وا
بؤ نموونة لة نيَوان سةدان بةلَطةدا، ئاماذة بؤ تةنها ضوار دانة لةو بةلَطانة
دةكةين كة دةيضةسثيَنن: "باوةرِ بة رِؤذى دوايى" طرنطترين بةردى بناغةى
ذيانى تاكةكةسى و كؤمةلآيةتيى مرؤظة و، بنضينةى هةموو كةمالآت و رِةوشتبةرزى و
بةختةوةرىيةكانيةتى:
بةلَطةى
يةكةم:
"منالآن" كة نيوةى
طرؤى مرؤظ ثيَكدةهيَنن، ئةطةر هيَزى مةعنةويى "ئيمان بة بةهةشت" نةبيَت
كة لة دةروون و بوونى ناسك و لاوازى خؤياندا هةستى ثآدةكةن، ناتوانن ئةو بارة
ناخؤشانةى ضةشنى "مردن" هةلأبطرن كة لة ثيَشضاوياندا رِوو دةدةن و بة
رِوالَةت خةمناك و بة ئازار ديارن. ئةم ئيمانةيان بة بةهةشت دةرطاى رِوونى هيوا و
ئاوات لة بةردةم سروشتة ناسكةكانى ئةواندا دةكاتةوة كة هيَندة ناسك و نيانة
تواناى بةرطرىيان نىية و، بة بضووكترين طيروطرفت دلَيان طةرد دةطريَت و دةدةنة
ثرِمةى طريان. بةلآم بةهؤى ئةم ئيمانةوة، كة لة دلَياندا ضةكةرةى كردووة، دةتوانن
بة خؤشى و شادى ذيان و طوزةرانيان بةسةر بةرن. ضونكة هةر منالَيَك كة باوةرِى بة
بةهةشت ببيَت، لةبةر خؤيةوة بة خؤى دةلَـيَت: (برا بضووكةكةم، يان هاورِآ
خؤشةويستةكةم كة كؤضى دوايى كرد، ئيَستا يةكيَكة لة بالَندةكانى بةهةشت. كةواتة
ئةو بة سةربةستى لة بةهةشتدا طةشتى خؤى دةكات و دةحةويَتةوة و، ذيانى
ئيَستاى ئةو لةوآ لةضاو طوزةرانى ئيَمة ليَرةدا، طةلـآ باشترة).
دةنا
طةر ئةوان ئةم ئيمانةيان بة بةهةشت لةدةست دابيَت، ئةوا ئةو مردنةى كة دووضارى
منالآنى وةك خؤيان و طةورةكانيش دةبيَت، ورةى ئةو منالَة بآتوانا و دةستةلآتانةى
بةردةدا و بةفةلاكةتى دةبردن و، طشت لايةنة دةروونىيةكانيان و تيَكرِاى ذيانى
ئةوانى تيَكدةشكاند و، رِووناكيى ذيانيشيان بة تةواوى ليَلأ و تاريك دادةهات.
ئةو كاتةش، هاودةم لةطةلأ فرميَسكى ضاوةكانياندا، بة خورِ ئةسرينى بةسؤيان لة
سةرضاوةى "طيان" و "دلأ" و "ذيرى"يشيانةوة
هةلأدةرِشت و، لة ئةنجامى ئةم ئاكامة ناكامةشةوة يان سةرجةمى هةستةكانيان دةمرد و
ثتر ئةستوور دةبوون و سؤزةكانى ناخيان بةجارآ لةكار دةكةوتن.. ياخود ضةشنى ئاذةلَى
بةدبةخت ويَلأ و سةرلـآشيَواو دةبوون و سةرطةردان دةردةضوون.
بةلَطةى
دووهةم:
"ثيران"يش كة نيوةى
طرؤى مرؤظن و لةسةر ليَوارى طؤرِةكانيان رِاوةستاون، تةنها "ئيمان بة
دوارِؤذ"ة كة ئارامىيان ثآ دةبةخشيَت. ئةو مرؤظة ثيرانة ئارامى و دلَدانةوةى
خؤيان بةرامبةر بة نزيكبوونةوةى وادةى كوذانةوةى ذيانة ئازيزةكةيان و داخستنى
دةرطاى دنيا شيرين و جوانةكةيان لة رِووياندا، تةنها لةو ئيمانةدا دةبيننةوة.. جا
ئةو ثيرانةى كة وةك منالَيان لـآهاتووةتةوة و هةستى طيان و سروشتيان بةجارآ ناسك
بووةتةوة، تةنها بة هيوامةنديى ذيانى دوارِؤذةوةية كة ئارام دةطرن و بةرطريى ئةو
نائوميَدىية جةرطبرِانةى ثآ دةكةن كة لة مردن و نةمانةوة ثةيدا دةبن. دةنا طةر
ئةم "ئيمان بة دوارِؤذة" نةبيَت، ئةوا ئةو باوك و دايكة ثيرانةى كة لة
هةموو كةسيَك زياتر شايانى شةفةقةت و بةزةيى و ميهرةبانين و لة هةموو كةسيش زياتر
ثيَويستيان بة ئاسايش و ذيانيَكى ثرِ لة هيَمنى هةية، لة ناخى "دلأ" و
"دةروون" و "طيان"ى خؤياندا هةستيان بة دلَةتةثآ و كسثةى
طيان و شلَةذاويى دةروون دةكرد و، ئةم دنيا فراوانةيان بةجارآ لـآ دةهاتةوةيةكو
ليَيان دةبوو بة بةنديخانةيةكى ترسناك و، تيَكرِاى ذيانيشيان دةبوو بة ئازاريَكى
سةخت و بةسؤ.
بةلَطةى
سآهةم:
"لاوان"
و
"هةرزةكاران" كة جةمسةرى ذيانى كؤمةلآيةتين، جطة لة
"مةترسيى ئاطرى دؤزةخ" هيض شتيَكى تر نىية قولَثةقولَثى هةستةكانيان
هيَمن بكاتةوة و دةستيان لة ستةم و دةستدريَذى و كاولكارى بطيَرِيَتةوة و
بةرةنطارى هةلَةشةيى هةوا و ئارةزوويان ببيَتةوة و لة ثةيوةنديى كؤمةلآيةتىياندا
رِةوتى هةرةباشيان بؤ دابين بكات. ئةطةر ئةم ترسةى ئاطرى دؤزةخ نةبواية، ئةوا ئةو
هةرزةكارة هةلَةشانةى كة مةستى هةوا و ئارةزووةكانيانن، دنيايان لة ثير و
ثةككةوتة و لاوازان دةكرد بة دؤزةخ. ضونكة ئةو كاتة دةستةلآتى ناو كؤمةلأ دةكةوتة
دةستى زالأبوانى وةك ئةوان و، ئنجا ذيانى بةرز و بلَندى مرؤظايةتىيان دادةبةزاندة
ئاستيَكى نزمى ئاذةلآنة.
بةلَطةى
ضوارةم:
ذيانى
ناو "خيَزان"يش مايةى
كؤبوونةوة و، بةهةشتى بةختةوةرى و، قةلآى مةحكةم و، دالَدةى بآوةيى ذيانى
دنياية.. مالَى هةموو كةسيَك، كة جيهان و دنياى تايبةتيى ئةو كةسةية، ئةطةر
رِيَزلةيةكطرتنى رِاست و ضونيةك و، وةفاى بآطةردى نيَوان هةموان و، بةزةيى
و ميهرةبانيى رِاستةقينةى تا رِادةى خؤبةختكردن و خؤنةويستيى تيَدا نةبيَت،
ئةوا هةرطيز بةختةوةرى لة طيانى خؤىدا نابينيَت. خؤ ئةطةر كةسانى ئةو خيَزانة
ئيمانيان بة بوونى ضةندين ثةيوةنديى هاوةلآنةى هةميشةيى و بةردةوامى كاتيَكى
بآكؤتايى و ذيانيَكى هةتاهةتايى بآسنوور نةبيَت، كة ثةيوةنديى بةرز و بةرِيَزى
باوكايةتى و برايةتيى بآطةرد و هاوةلَيَتيى خاويَنى بةوةفايانة بيانبةستيَت بة
يةكةوة، ئةوا ئةم رِيَزطرتنة بآطةرد و وةفا و ميهرةبانىية ضونيةكةش لةم
دنياياندا دروست نابيَت.
ئةطةر
ئةم ضةشنة ثةيوةندىية لة نيَوان كةسانى خيَزاندا هةبوو، ئةوا "ميَرد"
لةبةرخؤيةوة بة خؤى دةلَيَت: (ئةم ذنةم هاوسةرى ذيانمة و هاورِيَى جيهانى هةميشةيى
و ذيانى نةمريمة. كةواتة طوآ نادةم بةوةى كة ئيَستا ثير و ضرض و ناشيرين بووة،
ضونكة جوانىيةكى هةميشةيى لةمةولا لة رِآداية. لةبةر ئةوة، ئامادةم ئةوثةرِى
داخوازىيةكانى وةفا و ميهرةبانيى لة رِوودا بنويَنم و هةر ضةشنة خؤبةختكردنيَك
لة ثيَناوى ئةم هاوةلَيَتىية هةميشةيىيةدا ثيَويست بيَت، بآ سآودوو كردن و
دوودلَى، بةختىبكةم).
بةم
جؤرة، ئةم ثياوة دةتوانيَت وةك ضؤن حةزى لة حؤريى بةهةشتة و خؤشى دةويَت،
ئاوا بةزةيى بة ذنة ثةككةوتة و بةسالآضووةكةى خؤيشىدا بيَتةوة و خؤشةويستيى لة
رِوودا بنويَنيَت. دةنا هاوةلَيَتىيةكةى لةطةلأ خيَزان و هاوسةرةكةىدا
هاودةمىيةكى كاتى و رِوالَةتيى سةعات و دوو سةعات دةبيَت كة جودايى هةميشةيى بة
دوادا ديَت، هاوةلَيَتىيةكى سةرزارةكى دةبيَت و هيض ثشتطير و بناغةيةكى نابيَت و،
ئنجا بةزةيىيةكى مةجازى و، رِيَزيَكى درؤينة و، سؤزيَكى هةلَقولآوى هةستى
ئاذةلآنة نةبآ هيضى تر نابةخشيَت. ئةمة سةرةرِاى ئةوةى كة بةرذةوةندى و هةستة
شةهوانىية دةروونىيةكان خؤيان لةو بةزةيى و رِيَزةدا هةلأدةقورتيَنن و، ئةو
بةهةشتة دنيايىية دةكةن بة دؤزةخيَكى ئةوتؤ كة لة توانادا نةبآ ئارامى لةسةر
بطيريَت.
بةم
جؤرة، طةر تةنها يةك ئةنجام لة نيَوان سةدان ئةنجامى "باوةرِ بة
حةشر"دا كة ثةيوةنديى بة ذيانى كؤمةلآيةتيى مرؤظةوة هةية و سةدان رِوو و
سوودى هةمة جؤرةى لـآ دةبيَتةوة، لةسةر ئةو ضوار بةلَطانةى ئيَستا باسكران قياس
بكريَت، ئةوا دةزانريَت كة هاتنةديى رِاستيى "حةشر" بة ئةندازةى ضةسثاويى
رِاستيى بةرزى مرؤظ و ثيَداويستىية هةمةكىيةكانى، ضةسثاوة. تةنانةت ثيَويستيى
"طةدة" بؤ خؤراك و شايةتىدانى لةم رِآيةوة لةسةر ئةو خواردةمةنىيانة
ضةندةية و تا ض رِادةيةكة، ئةو ثيَداويستىية هةمةكىيانةى مرؤظيش بةلَطةيةكى
طةلـآ رِوونتر و شايةتىيةكى طةلـآ ئاشكراترن لةسةر هاتنةديى "حةشر".
دةتوانريَت
بة ضةشنيَكى قوولَتر مةوداى هاتنةديى "حةشر" دةستنيشان بكريَت طةر ئةم
رِاستىية(واتة: حةشر) لة مرؤظايةتى بسيَنريَتةوة و ليَى بآبةش بكريَت، ضونكة ئةو
كاتة ضييةتيى بةرز و طرنط وزيندووى مرؤظ دةطؤرِيَت و دةبيَت بة كةلاكيَكى بؤطةنى
مةلَبةندى ميكرؤبةكان!
دةبا
زانايانى كؤمةلَناسى و رِاميارى و رِةوشتناسى لةوانةى كة بايةخ بة كاروبارى
كؤمةلأ و رِةوشتى مرؤظ دةدةن، طوآ لةمة رِابطرن و، با بيَن و ثيَمانبلَيَن بة ضى
ئةم بؤشايىية ثرِدةكةنةوة و بة ض ضارةسةرىيةك تيمارى ئةم زامة قوولأ و بةسؤيانةى
مرؤظ دةكةن؟!
خالَى دووهةم
ئةم خالَة، زؤر بة كورتى، لة نيَوان ضةندين
بةلَطةى لةذمارةبةدةرى "رِاستيى حةشر"دا تةنها يةك بةلَطة رِوون
دةكاتةوة، كة ثوختةى شايةتىدانى ثايةكانى ترى ئيمانة. ئةويش بةم جؤرةى خوارةوة:
سةرجةمى
هةموو ئةو موعجيزانةى كة بةلَطةن لةسةر ثيَغةمبةريَتيى حةزرةتى محمد = صلى الله
عليه وسلم = هةروةها طشت بةلَطةكانى ترى ثيَغةمبةريَتى و رِاستطؤيى ئةو، هةموويان
ثيَكةوة شايةتى لةسةر رِاستيى حةشر دةدةن و بةلَطةن لةسةرى و دةيضةسثيَنن، ضونكة
بانطةوازةكةى ئةو ثيَغةمبةرة ئازيزة = صلى الله عليه وسلم = لة دريَذايى ذيانىدا
ثاش مةسةلةى "تةوحيد" ئاراستةى مةسةلةى "حةشر" كراوة. هةروةها
هةموو ئةو بةلَطة و موعجيزانةى ئةم ثيَغةمبةرة = صلى الله عليه وسلم = كة دةبن بة
بةلَطةى رِاستيى ثيَغةمبةران و ئةوةندة بةهيَزن كة خةلَكى بؤ تةسديقيان هان
دةدةن، هةموويان شايةتى لةسةر هةمان رِاستى دةدةن كة بريتىية لة
"حةشر".. هةروةها شايةتىدانى ئةو كتيَبانةى كة لة لايةن خواى طةورةوة
بؤ مرؤظ رِةوانة كراون و شايةتىدانى ثيَغةمبةرة بةرِيَزةكانيان رِوونكردووةتةوة
و طةياندوويانةتة ثلةى "بةداهةت" هةردووكيان ثيَكةوة[1] شايةتى لةسةر هةمان رِاستى دةدةن، بةم ضةشنةى
خوارةوة:
لة
ثيَش هةموويانةوة قورئانى ثيرؤزى خاوةن رِوونكردنةوةى ثرِ لة ئيعجازة، ئةم قورئانة
ثيرؤزة بة هةموو موعجيزة و بةلَطة و رِاستىيةكانيةوة كة بةلَطةن لةسةر ئةوةى لة
هةموو كتيَبيَك شايانترى شويَنكةوتنة، شايةتى لةسةر رِوودانى حةشر دةدات و
دةيضةسثيَنيَت. ضونكة سآيةكى هةموو قورئان و سةرةتاى زؤربةى كورتة سوورةتةكانى
بريتين لة ضةندين ئايةتى رِوون و ئاشكراى ئةوتؤ كة بةلَطةن لةسةر هاتنةديى
"حةشر". واتة قورئانى ثيرؤز بة هةزاران ئايةتى ثيرؤزى خؤى ض بة
رِاستةوخؤ و رِاشكاوى و ض بة ئاماذة بؤ كردن، هةوالَى هةمان رِاستى رِادةطةيةنيَت
و بة رِوونى دةيضةسثيَنيَت و ئاشكراى دةكات. بؤ نموونة:
(اِذا
الشمسُ كُوِّرَتْ) (التكوير:1).
(يااَيّها
الناسُ اتَّقوا رَبَّكُمْ اِنّ زَلزلةَ السَّاعةِ شَيْءٍ عظيم) (الحج:1).
(اِذا زُلْزِلَتِ
الاَرْضُ زِلْزالَها) (الزلزلة:1).
(اِذا السماءُ انفطرت) (الإنفطار:1).
(اِذا
السماءُ انشقَّتْ ) (الإنشقاق:1).
(عَمَّ
يتساءَلون(النبأ:1).
(هل اَتاكَ
حديثُ الغاشيةِ) (الغاشية:1).
قورئانى
ثيرؤز بةم ئايةتانة و هاوضةشنيان لة سةرةتاى نزيكةى ضل سوورةتىدا، دةيضةسثيَنيَت
كة حةشر شتيَكى بآطومانة و رِووداويَكى طةردوونىية لةوثةرِى طرنطىداو، دةبآ
ببيَت و، رِوودانيشى طةلـآ ثيَويستة.. بة ئايةتةكانى تريشى ضةندين بةلَطةى
جؤراوجؤرى قةناعةت بةخش لةسةر ئةم رِاستىية رِوون دةكاتةوة.
ئايا
كتيَبيَك كة تةنها يةك ئاماذةى تةنها يةك ئايةت لة ئايةتةكانى هةموو ئةو رِاستىية
زانستى و طةردوونىيانة بةرهةم بهيَنيَت كة ثيَيان دةوتريَت: "زانستة
ئيسلامىيةكان" [2]، دةبآ
شايةتىدانى هةزاران ئايةتى ئةو كتيَبة كة "ئيمان بة حةشر" وةك خؤرى
درةخشان رِوون دةكةنةوة، ضؤن بيَت؟! ئايا ئينكارىكردنى ئةم ئيمانة وةك
ئينكارىكردنى خؤر يان ئينكارىكردنى تيَكرِاى بوونةوةران نىية؟ ئايا ئةم كارة
كاريَكى سةد دةر سةد مةحالأ و نةطونجاو نىية؟
ئايا
دةطونجآ هةزاران بةلَيَن و هةرِةشة و طورِةشةى طوفتارى ثادشايةكى مةزنى بةدةستةلآت
بة درؤ دابنريَت و بة شتيَكى بآبناغة و دوور لة رِاستى لة قةلَةم بدريَت، لة
كاتيَكدا كة سوثاى ئةو ثادشاية جارى وا هةية تةنها لةبةر ئةوةى ئاماذةيةكى ثادشا
بة درؤ نةخريَتةوة، دةضيَتة ناو جةنطى بآ ئامانةوة؟
خؤ
ثادشاى مةعنةويى مةزن كة وا سيازدة سةدةى رِةبةقة دةستةلآتدارى و فةرمانرِةوايىيةكةى
بةردةوامة و، ضةندةها طيان و ذيرى و دلأ و دةروونى لةذمارةبةدةرى ثيَطةياند و
ثةروةردة و ثاكذى كردن و بة حةق و رِاستى بةرِيَوةى بردن.. ئايا تةنها ئاماذةيةكى
ئةو ثادشا مةعنةوىية مةزنة سةروزياد نىية بؤ ضةسثاندنى "حةشر"؟ ض جاى
ئةوةى كة هةزاران وتةى رِاستةوخؤى رِوون و ضةسثيَنةرى حةشرى بة رِاشكاوى تيَداية؟!
ئايا ئةو كةسةى لةم رِاستىية رِوونة تآناطات، مرؤظيَكى نةفام و نةزان نىية؟ ئايا
ئةوثةرِى دادطةرى نىية كة جيَى ئةو كةسة ناخى دؤزةخ بيَت و لةوآدا بطيرسيَتةوة؟
ثاشان
هةموو كتيَب و صوحوفة ئاسمانىيةكانى تر كة خواى طةورة بؤ ثيَغةمبةرانى ثيَشووى
ناردوون و هةر يةكةيان ماوةيةك فةرمانرِةواى كاتى خؤى بووة، بة هةزاران بةلَطة،
ئةو دةعوايةى قورئانى ثيرؤزيان سةبارةت بة "حةشر" سةلماندووة، هةرضةندةش
بةثيَى داخوازيى ضةرخ و سةردةمةكانيان و طةلـآ بة كورتى باسى رِاستى و بآطومانيى
حةشريان كردووة، كة قورئانى ثيرؤز بةوثةرِى رِوونى ليَى دواوة، ئةو قورئانةى كة
فةرمانرِةواى هةموو سةردةميَكة و بةسةر تيَكرِاى ئايندةشدا زالأ و دةستةلآتدارة.
وا
ليَرةدا و لةبةر شياويى ئةم باسة، دةقى كؤتايى ثةيامى "موناجات" دةهيَنين،
كة بةلَطةيةكى طومانبرِى ثوختة لةسةر حةشر و، لة شايةتىدان و بةلَطةبوونى
ثايةكانى ترى ئيمانةوة لةسةر "حةشر" ثةيدا بووة، بة تايبةت لة
"ئيمان بة ثيَغةمبةران و كتيَبةكانةوة" كة هةرضى طومان و دوودلَى هةية
تةفروتوونايان دةكات، بؤية دةيشىهيَنين ضونكة بة شيَوازيَكى كورت و لة شيَوةى نزا
و لالآنةوةدا باس كراوة:
(ئةى
ثةروةردطارى ميهرةبانم! بةهؤى فيَركاريى ثيَغةمبةر = صلى الله عليه وسلم = و
وانةكانى قورئانى ثيرؤزى داناوة، تآطةيشتم كة هةموو كتيَبة ثيرؤزةكان، لة
ثيَشةكيى هةموويانةوة قورئانى ثيرؤز.. هةروةها طشت ثيَغةمبةران، لة ثيَش
هةموويانةوة ثيَغةمبةرى ئازيزمان = صلى الله عليه وسلم = هةرهةموويان بةلَطةن و بة
يةكدةنطى و يةكيَتى ئاماذة دةكةن و شايةتى دةدةن لةسةر ئةوةى كة:
درةوشانةوةى
ناوة جوان و شكؤمةندةكانى خواى طةورة كة لة دنيا و هةموو جيهانةكاندا
شويَنةواريان ديار و ئاشكراية، لة جيهانى هةميشةيى و هةتاهةتاييشدا بة جؤريَكى
طةلـآ رِوونتر بةردةوام دةبيَت، هةروةها درةوشانةوة ميهرةبانةكانى ئةو ناوانة كة
نموونةكانيان لةم جيهانة فانىيةدا دةبينريَن، لةو دنياى خانةى بةختةوةرىدا
جوانترين و درةوشاوةترين رِووناكى بةرهةمديَنن و بة هةميشةيى دةميَننةوة. هةروةها
ئةو تاسةمةندانةش كة لةم ذيانة كورتةى دنيادا بةوثةرِى شةوقةوة سةرنج لةو
درةوشانةوانة دةدةن و بؤيان دةرِوانن، لةودنيادا تا ئةبةد بة خؤشةويستىيةوة
هاورِآيان دةبن و بة نةمرى لةطةلَياندا دةميَننةوة.
هةروةها
طشت ثيَغةمبةران = درووديان لةسةر بيَت = كة داراى طيانى رِووناكن، لة ثيَش
هةمووشيانةوة ثيَغةمبةرى ئازيز = صلى الله عليه وسلم = و، هةموو ئةولياكان كة
جةمسةرى خاوةن دلَة رِؤشنةكانن و، طشت صدديقانيش كة سةرضاوةى ذيرىية بينةر و
رِوونةكانن.. هةموو ئةوانة ئيمانيَكى قوولَى دامةزراويان بة "حةشر" هةية
و، شايةتيى لةسةر دةدةن و، مذدةى بةختةوةريى هةميشةيى بة مرؤظايةتى رِادةطةيةنن و،
طومرِايان بة مةترسيى ئاطرى دؤزةخ بيَدار دةكةنةوة و، مزطيَنى بة رِيَرِةوانى
رِيَى هيدايةت دةدةن كة بةهةشت ضارةنووس و ثاشةرِؤذ و ئةنجاميانة و، لةمةشدا ثشت
بة سةدان موعجيزةى رِوون و نيشانةى بآطومان و ئةو بةلَيَن و هةرِةشانةش دةبةستن
كة ضةندةها جار لة كتيَب و صوحوفة ئاسمانىيةكانتدا = ئةى ثةروةردطارم! = باست
كردوون. هةروةها ثشت بة: بةزةيى شكؤمةندى و، دةستةلآتداريى ثةروةردطارى و،
كاروبارة بةرز و، سيفةتة ثاك و ثيرؤزةكانى تؤ دةبةستن، وةك: توانست و ميهرةبانى و
عينايةت و دانايى و شكؤمةندى و جوانى و، بة ثيَى ئةو كةشف و بينينة
لةذمارةبةدةرانةى خؤيان كة هةوالَى نيشانةكانى دوارِؤذن و، بة طويَرةى ئةو ئيمان و
باوةرِةشيان كة تا ثلةى "علم اليقين" و "عين
اليقين"
ضةسثاو و دامةزراوة.
دةسا
ئةى خواوةندى بةتواناى دانا و، بةخشندةى ميهرةبان و، داراى بةلَيَنى رِاست و،
خاوةنى سةربةرزى و مةزنى و شكؤمةندى و، لةناوبةرى خوانةناسان! تؤ زؤر خاويَن و
ثاكو ثيرؤز و بةرزتريت لةوةى كة هةموو شويَنكةوتووان و، طشت بةلَيَن و، سةرجةم
سيفةتة مةزن و، كاروبارة خاويَن و ثيرؤزةكانى خؤت بةدرؤبخةيتةوة و، ثةردة بةسةر
داخوازيى دةستةلآتداريى خؤتدا بطيَرِيت و، ئةو هةموو دوعا و نزايانة طيرا نةكةيت
كة ئةو بةندة باشانةت دةيانكةن كة خؤشتدةويَن و خؤشيان دةويَيت و لة رِيَى ئيمان
و تةسديق و طوآرِايةلَىيةوة خؤيان لةلا خؤشةويست كردوويت، تؤ خاويَن و ثيرؤز و
بةرزى لةوةى كة كافر و طومرِايان لة ئينكارىكردنى حةشردا تةسديق بكةيت، ئةوانةى
كة بة بؤنةى كوفر و سةرثيَضىكردنيان و بة درؤخستنةوةى تؤ و بةلَيَنةكانتةوة
دةستدريَذى بؤ سةر مةزنيى تؤ دةكةن و، طالَتةيان بة بةرزيى شكؤمةندى و، مةزنيى
خوايةتى و، ميهرةبانيى ثةروةردطاريى تؤ ديَت.
ئةوةتا
ئيَمة تةقديسيَكى بآسنوور و نةبرِاوةى دادطةرى و جوانيى رِةها و ميهرةبانيى
فراوانى تؤ دةكةين و، لةم ستةمة نارِةوايةى بة دوور دةزانين و ثاكى رِادةطرين و..
بة هةموو هيَز و توانايةكمانةوة باوةرِمان واية كة هةزاران ثيَغةمبةرى ئازيز و،
ضةندين ثياوضاك و ئةولياى لةذمارةبةدةر كة بانطى مرؤظايةتى بؤ لاى تؤ دةكةن، هةموو
ئةوانة بة: "حق
اليقين"و "عين
اليقين" و "علم
اليقين"
طةنجينةكانى ميهرةبانيى دوارِؤذ و ضاكةكارىيةكانى تؤ لة جيهانى هةميشةيىدا و،
درةوشانةوةى ناوة جوانةكانت كة بة تةواوى لة خانةى بةختةوةرىدا دةردةكةون، دةبينن
و ضاويان لـآيةتى.
هةروةها
باوةرِمان هةية كة ئةم شايةتىدانةى ئةوان حةق و رِاستة و ئاماذةكردن و
مذدةدانةكانيشيان هةموو رِاستن و ديَنةدى، ضونكة ئةوان هةموويان باوةرِيان واية
ئةم رِاستىية مةزنةى "حةشر" تيشكيَكى مةزنى ناوى ثيرؤزى
"الحق"ى تؤية، كة سةرضاوة و خؤرى رِووناكى هةموو رِاستىيةكانة. كةواتة
ئةوان بة ئيزنى خؤت و لة بازنةى حةق و رِاستىدا رِيَنمايى بةندةكانت دةكةن و
هةمان حةقيقةت و رِاستىيان تآدةطةيةنن.
دةسا
ئةى ثةروةردطارم! بة خاترى دةرسدادانى ئةوان و لةبةر رِيَزى رِيَنمايىيةكانيان،
ئيمانى تةواوةتى و ئةنجامى خيَر و باش بة ئيَمة و قوتابييانى نوور ببةخشة و، وامان
لـآ بكة شايانى شةفاعةتى ئةوان بين، ئامين).
بةم
جؤرة بؤمان دةركةوت كة هةموو ئةو بةلَطانةى رِاستيى قورئان تةنانةت رِاستيى هةموو
كتيَبة ئاسمانىيةكان دةسةلميَنن و.. هةموو ئةو موعجيزة و بةلَطانةش كة
ثيَغةمبةريَتيى خؤشةويستى خوا = صلى الله عليه وسلم = بطرة هي طشت ثيَغةمبةرانى
تريش دةضةسثيَنن.. هةموو ئةو بةلَطانة، لة هةمان كاتدا، طرنطترين شتيَكيش
دةضةسثيَنن كة ئةو كتيَب و ثيَغةمبةرانة خةلَكيان بؤ لا بانط دةكةن و طرنطترين
لايةنى بانطةوازةكةيانة كة: (هاتنةديى قيامةت)ة.
هةروةك
ئةوانة ئةمةيان ضةسثاند.. بة هةمان جؤر زؤربةى ئةو بةلَطانةش كة شايةتى
"بوون" و "يةكتايى" خواوةندى "واجب الوجود"ن،
شايةتيشن لةسةر خانةى بةختةوةرى و جيهانى مانةوة و هةميشةيى، كة جةمسةر و دةرخةرى
ثةروةردطارى و خوايةتيى خواى طةورةن.. ئةو بةلَطانة = وةك لةو مةقامانةى كة
لةمةولا ديَن، رِوون دةكريَنةوة = شايةتن لةسةر هاتنةديى ئةودنيا و كردنةوةى
دةرطاكانى. ضونكة "بوون"ى خواى طةورة و سيفةتة مةزن و زؤربةى ناوة
جوانةكانى و كاروبارة ثرِ لة دانايى و وةسفة خاويَن و ثيرؤزةكانى وةك: ثةروةردطارى
و، خوايةتى و، ميهرةبانى و، ضاوديَرى و، دانايى و، دادطةرى، هةموويان بة
ئةندازةى ثلةى ثيَويستى و بؤ مةبةستى ثاداشت و تؤلَةسةندنةوة، داخوازى بوونى
"قيامةت" دةبن.
بةلَـآ،
مادةم خواى طةورة هةية و تاك و تةنياية و ئةزةلى و ئةبةدىية، ئةوا دةبآ ئةو شتةش
كة خولطةى دةستةلآتداريى خوايةتىيةكةيةتى، كة دوارِؤذة، ئةويش ببيَت.. هةروةها
مادةم ثةروةردطاريَتيى رِةهاى خواى طةورة لةم بوونةوةرةدا، بة تايبةت لة
زيندةوةراندا، دةردةكةويَت و ثةروةردطارىيةكى شكؤمةند و مةزن و دانا و ميهرةبانى
رِوون و ئاشكراية، ئةوا دةبآ خانة و لانةيةك بؤ بةختةوةريى هةميشةيى بيَتة ثيَشةوة
كة دةست بة رِووى ئةو طومانانةوة بنيَت كة ثةروةردطاريَتيى رِةهاى خواوةند بةوة
لةكةدار دةكةن طوايا بةديهيَنراوانى خؤى بآ هيض ثاداشتيَك بةرةلآ دةكات و ليَيان
ناثرسيَتةوة. هةروةها دانايى خواوةند لة: بآمةبةستى و، ميهرةبانىيةكةشى لة
تؤمةتى: غةدركارى بثاريَزيَت. واتة ئةو خانةى بةختةوةرىية بآ هيض طومانيَك هةية و
دةبآ مرؤظى تآبضيَت.
هةروةها
مادةم ئةم هةموو جؤرة نيعمةت و بةخشايش و ضاكة و رِيَز و ضاوديَرى و
ميهرةبانىيانة، ئاشكران و، لة بةرضاوى عةقلآندا = طةر ترووسكايىيان لـآ
نةبرِابيَت = و لة بةردةم دلآنيشدا = طةر نةمردبيَتن = بة ضاو دةبينريَن و، دةبن
بة بةلَطة بة دةستمانةوة لةسةر بوونى ثةروةردطاريَكى ميهرةبان لة ثشت ثةردةى
رِوالَةتى طةردوونةوة، ئةوا دةبآ ذيانيَكى نةمرى بةردةوام بيَتةكايةوة تاكو ئةو
نيعمةتبةخشينةى باسمانكرد لة طالَتةجارِى رِزطار بكات و، مةوداى رِاستةقينةى خؤى
وةربطريَت و.. ضاكةكارىيةكانيش لة تؤمةتى هةلَخةلَةتاندن بثاريَزريَن تاكو
حةقيقةتةكةيان دةربكةويَت و.. ضاوديَرىيةكانيش لة ضنطى بآمةبةستى دةرباز بكات،
تاكو بة تةواوى بيَنةدى و.. ميهرةبانيش لة دةستى رِق و قين رِزطار بكات تا هةموو
رِووةكانى دةربكةون و.. لوتف و كةرةمى خواوةنديش لةوة دةرباز بكات كة بة
ئيهانةكردن دابنريَن، تاكو رِووةو بةندةكانى خوا بكةونةكار و بةسةرياندا
برِيَذريَن. بةلَـآ، ئةو شتةى نيعمةت و ضاكةى كردووة بة نيعمةت و ضاكةى
رِاستةقينة، بريتىية لة بوونى ذيانيَكى بةردةوامى هةميشةيى لة جيهانى مانةوة و
نةمرىدا.. بةلَآ، دةبآ ئةمة بيَتةدى.
هةروةها
مادةم قةلَةمى توانستى خواى طةورة لة وةرزى بةهار و لةسةر تةنها يةك لاثةرِةى
تةسكى بضووكدا سةد هةزار كتيَب بة ضةشنيَكى تيَهةلَكيَش دةنووسيَت، بآ هيض ضةشنة
هةلَة و ناتةواوى و ماندووبوونيَك، وةك لة بةرضاودا رِوون و ئاشكراية.. هةر خاوةنى
ئةو قةلَةمة، سةد هةزار جار بةلَيَنى داوة كة: "كتيَبيَكى ئاسانتر لةو كتيَبة
نووسراوةى بةهارى بةرضاوتان بة ضةشنيَكى هةميشةيى و بةردةوام دةنووسم، لة
شويَنيَكى طةلـآ فراوانتر و جوانتريش لة ضاو ئةم شويَنة تةسك و تيَكةلأ و
ثيَكةلَةى بةهار.. ئةو كتيَبةى كة دةينووسم هةرطيز لةناوناضيَت و بة جؤريَك دةبيَت
كة بتوانن بة سةرسوورِمانو سةرسامىيةوة بيخويَننةوة"! مادةم خواوةند لة
هةموو فةرمانةكانىدا باسى ئةو كتيَبة دةكات، كةواتة دةبآ = بآ هيض طومانيَك =
سةرةتا و بناغةكانى ئةو كتيَبة هةر ئيَستا نووسرابن و، ثةراويَزةكانيشى لةمةولا بة
حةشر و نشوور و زيندووبوونةوة ثرِبكريَنةوة و لاثةرِةى كردةوةكانى هةموانيشى تيَدا
بنووسريَنةوة..
هةروةها
مادةم ئةم زةوىية، لةو رِووةوة كة زؤربةى بةديهيَنراوان و سةدان هةزار جـؤرى
زينـدةوةر و طيانلةبةرانى جؤراوجؤر و طؤرِاوى تيَداية، بووة بة: ناوجةرطة و
مةلَبةند و كورتة و ثوختة و هؤى بةديهيَنانى طةردوون و، هةميشة هاودةمة لةطةلأ
ناوهيَنانى ئاسمانةكاندا وةك ئةوةى كة لة فةرمانة ئاسمانىيةكانى هاوضةشنى: "ربُّ
السَّمواتِ والأرضِ"دا ناوى هيَنراوة..
هةروةها
مادةم ئادةميزاد لة هةموو لايةن و رِووةكانى ئةم سةرزةوىيةى كة ئةم هةموو ضييةتى
و تايبةتكارىيانةى هةية، فةرمانرِةواية و، خاوةنى هةلَسوكةوتى سةربةخؤية لة زؤربةى
بةديهيَنراوانى ناو زةوىدا و، زؤربةى زيندةوةرانيش بؤ خؤى رِام و ذيَربار دةكاتو
زؤربةى بةديهيَنراوانى ناويشى وا لـآ دةكات كة بةثيَى ثيَوةر و ئارةزووةكانى و بة
طويَرةى ثيَداويستىية سروشتىيةكانى مرؤظ هةلَسوكةوت بكةن و بة دةورىدا
هةلأبسوورِيَن و مرؤظ رِيَكيان بخات و ئارايشتيان بدات و بيانخاتة ثيَشضاوان و،
جؤرة سةرسوورِهيَنةرةكانى بةديهاتووانى سةر رِووى زةويش وةها رِيَك بخات كة نةك
تةنها سةرنجى جيننى و مرؤظ، بةلَكو سةرنجى هةموو دانيشتووانى ئاسمانةكان و
تيَكرِاى طـةردوون و تةنـانةت خاوةنى طةردوونيش رِابكيَشيَت و، لةم رِآيةوة = ئةم
ئادةميزادة = رِيَز و تةقديرى شايانى خؤى لةوانةوة دةست كةوت و لةم رِووةشةوة
طرنطىيةكى مةزن و نرخيَكى بالآى ثةيداكرد و، مرؤظ لة ئةنجامى ئةمةوة و بةو زانست
و كارامةيىيةى كة هةيةتى، دةرىخست: مةبةست لة بةديهيَنانى بوونةوةراندا تةنها
ئةوة و، هةر ئةو ئةنجامى مةزن و بةرى بةنرخى درةختى بوونةوةرانة. ئةمةشت بةلاوة
سةير نةبيَت! ضونكة تةنها مرؤظة كة بةرثرسى ئاوةدانكردنةوةى زةوىية. جا لةبةر
ئةوةى مرؤظ سنعةتة بآويَنةكانى بةديهيَنةر بة ضةشنيَكى جوانى سةرنجرِاكيَش لةم
دنيايةدا رِيَكدةخات و دةيانخاتة رِوو، ئةوا سزاى سةرثيَضى و كافرىيةكةى خراوةتة
ئةودنيا و، مؤلَةت دراوة لةم دنيادا بذى تاكو ئةم ئةركةى سةرشانى بة ضةشنيَكى
سةركةوتووانة رِابثةرِيَنيَت.
هةروةها
مادةم ئةم ئادةميزادةى كة ئةم ضييةتى و تايبةتكارىيانةى لة سروشتدا دروستكراوة
و، لةطةلأ لاوازىية هةرة بةتين و توندةكةشىدا ضةندين ثيَداويستيى بآسنوور و..
لةطةلأ كؤلَةواريى هةرة تةواويشىدا ضةندين ئازارى لةذمارةبةدةرى هةية.. مادةم ئةم
مرؤظة ثةروةردطاريَكى ئةوةندة بةتواناى هةية كة خاوةنى توانست و ميهرةبانىيةكى
رِةهاى واية ئةم زةوىية زةبةلاح و يةكجار مةزنة بكات بة: طةنجينةيةكى طةورةى
جؤرةهاى ئةو كانزايانةى كة مرؤظ ثيَويستى ثيَيان دةبيَت و، كؤطاى ئازووقةى هةموو
جؤرة خواردةمةنىية ثيَويستةكان و، بازارِ و دوكانى ئةو سةروةت و سامانة
جؤراوجؤرانةى حةزى ليَيانة .. مادةم ئةم خواوةندة بة ضاوى عينايةت و
ميهرةبانىيةوة بؤ مرؤظ دةرِوانيَت و ثةروةردةى دةكات و داخوازىيةكانى بؤ
دةهيَنيَتةدى..
هةروةها
مادةم ثةروةردطارى مةزن = وةك لةم رِاستىيةوة دةردةكةويَت = مرؤظى خؤشدةويَت و
خؤى لة لا خؤشةويست دةكات و، خؤيشى هةميشةيىية و ضةندين جيهانى بةردةوام و
هةتاهةتاييشى هةية و، كاروبارةكانى بةثيَى دادطةرى و بة طويَرةى دانايى خؤى
ئةنجام دةدات و، مةزنيى دةستةلآتدارى و هةميشةيى فةرمانرِةوايى ئةم بةديهيَنةرة
ئةزةلىية لةم دنيا تةسكةدا و لة تةمةنى هةرة كورتى مرؤظ و تةمةنى ئةم زةوىية
فانى و كاتىيةدا جيَى نابيَتةوة، ضونكة ئةو ستةم و تاوانانةى مرؤظ دةيانكات و ئةو
ئينكارى و بآطوآيى و كوفرانةى بةرامبةر بة خواوةندى خؤى دةياننويَنيَت (ئةو
خواوةندةى كة نيعمةتى بةسةردا باراندووة و بة ميهرةبانى و شةفةقةتيَكى تةواو
ثيَىطةياندووة) هةموو تاوانةكانى ئةم مرؤظة، لةم دنيايةدا بآ تؤلَة دةميَننةوة،
ديارة ئةمةش دذ و ثيَضةوانةى ئةو رِيَسا رِيَكةى ناو طةردوونة و ثيَضةوانةى
دادطةرى و هاوسةنطيى بآطةرد و تةواوى ناويةتى. ضونكة ستةمكارى بآويذدان و
بآبةزةيى، ذيانى بةخؤشى دةباتةسةر، بةلآم باباى ستةمليَكراوى بةدبةخت، ذيانى بة
كولةمةرطى لـآ دةطوزةريَت..
بآ
هيض طومانيَك رِاستى و ماهييةتى ئةو دادطةرىية رِةهايةى ئةو، كة شويَنةوارى لة
بوونةوةراندا دةبينريَت، هةرطيزاوهةرطيز رِازى نابيَت بةوةى: ستةمكار و
ستةمليَكراو كة لة مردندا يةكسانن، زيندوونةكريَنةوة و لـيَثرسينةوةيان نةيةتة
رِآ..
هةروةها
مادةم خـواى طةورةى خاوةنى مولَكى دنيا و قيامةت، لةناو طةردووندا زةوى و، لةناو
زةويشدا مرؤظى هةلَبذاردووة و، ثاية و رِيَزيَكى بةرز و بايةخ و طرنطىيةكى بالآى
داوةتآ و، لة نيَوان مرؤظيشدا ثيَغةمبةران و ئةوليا و ثياوضاكانى هةلَبذاردووة،
ئةوانةى كة لةطةلأ مةبةستةكانى ثةروةردطاردا طونجاون و، بة ئيمان و طوآرِايةلَى
خؤيان لة لا خؤشةويست كردووة و، خواى طةورةش ئةوانى كردووة بة ئةوليا و خؤشةويست و
قسةلةطةلأكراوانى خؤى و، بة موعجيزات و يارمةتى لة كاروبارياندا رِيَزى لـآ ناون
و بة زللة ئاسمانىيةكانيش دوذمنانى ئةوانى تةمآ كردووة و، لة نيَوان ئةو
خؤشةويستانةشدا ئةو كةسةى هةلَبذاردووة كة ثيَشةوا و مايةى شانازى و سةربةرزىيانة
كة حةزرةتى محمدة = صلى الله عليه وسلم = و نيوةى بة كةلَكى طؤى زةوى و،
ثيَنجيةكى بة بايةخى طرؤى مرؤظى لة ماوةى ضةندين سةدةى دوور و دريَذدا بة نوورى
ئةو رِووناك كردووةتةوة، بة ضةشنآ كة دةلَيَى بوونةوةران لةبةر رِيَزنان لةو
بةدىهيَنراون، ضونكة بةهؤى ئةوةوة و بة بؤنةى ئةو ئايينةى كة هيَناى و ئةو قورئانةى
بؤى نازلأ كرا، ئامانج و مةبةستى بةديهيَنان دةركةوت و ئاشكرا بوو.
جا
هةرضةندة ئةم ثيَغةمبةرة = صلى الله عليه وسلم = شايانى ئةوةية كة بةرامبةر
خزمةتطوزارىية مةزن و لة ذمارة و سنووربةدةرةكانى بة تةمةنيَكى دريَذخايةن و
شايانى خؤى ثاداشت بدريَتةوة، كةضى تةمةنيَكى كةمى شةستوسآ سالَيى ثرِ ئةشكةنجة
و ئازارى ثآ برِا!
جا
ئايا هةرطيز دةطونجآ و دةضيَتة عةقلَةوة يان هيض طريمانيَك لةوةدا هةية كة ئةو
ثيَغةمبةرة و هاوويَنة و خؤشةويستانى ئةو زيندوو نةكريَتةوة و ئةو ثيَغةمبةرة هةر
ئيَستا بة رِؤح زيندوو نةبيَت و، هةر بة تةواوى تيابضيَت و بة نةمان كؤتايى ثآ
بيَت؟ نةخيَر.. هةزار هةزار جار نةخيَر..
بةلَآ،
طةردوون و هةموو رِاستىيةكانى جيهان، زيندووبوونةوة و ذيانى ئةو ثيَغةمبةرة
ئازيزة = صلى الله عليه وسلم = لة خاوةنى طةردوون داوا دةكةن..
ثةيامى
"الآية
الكبرى" كة
تيشكى حةوتةمة، بة سىوسآ يةكدةنطيى مةزن، كة هةريةكةيان بة ضةشنى سةختيى ضياى
بةرز و مةزن بةلَطةكانيان بةهيَز و ضةسثاوة، ضةسثاندوويةتى كة ئةم طةردوونة تةنها
لة دةستى يةك كةسةوة دةرضووة و دروستكراوةو، تةنها مولَكى خوايةكى تاك و
تةنياية. ئةو ثةيامة بةو بةلَطانةى خؤى "تةوحيد"ى دةرخست و بة ئاشكرا
ئةوةى طةياند كة "تةوحيد" جةمسةرى كةمالَى خواوةندة و، رِوونىكردةوة كة
بةهؤى "تاك و تةنيايى"يةوة هةموو طةردوون وةك ضةند سةربازيَكى ئامادة و
لةسةرثآ و فةرمانبةردارى طوآرِايةلَيان لـآ ديَت بؤ ئةو خواوةندة تاك و
تةنياية. ئةو ثةيامة ئةوةشى رِوون كردووةتةوة كة بة هاتنى قيامةت كةمالآتى
خواوةند ديَنةدى و، دادطةريى رِاستةقينةى ئةو زالأ دةبيَت و لة تؤمةتى ستةم
رِزطارى دةبيَت و، دانستة طشتىيةكةشى لة طالَتةجارِى و بآمةبةستى و هةرزةيى
دةثاريَزيَت و، ميهرةبانىية فراوانةكةشى مةوداى خؤى وةردةطريَت و لة ناو و
ناتؤرةى "ئازاردان" دةرباز دةبيَت و، بةرزى و توانستة رِةهاكانيشى
دةردةكةون و لة ضنطى كؤلَةوارى قوتار دةكريَن و، هةموو يةكآ لة سيفةتة
بآطةردةكانى بة خاويَنى و مةزنى دةردةكةون و ئاشكرا دةبن.
كةواتة..
هةرطيزاوهةرطيز هيض طومانيَك لةوةدا نىية كة قيامةت بةرثا دةبيَت و، حةشر و نشوور
ديَتةكايةوة و، دةرطاكانى خانةى تؤلَة و ثاداشت دةكريَنةوة. ئةمةش بةثيَى
داخوازيى ئةم هةشت برِطانةى ثيَشوو كة بة: "مادةم" دةستيان ثآكرد و، كة
هةريةكةيان مةسةلةيةكى ناسك و سةرنجيَكى ثرِ لة واتاى وردن و لة نيَوان سةدان
سةرنجى وردى "ئيمان بة خوا"دا هيَنراون.
بؤ
ئةوةش قيامةت بةرثا دةبيَت، تاكو: طرنطى و جةمسةربوونى زةوى و، ثاية و رِيَزى
مرؤظ بيَنةدى و، دادطةرى و ميهرةبانى و دةستةلآتى بةديهيَنةر و ثةروةردطارى
ئاسمانةكان و زةوى دةربكةون و، ئةوليا و خؤشةويستة رِاستةقينة و تاسةمةندةكانى
خواوةندى ثةروةردطارى هةميشةيى لة نةمان و تياضوونى هةميشةيى رِزطاريان ببيَت و،
مرؤظة مةزن و خؤشةويست و هةرة بةرِيَزةكةيشيان ثاداشتى كردةوةكانى و ئةنجامى ئةو
خزمةتطوزارىية مةزنانةى خؤى ببينيَت كة بوونةوةرانى منةتبار و رِةزامةند كردووة و..
بؤ ئةوةش كة كةمالأ و تةواويى ثادشاى هةميشةيى لة قسوور و ناتةواوى و، توانستةكةى
لة كؤلَةوارى و، دانايىيةكةيشى لة نةفامى و، دادطةرىيةكةشى لة ستةم بثاريَزن و
بة ثاكى و بآطةردى و خاويَنى رِاطير بكريَن.
بة ثوختى:
مادةم
خوا هةية، ئةوا دوارِؤذ و قيامةت هيض جؤرة طومانيَكى تيَدا نىية!
* * *
ئنجا
هةروةك ئةم سآ ثاية ئيمانىيانةى ثيَشوو، بة هةموو بةلَطةكانيانةوة "حةشر" دةضةسثيَنن
و شايةتيى لةسةر دةدةن.. بة هةمان جؤر دوو ثايةكانى ترى ئيمانيش كة "ئيمان بة
مةلائيكةت و قةدةر"ن، حةشر دةضةسثيَنن و دةبن بة بةلَطة و شايةتىيةكى بةهيَز
لةسةر هاتنى جيهانى هةميشةيى، ئةويش بةم جؤرةى خوارةوة:
هةموو
ئةو بةلَطة و بينين و طفتوطؤيانةى كة بةلَطةن لةسةر بوون و كار و فرمانى
مةلائيكةتةكان، بةلَطةيشن لةسةر جيهانةكانى: رِؤح و غةيب و جيهانى هةميشةيى و
قيامةت و خانةى بةختةوةرى و بةهةشت و دؤزةخ كة بة جيننى و ئادةميزاد ئاوةدان
دةكريَنةوة. ضونكة "مةلائيكةت" بة ئيزن و فةرمانى خواى طةورة دةتوانن
برِؤنة ناو ئةو جيهانانة و بيانبينن. خؤ مةلائيكةتة نزيكةكانى ديوانى خواوةنديش =
وةك حةزرةتى جوبريل، دروودى لةسةر بيَت، كة لةطةلأ مرؤظدا موقابةلة و طفتوطؤى
كردووة = بة يةك دةنط هةوالَى: بوونى ئةو جيهانة ناوبراوانة و هاتوضؤيان
تياياندا، رِادةطةيةنن. هةروةك لة قسةى ئةوانةى كة لة ئةمريكاوة هاتوونةتةوة،
دةزانين كيشوةرى ئةمريكا هةية، هةرضةندةش خؤمان نةمانديوة.. بة هةمان جؤر ئةو
شتانةش بآطومان و جيَى باوةرِن و لة هيَزى تةواتوردان، كة مةلائيكةتان
رِاياندةطةيةنن و، كة ضةند هةوالَيَكى سةبارةت بة جيهانى هةميشةيى و دوارِؤذ و
بةهةشت و دؤزةخن، ئيَمة بةو جؤرة، باوةرِ بةو هةوالآنة دةكةين و دةيانسةلميَنين.
* * *
هةروةها
ئةو بةلَطانةش كة "ئيمان بة قةدةر" دةضةسثيَنن، وةك لة
ثةيامى قةدةر (وتةى بيستوشةشةم)دا باسكراون، لة هةمانكاتدا بةلَطةشن لةسةر
حةشر و خستنةرِووى لاثةرِةى كردةوةكان و كيَشانةيان لة بةردةم تةرازووى هةرة
مةزندا. ضونكة تؤماركردنى ضارةنووسى هةموو شتيَك لةسةر لةوحةكانى رِيَسا و
تةرازوو و، نووسينى رِووداوةكانى ذيانى هةموو زيندةوةريَك لة هيَزة
ثاريَزةرةكانى و لةناو تؤو و ناوك و طشت لةوحة ميسالىيةكانىدا و تةرخانكردنى
دةفتةرى تؤماركردنى كردةوة بؤ هةموو طيانلةبةريَك، بة تايبةت مرؤظ و، جيَطيركردن و
تؤماركردنى ئةو كردةوانة لة ضةندين لةوحى ثاريَزراودا..
هةموو
ئةم ئةندازةيةى "قةدةر" كة بة ضاو دةيانبينين و هةموو شتيَك دةطرنةوة و
تةقديريَكى ثرِ لة دانايى و تؤماركردنيَكى يةكجار ورد و نووسينيَكى ثاريَزكارى بة
ئةمانةتن.. هةموو ئةمانة، تةنها لةبةر دادطايةكى مةزن و بؤ تؤلَة و ثاداشتى
هةميشةيى رِوو دةدةن. دةنا هيض كةلَك و سووديَك لةو تؤماركردنة طشتى و نووسينةى كة
وردترين شت دةنووسيَت و دةيثاريَزيَت، وةرناطيريَت. ضونكة ئةطةر وا نةبآ ئةوا
كاريَكى دذى حةق و رِاستى رِوودةدات. واتة ئةطةر حةشر نةيةتةدى، ئةوا هةرضى واتاى
رِاستيى كتيَبى طةردوون هةن، كة بة قةلَةمى قةدةر نووسراون، هةموويان دةكوذيَنةوة
و ناميَنن! ئةوةش هةرطيز ناطونجآ و هيض طريمانيَك بؤ رِوودانى نىية و تابلَيَى
كاريَكى مةحالَة و وةك ئينكارىكردنى ئةم بوونةوةرانة واية، بطرة جطة لة ورِيَنة
هيضى تر نىية.
لةمانةى
ثيَشةوة دةطةينة ئةو ئةنجامةى كة:
هةموو
بةلَطةكانى ثيَنج ثايةكانى ترى ئيمان، لة هةمان كاتدا بةلَطةشن لةسةر هاتنةديى
حةشر و نشوور و بوونى دوارِؤذ و كردنةوةى دةرطاكانى، تةنانةت داخوازى دةبن و
شايةتيى لةسةر دةدةن. لةبةر ئةوة كاريَكى تابلَيَى طونجاوة و طةلـآ جيَى خؤيةتى كة
سآيةكى قورئانى ثيرؤزى خاوةن ئيعجازى رِةوان، لة بارةى حةشرةوة دةدويَت، ضونكة
حةشر داراى بةلَطة و بناغةطةلـيَكى واية كة هةرطيز جآلةق نابن و، قورئان ئةم ثاية
ئيمانىية دةكات بة ثالَثشت و بناغةى هةموو رِاستىيةكانى ترى و، ئةو رِاستىيانة
لةسةر ئةو بةردة بناغةيىيانة رِاطير دةكات.
(ثيَشةكىيةكة
تةواو بوو)