةولا لة رِآ‏داية. لةبةر ئةوة، ئامادةم ئةوثةرِى داخوازى‏يةكانى وةفا و ميهرةبانيى لة رِوودا بنويَنم و هةر ضةشنة خؤبةخت‏كردنيَك لة ثيَناوى ئةم هاوةلَيَتى‏ية هةميشةيى‏يةدا ثيَويست بيَت، بآ سآ‏ودوو كردن و دوودلَى، بةختى‏بكةم).

بةم جؤرة، ئةم ثياوة دةتوانيَت وةك ضؤن حةزى لة حؤريى بةهةشتة‏‏‏‏‏ و خؤشى دةويَت، ئاوا بةزةيى بة ذنة ثةك‏كةوتة و بةسالآضووةكةى خؤيشى‏دا بيَتةوة و خؤشةويستيى لة رِوودا بنويَنيَت. دةنا هاوةلَيَتى‏يةكةى لةطةلأ خيَزان و هاوسةرةكةى‏دا هاودةمى‏يةكى كاتى و رِوالَةتيى سةعات و دوو سةعات دةبيَت كة جودايى هةميشةيى بة دوادا ديَت، هاوةلَيَتى‏يةكى سةرزارةكى دةبيَت و هيض ثشتطير و بناغةيةكى نابيَت و، ئنجا بةزةيى‏يةكى مةجازى و، رِيَزيَكى درؤينة و، سؤزيَكى هةلَقولآوى هةستى ئاذةلآنة نةبآ هيضى تر نابةخشيَت. ئةمة سةرةرِاى ئةوةى كة بةرذةوةندى و هةستة شةهوانى‏ية دةروونى‏يةكان خؤيان لةو بةزةيى و رِيَزةدا هةلأدةقورتيَنن و، ئةو بةهةشتة دنيايى‏ية دةكةن بة دؤزةخيَكى ئةوتؤ كة لة توانادا نةبآ ئارامى لةسةر بطيريَت.

‏بةم جؤرة،‏ طةر تةنها يةك ئةنجام لة نيَوان سةدان ئةنجامى "باوةرِ بة حةشر"دا كة ثةيوةنديى بة ذيانى كؤمةلآيةتيى مرؤظةوة هةية و سةدان رِوو و سوودى هةمة جؤرةى لـآ‏ دةبيَتةوة، لةسةر ئةو ضوار بةلَطانةى ئيَستا باس‏كران قياس بكريَت، ئةوا دةزانريَت كة هاتنةديى رِاستيى "حةشر" بة ئةندازةى ضةسثاويى رِاستيى بةرزى مرؤظ و ثيَداويستى‏ية هةمةكى‏يةكانى، ضةسثاوة. تةنانةت ثيَويستيى "طةدة" بؤ خؤراك و شايةتى‏دانى لةم رِآيةوة لةسةر ئةو خواردةمةنى‏يانة ضةندةية‏‏‏‏ و تا ض رِادةيةكة، ئةو ثيَداويستى‏ية هةمةكىيانةى مرؤظيش بةلَطةيةكى طةلـآ رِوون‏تر و شايةتى‏يةكى طةلـآ ئاشكراترن لةسةر هاتنةديى "حةشر".

دةتوانريَت بة ضةشنيَكى قوولَتر مةوداى هاتنةديى "حةشر" دةست‏نيشان بكريَت طةر ئةم رِاستى‏ية(واتة: حةشر) لة مرؤظايةتى بسيَنريَتةوة و ليَى بآ‏بةش بكريَت، ضونكة ئةو كاتة ضييةتيى بةرز و طرنط وزيندووى مرؤظ دةطؤرِيَت و دةبيَت بة كةلاكيَكى بؤطةنى مةلَبةندى ميكرؤبةكان!

دةبا زانايانى كؤمةلَناسى و رِاميارى و رِةوشت‏ناسى لةوانةى كة بايةخ بة كاروبارى كؤمةلأ و رِةوشتى مرؤظ دةدةن، طوآ لةمة رِابطرن و، با بيَن و ثيَمان‏بلَيَن بة ضى ئةم بؤشايى‏ية ثرِدةكةنةوة و بة ض ضارةسةرى‏يةك تيمارى ئةم زامة قوولأ و بةسؤيانةى مرؤظ دةكةن‏‏؟!

خالَى دووهةم

ئةم خالَة، زؤر بة كورتى، لة نيَوان ضةندين بةلَطةى لةذمارةبةدةرى "رِاستيى حةشر"دا تةنها يةك بةلَطة رِوون‏ دةكاتةوة، كة ثوختةى شايةتى‏دانى ثايةكانى ترى ئيمانة. ئةويش بةم جؤرةى خوارةوة:

سةرجةمى هةموو ئةو موعجيزانةى كة بةلَطةن لةسةر ثيَغةمبةريَتيى حةزرةتى محمد = صلى الله عليه وسلم = هةروةها طشت بةلَطةكانى ترى ثيَغةمبةريَتى و رِاستطؤيى ئةو، هةموويان ثيَكةوة شايةتى لةسةر رِاستيى حةشر دةدةن و بةلَطةن لةسةرى و دةيضةسثيَنن، ضونكة بانطةوازةكةى ئةو ثيَغةمبةرة ئازيزة = صلى الله عليه وسلم = لة دريَذايى ذيانى‏دا ثاش مةسةلةى "تةوحيد" ئاراستةى مةسةلةى "حةشر" كراوة. هةروةها هةموو ئةو بةلَطة و موعجيزانةى ئةم ثيَغةمبةرة = صلى الله عليه وسلم = كة دةبن بة بةلَطةى رِاستيى ثيَغةمبةران و ئةوةندة بةهيَزن كة خةلَكى بؤ تةسديقيان هان‏ دةدةن، هةموويان شايةتى لةسةر هةمان رِاستى دةدةن كة بريتى‏ية لة "حةشر".. هةروةها شايةتى‏دانى ئةو كتيَبانةى كة لة لايةن خواى طةورةوة بؤ مرؤظ رِةوانة كراون و شايةتى‏دانى ثيَغةمبةرة بةرِيَزةكانيان رِوون‏كردووةتةوة و طةياندوويانةتة ثلةى "بةداهةت" هةردووكيان ثيَكةوة[1] شايةتى لةسةر هةمان رِاستى دةدةن، بةم ضةشنةى خوارةوة:

لة ثيَش هةموويانةوة قورئانى ثيرؤزى خاوةن رِوونكردنةوةى ثرِ لة ئيعجازة، ئةم قورئانة ثيرؤزة بة هةموو موعجيزة و بةلَطة و رِاستى‏يةكانيةوة كة بةلَطةن لةسةر ئةوةى لة هةموو كتيَبيَك شايانترى شويَن‏كةوتنة، شايةتى لةسةر رِوودانى حةشر دةدات و دةيضةسثيَنيَت. ضونكة سآ‏يةكى هةموو قورئان و سةرةتاى زؤربةى كورتة سوورةتةكانى بريتين لة ضةندين ئايةتى رِوون و ئاشكراى ئةوتؤ كة بةلَطةن لةسةر هاتنةديى "حةشر". واتة قورئانى ثيرؤز بة هةزاران ئايةتى ثيرؤزى خؤى ض بة رِاستةوخؤ و رِاشكاوى و ض بة ئاماذة بؤ كردن، هةوالَى هةمان رِاستى رِادةطةيةنيَت و بة رِوونى دةيضةسثيَنيَت و ئاشكراى دةكات. بؤ نموونة:

(اِذا الشمسُ كُوِّرَتْ) (التكوير:1).

(يااَيّها الناسُ اتَّقوا رَبَّكُمْ اِنّ زَلزلةَ السَّاعةِ شَيْءٍ عظيم) (الحج:1).

(اِذا زُلْزِلَتِ الاَرْضُ زِلْزالَها) (الزلزلة:1).

(اِذا السماءُ انفطرت) (الإنفطار:1).

(اِذا السماءُ انشقَّتْ ) (الإنشقاق:1).

(عَمَّ يتساءَ‏لون(النبأ:1).

(هل اَتاكَ حديثُ الغاشيةِ) (الغاشية:1).

قورئانى ثيرؤز بةم ئايةتانة و هاوضةشنيان لة سةرةتاى نزيكةى ضل سوورةتى‏دا، دةيضةسثيَنيَت كة حةشر شتيَكى بآ‏طومانة و رِووداويَكى طةردوونى‏ية لةوثةرِى طرنطى‏دا‏و، دةبآ ببيَت و، رِوودانيشى طةلـآ ثيَويستة.. بة ئايةتةكانى تريشى ضةندين بةلَطةى جؤراوجؤرى قةناعةت بةخش لةسةر ئةم رِاستى‏ية رِوون دةكاتةوة.

ئايا كتيَبيَك كة تةنها يةك ئاماذةى تةنها يةك ئايةت لة ئايةتةكانى هةموو ئةو رِاستى‏ية زانستى و طةردوونىيانة بةرهةم‏ بهيَنيَت كة ثيَيان‏ دةوتريَت: "زانستة ئيسلامى‏يةكان" [2]، دةبآ شايةتى‏دانى هةزاران ئايةتى ئةو كتيَبة كة "ئيمان بة حةشر" وةك خؤرى درةخشان رِوون دةكةنةوة، ضؤن بيَت؟! ئايا ئينكارى‏كردنى ئةم ئيمانة وةك ئينكارى‏كردنى خؤر يان ئينكارى‏كردنى تيَكرِاى بوونةوةران نى‏ية؟ ئايا ئةم كارة كاريَكى سةد دةر سةد مةحالأ و نةطونجاو نى‏ية؟

ئايا دةطونجآ هةزاران بةلَيَن و هةرِةشة و طورِةشةى طوفتارى ثادشايةكى مةزنى بةدةستةلآت بة درؤ دابنريَت و بة شتيَكى بآ‏بناغة و دوور لة رِاستى لة قةلَةم بدريَت، لة كاتيَك‏دا كة سوثاى ئةو ثادشاية جارى وا هةية تةنها لةبةر ئةوةى ئاماذةيةكى ثادشا بة درؤ نةخريَتةوة، دةضيَتة ناو جةنطى بآ‏ ئامانةوة؟

خؤ ثادشاى مةعنةويى مةزن كة وا سيازدة سةدةى رِةبةقة دةستةلآتدارى و فةرمانرِةوايى‏يةكةى بةردةوامة و، ضةندةها طيان و ذيرى و دلأ و دةروونى لةذمارةبةدةرى ثيَطةياند و ثةروةردة و ثاكذى كردن و بة حةق و رِاستى بةرِيَوةى بردن.. ئايا تةنها ئاماذةيةكى ئةو ثادشا مةعنةوى‏ية مةزنة سةروزياد نى‏ية بؤ ضةسثاندنى "حةشر"؟ ض جاى ئةوةى كة هةزاران وتةى رِاستةوخؤى رِوون و ضةسثيَنةرى حةشرى بة رِاشكاوى تيَداية؟! ئايا ئةو كةسةى لةم رِاستى‏ية رِوونة تآناطات، مرؤظيَكى نةفام و نةزان نى‏ية؟ ئايا ئةوثةرِى دادطةرى نى‏ية كة جيَى ئةو كةسة ناخى دؤزةخ بيَت و لةوآ‏دا بطيرسيَتةوة؟

ثاشان هةموو كتيَب و صوحوفة ئاسمانى‏يةكانى تر كة خواى طةورة بؤ ثيَغةمبةرانى ثيَشووى ناردوون و هةر يةكةيان ماوةيةك فةرمانرِةواى كاتى خؤى بووة، بة هةزاران بةلَطة، ئةو دةعوايةى قورئانى ثيرؤزيان سةبارةت بة "حةشر" سةلماندووة، هةرضةندةش بةثيَى داخوازيى ضةرخ و سةردةمةكانيان و طةلـآ بة كورتى باسى رِاستى و بآ‏طومانيى حةشريان كردووة، كة قورئانى ثيرؤز بةوثةرِى رِوونى ليَى‏ دواوة، ئةو قورئانةى كة فةرمانرِةواى هةموو سةردةميَكة و بةسةر تيَكرِاى ئايندةش‏دا زالأ و دةستةلآتدارة.

‏وا ليَرةدا و لةبةر شياويى ئةم باسة، دةقى كؤتايى ثةيامى "موناجات" دةهيَنين، كة بةلَطةيةكى طومان‏برِى ثوختة لةسةر حةشر‏‏ و، لة شايةتى‏دان و بةلَطةبوونى ثايةكانى ترى ئيمانةوة لةسةر "حةشر" ثةيدا بووة، بة تايبةت لة "ئيمان بة ثيَغةمبةران و كتيَبةكانةوة" كة هةرضى طومان و دوودلَى هةية تةفروتوونايان دةكات، بؤية دةيشى‏هيَنين ضونكة بة شيَوازيَكى كورت و لة شيَوةى نزا و لالآنةوةدا باس كراوة:

(ئةى ثةروةردطارى ميهرةبانم! بةهؤى فيَركاريى ثيَغةمبةر = صلى الله عليه وسلم = و وانةكانى قورئانى ثيرؤزى داناوة، تآ‏طةيشتم كة هةموو كتيَبة ثيرؤزةكان، لة ثيَشةكيى هةموويانةوة قورئانى ثيرؤز.. هةروةها طشت ثيَغةمبةران، لة ثيَش هةموويانةوة ثيَغةمبةرى ئازيزمان = صلى الله عليه وسلم = هةرهةموويان بةلَطةن و بة يةكدةنطى و يةكيَتى ئاماذة دةكةن و شايةتى دةدةن لةسةر ئةوةى كة:

درةوشانةوةى ناوة جوان و شكؤمةندةكانى خواى طةورة كة لة دنيا‏‏ و هةموو جيهانةكان‏دا شويَنةواريان ديار و ئاشكراية، لة جيهانى هةميشةيى و هةتاهةتاييش‏دا بة جؤريَكى طةلـآ رِوونتر بةردةوام دةبيَت، هةروةها درةوشانةوة ميهرةبانةكانى ئةو ناوانة كة نموونةكانيان لةم جيهانة فانى‏يةدا دةبينريَن، لةو دنياى خانةى بةختةوةرى‏دا جوانترين و درةوشاوةترين رِووناكى بةرهةم‏ديَنن و بة هةميشةيى دةميَننةوة. هةروةها ئةو تاسةمةندانةش كة لةم ذيانة كورتةى دنيادا بةوثةرِى شةوقةوة سةرنج لةو درةوشانةوانة دةدةن و بؤيان دةرِوانن، لةودنيادا تا ئةبةد بة خؤشةويستى‏يةوة هاورِآيان دةبن‏‏ و بة نةمرى لةطةلَيان‏دا دةميَننةوة.

هةروةها طشت ثيَغةمبةران = درووديان لةسةر بيَت = كة داراى طيانى رِووناكن، لة ثيَش هةمووشيانةوة ثيَغةمبةرى ئازيز = صلى الله عليه وسلم = و، هةموو ئةولياكان كة جةمسةرى خاوةن دلَة رِؤشنةكانن و، طشت صدديقانيش كة سةرضاوةى ذيرى‏ية بينةر و رِوونةكانن.. هةموو ئةوانة ئيمانيَكى قوولَى دامةزراويان بة "حةشر" هةية و، شايةتيى لةسةر دةدةن و، مذدةى بةختةوةريى هةميشةيى بة مرؤظايةتى رِادةطةيةنن و، طومرِايان بة مةترسيى ئاطرى دؤزةخ بيَدار دةكةنةوة و، مزطيَنى بة رِيَرِةوانى رِيَى هيدايةت دةدةن كة بةهةشت ضارةنووس و ثاشةرِؤذ و ئةنجاميانة و، لةمةش‏دا ثشت بة سةدان موعجيزةى رِوون و نيشانةى بآ‏طومان و ئةو بةلَيَن و هةرِةشانةش دةبةستن كة ضةندةها جار لة كتيَب و صوحوفة ئاسمانى‏يةكانت‏دا = ئةى ثةروةردطارم! = باست كردوون. هةروةها ثشت بة: بةزةيى شكؤمةندى و، دةستةلآتداريى ثةروةردطارى و، كاروبارة بةرز و، سيفةتة ثاك و ثيرؤزةكانى تؤ دةبةستن، وةك: توانست و ميهرةبانى و عينايةت و دانايى و شكؤمةندى و جوانى و، بة ثيَى ئةو كةشف و بينينة لةذمارةبةدةرانةى خؤيان كة هةوالَى نيشانةكانى دوارِؤذن و، بة طويَرةى ئةو ئيمان و باوةرِةشيان كة تا ثلةى "علم اليقين" و "عين اليقين" ضةسثاو و دامةزراوة.

دةسا ئةى خواوةندى بةتواناى دانا و، بةخشندةى ميهرةبان و، داراى بةلَيَنى رِاست و، خاوةنى سةربةرزى و مةزنى و شكؤمةندى و، لةناوبةرى خوانةناسان! تؤ زؤر خاويَن و ثاك‏و ثيرؤز و بةرزتريت لةوةى كة هةموو شويَنكةوتووان و، طشت بةلَيَن و، سةرجةم سيفةتة مةزن و، كاروبارة خاويَن و ثيرؤزةكانى خؤت بةدرؤبخةيتةوة و، ثةردة بةسةر داخوازيى دةستةلآتداريى خؤت‏دا بطيَرِيت و، ئةو هةموو دوعا و نزايانة طيرا نةكةيت كة ئةو بةندة باشانةت دةيانكةن كة خؤشت‏دةويَن و خؤشيان دةويَيت و لة رِيَى ئيمان و تةسديق و طوآ‏رِايةلَى‏يةوة خؤيان لةلا خؤشةويست كردوويت، تؤ خاويَن و ثيرؤز و بةرزى لةوةى كة كافر و طومرِايان لة ئينكارى‏كردنى حةشردا تةسديق‏ بكةيت، ئةوانةى كة بة بؤنةى كوفر و سةرثيَضى‏كردنيان و بة درؤخستنةوةى تؤ و بةلَيَنةكانتةوة دةست‏دريَذى بؤ سةر مةزنيى تؤ دةكةن و، طالَتةيان بة بةرزيى شكؤمةندى و، مةزنيى خوايةتى و، ميهرةبانيى ثةروةردطاريى تؤ ديَت.

ئةوةتا ئيَمة تةقديسيَكى بآ‏سنوور و نةبرِاوةى دادطةرى و جوانيى رِةها و ميهرةبانيى فراوانى تؤ دةكةين و، لةم ستةمة نارِةوايةى بة دوور دةزانين و ثاكى رِادةطرين و.. بة هةموو هيَز و توانايةكمانةوة باوةرِمان واية كة هةزاران ثيَغةمبةرى ئازيز و، ضةندين ثياوضاك و ئةولياى لةذمارةبةدةر كة بانطى مرؤظايةتى بؤ لاى تؤ دةكةن، هةموو ئةوانة بة: "حق اليقين"‏و "عين اليقين" و "علم اليقين" طةنجينةكانى ميهرةبانيى دوارِؤذ و ضاكةكارى‏يةكانى تؤ لة جيهانى هةميشةيى‏دا و، درةوشانةوةى ناوة جوانةكانت كة بة تةواوى لة خانةى بةختةوةرى‏دا دةردةكةون، دةبينن و ضاويان لـآ‏يةتى.

هةروةها باوةرِمان هةية كة ئةم شايةتى‏دانةى ئةوان حةق و رِاستة و ئاماذةكردن و مذدةدانةكانيشيان هةموو رِاستن و ديَنةدى، ضونكة ئةوان هةموويان باوةرِيان واية ئةم رِاستى‏ية مةزنةى "حةشر" تيشكيَكى مةزنى ناوى ثيرؤزى "الحق"ى تؤية، كة سةرضاوة و خؤرى رِووناكى هةموو رِاستى‏يةكانة. كةواتة ئةوان بة ئيزنى خؤت و لة بازنةى حةق و رِاستى‏دا رِيَنمايى بةندةكانت دةكةن و هةمان حةقيقةت و رِاستىيان تآ‏دةطةيةنن.

دةسا ئةى ثةروةردطارم! بة خاترى دةرس‏دادانى ئةوان و لةبةر رِيَزى رِيَنمايى‏يةكانيان، ئيمانى تةواوةتى و ئةنجامى خيَر و باش بة ئيَمة و قوتابييانى نوور ببةخشة و، وامان لـآ‏ بكة شايانى شةفاعةتى ئةوان بين، ئامين).

‏بةم جؤرة بؤمان دةركةوت كة هةموو ئةو بةلَطانةى رِاستيى قورئان تةنانةت رِاستيى هةموو كتيَبة ئاسمانى‏يةكان دةسةلميَنن و.. هةموو ئةو موعجيزة و بةلَطانةش كة ثيَغةمبةريَتيى خؤشةويستى خوا = صلى الله عليه وسلم = بطرة هي طشت ثيَغةمبةرانى تريش دةضةسثيَنن.. هةموو ئةو بةلَطانة، لة هةمان‏ كات‏دا، طرنطترين شتيَكيش دةضةسثيَنن كة ئةو كتيَب و ثيَغةمبةرانة خةلَكيان بؤ لا بانط دةكةن و طرنطترين لايةنى بانطةوازةكةيانة كة: (هاتنةديى قيامةت)ة.

هةروةك ئةوانة ئةمةيان ضةسثاند.. بة هةمان جؤر زؤربةى ئةو بةلَطانةش كة شايةتى "بوون" و "يةكتايى" خواوةندى "واجب الوجود"ن، شايةتيشن لةسةر خانةى بةختةوةرى و جيهانى مانةوة و هةميشةيى، كة جةمسةر و دةرخةرى ثةروةردطارى و خوايةتيى خواى طةورةن.. ئةو بةلَطانة = وةك لةو مةقامانةى كة لةمةولا ديَن، رِوون‏ دةكريَنةوة = شايةتن لةسةر هاتنةديى ئةودنيا و كردنةوةى دةرطاكانى. ضونكة "بوون"ى خواى طةورة و سيفةتة مةزن و زؤربةى ناوة جوانةكانى و كاروبارة ثرِ لة دانايى و وةسفة خاويَن و ثيرؤزةكانى وةك: ثةروةردطارى و، خوايةتى و، ميهرةبانى و، ضاوديَرى و، دانايى‏‏‏ و، دادطةرى، هةموويان بة ئةندازةى ثلةى ثيَويستى و بؤ مةبةستى ثاداشت و تؤلَةسةندنةوة، داخوازى بوونى "قيامةت" دةبن.

بةلَـآ، مادةم خواى طةورة هةية و تاك و تةنياية و ئةزةلى و ئةبةدى‏ية، ئةوا دةبآ ئةو شتةش كة خولطةى دةستةلآتداريى خوايةتى‏يةكةيةتى، كة دوارِؤذة، ئةويش ببيَت.. هةروةها مادةم ثةروةردطاريَتيى رِةهاى خواى طةورة لةم بوونةوةرةدا، بة تايبةت لة زيندةوةران‏دا، دةردةكةويَت و ثةروةردطارى‏يةكى شكؤمةند و مةزن و دانا و ميهرةبانى رِوون و ئاشكراية، ئةوا دةبآ خانة و لانةيةك بؤ بةختةوةريى هةميشةيى بيَتة ثيَشةوة كة دةست بة رِووى ئةو طومانانةوة بنيَت كة ثةروةردطاريَتيى رِةهاى خواوةند بةوة لةكةدار دةكةن طوايا بةديهيَنراوانى خؤى بآ هيض ثاداشتيَك بةرةلآ دةكات و ليَيان ناثرسيَتةوة. هةروةها دانايى خواوةند لة: بآ‏مةبةستى و،‏ ميهرةبانى‏يةكةشى لة تؤمةتى: غةدركارى بثاريَزيَت. واتة ئةو خانةى بةختةوةرى‏ية بآ هيض طومانيَك هةية و دةبآ مرؤظى تآ‏بضيَت.

هةروةها مادةم ئةم هةموو جؤرة نيعمةت و بةخشايش و ضاكة و رِيَز و ضاوديَرى و ميهرةبانى‏يانة، ئاشكران و، لة بةرضاوى عةقلآن‏دا = طةر ترووسكايىيان لـآ نةبرِابيَت = و لة بةردةم دلآنيش‏دا = طةر نةمردبيَتن = بة ضاو دةبينريَن و، دةبن بة بةلَطة بة دةستمانةوة لةسةر بوونى ثةروةردطاريَكى ميهرةبان لة ثشت ثةردةى رِوالَةتى طةردوونةوة، ئةوا دةبآ ذيانيَكى نةمرى بةردةوام بيَتةكايةوة تاكو ئةو نيعمةت‏بةخشينةى باسمان‏كرد لة طالَتةجارِى رِزطار بكات و، مةوداى رِاستةقينةى خؤى وةربطريَت و.. ضاكةكارى‏يةكانيش لة تؤمةتى هةلَخةلَةتاندن بثاريَزريَن تاكو حةقيقةتةكةيان دةربكةويَت و.. ضاوديَرى‏يةكانيش لة ضنطى بآ‏مةبةستى دةرباز بكات، تاكو بة تةواوى بيَنةدى و.. ميهرةبانيش لة دةستى رِق و قين رِزطار بكات تا هةموو رِووةكانى دةربكةون و.. لوتف و كةرةمى خواوةنديش لةوة دةرباز بكات كة بة ئيهانةكردن دابنريَن، تاكو رِووةو بةندةكانى خوا بكةونةكار و بةسةريان‏دا برِيَذريَن. بةلَـآ، ئةو شتةى نيعمةت و ضاكةى كردووة بة نيعمةت و ضاكةى رِاستةقينة، بريتى‏ية لة بوونى ذيانيَكى بةردةوامى هةميشةيى لة جيهانى مانةوة و نةمرى‏دا.. بةلَآ، دةبآ ئةمة بيَتةدى.

هةروةها مادةم قةلَةمى توانستى خواى طةورة لة وةرزى بةهار و لةسةر تةنها يةك لاثةرِةى تةسكى بضووك‏دا سةد هةزار كتيَب بة ضةشنيَكى تيَهةلَكيَش دةنووسيَت، بآ هيض ضةشنة هةلَة و ناتةواوى و ماندووبوونيَك، وةك لة بةرضاودا رِوون و ئاشكراية.. هةر خاوةنى ئةو قةلَةمة، سةد هةزار جار بةلَيَنى داوة كة: "كتيَبيَكى ئاسانتر لةو كتيَبة نووسراوةى بةهارى بةرضاوتان بة ضةشنيَكى هةميشةيى و بةردةوام دةنووسم، لة شويَنيَكى طةلـآ فراوانتر و جوانتريش لة ضاو ئةم شويَنة تةسك و تيَكةلأ و ثيَكةلَةى بةهار.. ئةو كتيَبةى كة دةينووسم هةرطيز لةناوناضيَت و بة جؤريَك دةبيَت كة بتوانن بة سةرسوورِمان‏و سةرسامى‏يةوة بيخويَننةوة"! مادةم خواوةند لة هةموو فةرمانةكانى‏دا باسى ئةو كتيَبة دةكات، كةواتة دةبآ = بآ هيض طومانيَك = سةرةتا و بناغةكانى ئةو كتيَبة هةر ئيَستا نووسرابن و، ثةراويَزةكانيشى لةمةولا بة حةشر و نشوور و زيندووبوونةوة ثرِبكريَنةوة و لاثةرِةى كردةوةكانى هةموانيشى تيَدا بنووسريَنةوة..

هةروةها مادةم ئةم زةوى‏ية، لةو رِووةوة كة زؤربةى بةديهيَنراوان و سةدان هةزار جـؤرى زينـدةوةر و طيانلةبةرانى جؤراوجؤر و طؤرِاوى تيَداية، بووة بة: ناوجةرطة و مةلَبةند و كورتة و ثوختة و هؤى بةديهيَنانى طةردوون و، هةميشة هاودةمة لةطةلأ ناوهيَنانى ئاسمانةكان‏دا وةك ئةوةى كة لة فةرمانة ئاسمانى‏يةكانى هاوضةشنى: "ربُّ السَّمواتِ والأرضِ"دا ناوى هيَنراوة..

هةروةها مادةم ئادةميزاد لة هةموو لايةن و رِووةكانى ئةم سةرزةوى‏يةى كة ئةم هةموو ضييةتى و تايبةتكارىيانةى هةية، فةرمانرِةواية و، خاوةنى هةلَسوكةوتى سةربةخؤية لة زؤربةى بةديهيَنراوانى ناو زةوى‏دا و، زؤربةى زيندةوةرانيش بؤ خؤى رِام و ذيَربار دةكات‏و زؤربةى بةديهيَنراوانى ناويشى وا لـآ‏ دةكات كة بةثيَى ثيَوةر و ئارةزووةكانى و بة طويَرةى ثيَداويستى‏ية سروشتى‏يةكانى مرؤظ هةلَس‏وكةوت بكةن و بة دةورى‏دا هةلأبسوورِيَن و مرؤظ رِيَكيان بخات و ئارايشتيان بدات و بيانخاتة ثيَش‏ضاوان و، جؤرة سةرسوورِهيَنةرةكانى بةديهاتووانى سةر رِووى زةويش وةها رِيَك‏ بخات كة نةك تةنها سةرنجى جيننى و مرؤظ، بةلَكو سةرنجى هةموو دانيشتووانى ئاسمانةكان و تيَكرِاى طـةردوون و تةنـانةت خاوةنى طةردوونيش رِابكيَشيَت و، لةم رِآ‏يةوة = ئةم ئادةميزادة = رِيَز و تةقديرى شايانى خؤى لةوانةوة دةست ‏كةوت و لةم رِووةشةوة طرنطى‏يةكى مةزن و نرخيَكى بالآى ثةيداكرد و، مرؤظ لة ئةنجامى ئةمةوة و بةو زانست و كارامةيى‏يةى كة هةيةتى، دةرى‏خست: مةبةست لة بةديهيَنانى بوونةوةران‏دا تةنها ئةوة و، هةر ئةو ئةنجامى مةزن و بةرى بةنرخى درةختى بوونةوةرانة. ئةمةشت بةلاوة سةير نةبيَت! ضونكة تةنها مرؤظة كة بةرثرسى ئاوةدانكردنةوةى زةوى‏ية. جا لةبةر ئةوةى مرؤظ سنعةتة بآ‏ويَنةكانى بةديهيَنةر بة ضةشنيَكى جوانى سةرنج‏رِاكيَش لةم دنيايةدا رِيَك‏دةخات و دةيانخاتة رِوو، ئةوا سزاى سةرثيَضى و كافرى‏يةكةى خراوةتة ئةودنيا و، مؤلَةت‏ دراوة لةم دنيادا بذى تاكو ئةم ئةركةى سةرشانى بة ضةشنيَكى سةركةوتووانة رِابثةرِيَنيَت.

هةروةها مادةم ئةم ئادةميزادةى كة ئةم ضييةتى و تايبةتكارىيانةى لة سروشت‏دا دروست‏كراوة و، لةطةلأ لاوازى‏ية هةرة بةتين و توندةكةشى‏دا ضةندين ثيَداويستيى بآسنوور و.. لةطةلأ كؤلَةواريى هةرة تةواويشى‏دا ضةندين ئازارى لةذمارةبةدةرى هةية.. مادةم ئةم مرؤظة ثةروةردطاريَكى ئةوةندة بةتواناى هةية كة خاوةنى توانست و ميهرةبانى‏يةكى رِةهاى واية ئةم زةوى‏ية زةبةلاح و يةكجار مةزنة بكات بة: طةنجينةيةكى طةورةى جؤرةهاى ئةو كانزايانةى كة مرؤظ ثيَويستى ثيَيان دةبيَت و، كؤطاى ئازووقةى هةموو جؤرة خواردةمةنى‏ية ثيَويستةكان و، بازارِ و دوكانى ئةو سةروةت و سامانة جؤراوجؤرانةى حةزى ليَيانة .. مادةم ئةم خواوةندة بة ضاوى عينايةت‏‏‏‏ و ميهرةبانى‏يةوة بؤ مرؤظ دةرِوانيَت و ثةروةردةى دةكات و داخوازى‏يةكانى بؤ دةهيَنيَتةدى..

هةروةها مادةم ثةروةردطارى مةزن = وةك لةم رِاستى‏يةوة دةردةكةويَت = مرؤظى خؤش‏دةويَت و خؤى لة لا خؤشةويست دةكات و، خؤيشى هةميشةيى‏ية و ضةندين جيهانى بةردةوام و هةتاهةتاييشى هةية و، كاروبارةكانى بةثيَى دادطةرى و بة طويَرةى دانايى خؤى ئةنجام‏ دةدات و، مةزنيى دةستةلآتدارى و هةميشةيى فةرمانرِةوايى ئةم بةديهيَنةرة ئةزةلى‏ية لةم دنيا تةسكةدا و لة تةمةنى هةرة كورتى مرؤظ‏‏‏ و تةمةنى ئةم زةوى‏ية فانى و كاتى‏يةدا جيَى نابيَتةوة، ضونكة ئةو ستةم و تاوانانةى مرؤظ دةيانكات و ئةو ئينكارى و بآ‏طوآيى و كوفرانةى بةرامبةر بة خواوةندى خؤى دةيان‏نويَنيَت (ئةو خواوةندةى كة نيعمةتى بةسةردا باراندووة و بة ميهرةبانى و شةفةقةتيَكى تةواو ثيَى‏طةياندووة) هةموو تاوانةكانى ئةم مرؤظة، لةم دنيايةدا بآ تؤلَة دةميَننةوة، ديارة ئةمةش دذ و ثيَضةوانةى ئةو رِيَسا رِيَكةى ناو طةردوونة و ثيَضةوانةى دادطةرى و هاوسةنطيى بآ‏طةرد و تةواوى ناويةتى. ضونكة ستةمكارى بآويذدان و بآبةزةيى، ذيانى بةخؤشى دةباتةسةر، بةلآم باباى ستةم‏ليَكراوى بةدبةخت، ذيانى بة كولةمةرطى لـآ‏ دةطوزةريَت..

بآ هيض طومانيَك رِاستى و ماهييةتى ئةو دادطةرى‏ية رِةهايةى ئةو، كة شويَنةوارى لة بوونةوةران‏دا دةبينريَت، هةرطيزاوهةرطيز رِازى نابيَت بةوةى: ستةمكار و ستةم‏ليَكراو كة لة مردن‏دا يةكسانن، زيندوونةكريَنةوة و لـيَثرسينةوةيان نةيةتة رِآ..

هةروةها مادةم خـواى طةورةى خاوةنى مولَكى دنيا و قيامةت، لةناو طةردوون‏دا زةوى و، لةناو زةويش‏دا مرؤظى هةلَبذاردووة و، ثاية و رِيَزيَكى بةرز و بايةخ و طرنطىيةكى بالآى داوةتآ و، لة نيَوان مرؤظيش‏دا ثيَغةمبةران و ئةوليا و ثياوضاكانى هةلَبذاردووة، ئةوانةى كة لةطةلأ مةبةستةكانى ثةروةردطاردا طونجاون و، بة ئيمان و طوآ‏رِايةلَى خؤيان لة لا خؤشةويست كردووة و، خواى طةورةش ئةوانى كردووة بة ئةوليا و خؤشةويست و قسةلةطةلأكراوانى خؤى و، بة موعجيزات و يارمةتى لة كاروباريان‏دا رِيَزى لـآ ناون و بة زللة ئاسمانى‏يةكانيش دوذمنانى ئةوانى تةمآ‏ كردووة و، لة نيَوان ئةو خؤشةويستانةش‏دا ئةو كةسةى هةلَبذاردووة كة ثيَشةوا و مايةى شانازى و سةربةرزىيانة كة حةزرةتى محمدة = صلى الله عليه وسلم = و نيوةى بة كةلَكى طؤى زةوى و، ثيَنج‏يةكى بة بايةخى طرؤى مرؤظى لة ماوةى ضةندين سةدةى دوور و دريَذدا بة نوورى ئةو رِووناك كردووةتةوة، بة ضةشنآ كة دةلَيَى بوونةوةران لةبةر رِيَزنان لةو بةدى‏هيَنراون، ضونكة بةهؤى ئةوةوة و بة بؤنةى ئةو ئايينةى كة هيَناى و ئةو قورئانةى بؤى نازلأ كرا، ئامانج و مةبةستى بةديهيَنان دةركةوت و ئاشكرا بوو.

جا هةرضةندة ئةم ثيَغةمبةرة = صلى الله عليه وسلم = شايانى ئةوةية كة بةرامبةر خزمةت‏طوزارى‏ية مةزن و لة ذمارة و سنووربةدةرةكانى بة تةمةنيَكى دريَذخايةن و شايانى خؤى ثاداشت بدريَتةوة، كةضى تةمةنيَكى كةمى شةست‏و‏سآ سالَيى ثرِ ئةشكةنجة و ئازارى ثآ‏ برِا!

جا ئايا هةرطيز دةطونجآ و دةضيَتة عةقلَةوة يان هيض طريمانيَك لةوةدا هةية كة ئةو ثيَغةمبةرة و هاوويَنة و خؤشةويستانى ئةو زيندوو نةكريَتةوة و ئةو ثيَغةمبةرة هةر ئيَستا بة رِؤح زيندوو نةبيَت و، هةر بة تةواوى تيابضيَت و بة نةمان كؤتايى ثآ بيَت؟ نةخيَر.. هةزار هةزار جار نةخيَر..

بةلَآ، طةردوون و هةموو رِاستى‏يةكانى جيهان، زيندووبوونةوة و ذيانى ئةو ثيَغةمبةرة ئازيزة = صلى الله عليه وسلم = لة خاوةنى طةردوون داوا دةكةن..

ثةيامى "الآية الكبرى" كة تيشكى حةوتةمة، بة سى‏وسآ يةكدةنطيى مةزن، كة هةريةكةيان بة ضةشنى سةختيى ضياى بةرز و مةزن بةلَطةكانيان بةهيَز و ضةسثاوة، ضةسثاندوويةتى كة ئةم طةردوونة تةنها لة دةستى يةك كةسةوة دةرضووة و دروست‏كراوة‏و، تةنها مولَكى خوايةكى تاك و تةنياية. ئةو ثةيامة بةو بةلَطانةى خؤى "تةوحيد"ى دةرخست و بة ئاشكرا ئةوةى طةياند كة "تةوحيد" جةمسةرى كةمالَى خواوةندة و، رِوونى‏كردةوة كة بةهؤى "تاك و تةنيايى"يةوة هةموو طةردوون وةك ضةند سةربازيَكى ئامادة و لةسةرثآ و فةرمانبةردارى طوآ‏رِايةلَيان لـآ ديَت بؤ ئةو خواوةندة تاك‏‏ و تةنياية. ئةو ثةيامة ئةوةشى رِوون‏ كردووةتةوة كة بة هاتنى قيامةت كةمالآتى خواوةند ديَنةدى و، دادطةريى رِاستةقينةى ئةو زالأ دةبيَت و لة تؤمةتى ستةم رِزطارى دةبيَت و، دانستة طشتى‏يةكةشى لة طالَتةجارِى و بآ‏مةبةستى و هةرزةيى دةثاريَزيَت و، ميهرةبانى‏ية فراوانةكةشى مةوداى خؤى وةردةطريَت و لة ناو و ناتؤرةى "ئازاردان" دةرباز دةبيَت و، بةرزى و توانستة رِةهاكانيشى دةردةكةون‏‏‏ و لة ضنطى كؤلَةوارى قوتار دةكريَن و، هةموو يةكآ لة سيفةتة بآ‏طةردةكانى بة خاويَنى و مةزنى دةردةكةون و ئاشكرا دةبن.

كةواتة.. هةرطيزاوهةرطيز هيض طومانيَك لةوةدا نى‏ية كة قيامةت بةرثا دةبيَت و، حةشر و نشوور ديَتةكايةوة و، دةرطاكانى خانةى تؤلَة‏‏‏ و ثاداشت دةكريَنةوة. ئةمةش بةثيَى داخوازيى ئةم هةشت برِطانةى ثيَشوو كة بة: "مادةم" دةستيان ثآ‏كرد و، كة هةريةكةيان مةسةلةيةكى ناسك و سةرنجيَكى ثرِ لة واتاى وردن و لة نيَوان سةدان سةرنجى وردى "ئيمان بة خوا"دا هيَنراون.

بؤ ئةوةش قيامةت بةرثا دةبيَت،‏ تاكو: طرنطى و جةمسةربوونى زةوى و، ثاية و رِيَزى مرؤظ بيَنةدى و، دادطةرى و ميهرةبانى و دةستةلآتى بةديهيَنةر و ثةروةردطارى ئاسمانةكان و زةوى دةربكةون و، ئةوليا و خؤشةويستة رِاستةقينة و تاسةمةندةكانى خواوةندى ثةروةردطارى هةميشةيى لة نةمان و تياضوونى هةميشةيى رِزطاريان ببيَت و، مرؤظة مةزن و خؤشةويست و هةرة بةرِيَزةكةيشيان ثاداشتى كردةوةكانى و ئةنجامى ئةو خزمةت‏طوزارى‏ية مةزنانةى خؤى ببينيَت كة بوونةوةرانى منةتبار و رِةزامةند كردووة و.. بؤ ئةوةش كة كةمالأ و تةواويى ثادشاى هةميشةيى لة قسوور و ناتةواوى و، توانستةكةى لة كؤلَةوارى و، دانايى‏يةكةيشى لة نةفامى و، دادطةرى‏يةكةشى لة ستةم بثاريَزن و بة ثاكى و بآ‏طةردى و خاويَنى رِاطير بكريَن.

بة ثوختى:

مادةم خوا هةية، ئةوا دوارِؤذ و قيامةت هيض جؤرة طومانيَكى تيَدا نى‏ية!

* * * ‏

ئنجا هةروةك ئةم سآ ثاية ئيمانىيانةى ثيَشوو، بة هةموو بةلَطةكانيانةوة "حةشر" دةضةسثيَنن و شايةتيى لةسةر دةدةن.. بة هةمان جؤر دوو ثايةكانى ترى ئيمانيش كة "ئيمان بة مةلائيكةت و قةدةر"ن، حةشر دةضةسثيَنن و دةبن بة بةلَطة و شايةتى‏يةكى بةهيَز لةسةر هاتنى جيهانى هةميشةيى، ئةويش بةم جؤرةى خوارةوة:

هةموو ئةو بةلَطة و بينين و طفتوطؤيانةى كة بةلَطةن لةسةر بوون‏‏‏ و كار و فرمانى مةلائيكةتةكان، بةلَطةيشن لةسةر جيهانةكانى: رِؤح و غةيب و جيهانى هةميشةيى و قيامةت و خانةى بةختةوةرى و بةهةشت و دؤزةخ كة بة جيننى و ئادةميزاد ئاوةدان دةكريَنةوة. ضونكة "مةلائيكةت" بة ئيزن و فةرمانى خواى طةورة دةتوانن برِؤنة ناو ئةو جيهانانة و بيان‏بينن. خؤ مةلائيكةتة نزيكةكانى ديوانى خواوةنديش = وةك حةزرةتى جوبريل، دروودى لةسةر بيَت، كة لةطةلأ مرؤظ‏دا موقابةلة و طفتوطؤى كردووة = بة يةك دةنط هةوالَى: بوونى ئةو جيهانة ناوبراوانة و هاتوضؤيان تيايان‏دا، رِادةطةيةنن. هةروةك لة قسةى ئةوانةى كة لة ئةمريكاوة هاتوونةتةوة، دةزانين كيشوةرى ئةمريكا هةية، هةرضةندةش خؤمان نةمان‏ديوة.. بة هةمان جؤر ئةو شتانةش بآ‏طومان و جيَى‏ باوةرِن و لة هيَزى تةواتوردان، كة مةلائيكةتان رِايان‏دةطةيةنن و، كة ضةند هةوالَيَكى سةبارةت بة جيهانى هةميشةيى و دوارِؤذ و بةهةشت و دؤزةخن، ئيَمة بةو جؤرة، باوةرِ بةو هةوالآنة دةكةين و دةيان‏سةلميَنين.

* * *

هةروةها ئةو بةلَطانةش كة "ئيمان بة قةدةر" دةضةسثيَنن، وةك لة ثةيامى قةدةر (وتةى بيست‏وشةشةم)دا باس‏كراون، لة هةمان‏كات‏دا بةلَطةشن لةسةر حةشر و خستنةرِووى لاثةرِةى كردةوةكان و كيَشانةيان لة بةردةم تةرازووى هةرة مةزن‏دا. ضونكة تؤماركردنى ضارةنووسى هةموو شتيَك لةسةر لةوحةكانى رِيَسا و تةرازوو و، نووسينى رِووداوةكانى ذيانى هةموو زيندةوةريَك لة هيَزة ثاريَزةرةكانى‏‏ و لةناو تؤو و ناوك و طشت لةوحة ميسالى‏يةكانى‏دا و تةرخان‏كردنى دةفتةرى تؤماركردنى كردةوة بؤ هةموو طيانلةبةريَك، بة تايبةت مرؤظ و، جيَطيركردن و تؤماركردنى ئةو كردةوانة لة ضةندين لةوحى ثاريَزراودا..

هةموو ئةم ئةندازةيةى "قةدةر" كة بة ضاو دةيان‏بينين و هةموو شتيَك دةطرنةوة و تةقديريَكى ثرِ لة دانايى و تؤماركردنيَكى يةكجار ورد و نووسينيَكى ثاريَزكارى بة ئةمانةتن.. هةموو ئةمانة، تةنها لةبةر دادطايةكى مةزن و بؤ تؤلَة و ثاداشتى هةميشةيى رِوو دةدةن. دةنا هيض كةلَك و سووديَك لةو تؤماركردنة طشتى و نووسينةى كة وردترين شت دةنووسيَت و دةيثاريَزيَت، وةرناطيريَت. ضونكة ئةطةر وا نةبآ ئةوا كاريَكى دذى حةق و رِاستى رِوودةدات. واتة ئةطةر حةشر نةيةتةدى، ئةوا هةرضى واتاى رِاستيى كتيَبى طةردوون هةن، كة بة قةلَةمى قةدةر نووسراون، هةموويان دةكوذيَنةوة و ناميَنن! ئةوةش هةرطيز ناطونجآ و هيض طريمانيَك بؤ رِوودانى نى‏ية و تابلَيَى كاريَكى مةحالَة و وةك ئينكارى‏كردنى ئةم بوونةوةرانة واية، بطرة جطة لة ورِيَنة هيضى تر نى‏ية.

لةمانةى ثيَشةوة دةطةينة ئةو ئةنجامةى كة:

هةموو بةلَطةكانى ثيَنج ثايةكانى ترى ئيمان، لة هةمان كات‏دا بةلَطةشن لةسةر هاتنةديى حةشر و نشوور و بوونى دوارِؤذ و كردنةوةى دةرطاكانى، تةنانةت داخوازى دةبن و شايةتيى لةسةر دةدةن. لةبةر ئةوة كاريَكى تابلَيَى طونجاوة و طةلـآ جيَى خؤيةتى كة سآ‏يةكى قورئانى ثيرؤزى خاوةن ئيعجازى رِةوان، لة بارةى حةشرةوة دةدويَت، ضونكة حةشر داراى بةلَطة و بناغةطةلـيَكى واية كة هةرطيز جآ‏لةق نابن و، قورئان ئةم ثاية ئيمانى‏ية دةكات بة ثالَثشت و بناغةى هةموو رِاستى‏يةكانى ترى و، ئةو رِاستىيانة لةسةر ئةو بةردة بناغةيى‏يانة رِاطير دةكات.

(ثيَشةكى‏يةكة تةواو بوو)



[1]  واتة ثيَغةمبةران و ئةو كتيَبانةى خواى طةورة بؤى ناردوون. (وةرطيَرِ)

[2]  لام‏واية مةبةستى دانةر ئاماذةى ئةم ئايةتةية كة دةفةرمويَت: (وعلّمَ آدَمَ الأسماءَ كُلَّها) (البقرة:31). (وةرطيَرِ)