وتةى هةشتةم

بسم الله الرحـمن الرحيم

(اَلله لا اِلهَ اِلاّ هُوَ الْحَيُّ الْقَـيُّومُ) (البقرة:255).

(اِنَّ الدّينَ عِنْدَ اللهِ الاِسلامُ) (آل‏عمران:19).

ئةطةر دةتةويَت تآ‏بطةيت لةوةى كة دنيا ضى‏ية و، "رِؤح"ى ئادةميزاد لة دنيادا ض رِؤلَـيَكى هةية و، نرخى ئايين بؤ مرؤظ ضى‏ية و، ئةطةر ئايينى حةق(ئيسلام) نةبواية ضؤن دنيا دةبووة بةنديخانةيةكى سامناك و، بزانيت كة ضؤن مرؤظى خوانةناس بةدبةخترين زيندةوةرة.. هةروةها ئةطةر دةتةوآ تآ‏بطةيت لةوةى كة ئةو شتةى نهيَنى و طرآ‏ كويَرةى سةرسوورِهيَنةرى جيهان دةكاتةوة و "رِؤح"ى مرؤظيش لة شةوةزةنطى تاريكى رِزطار دةكات، تةنها: "يا الله" و "لا إله إلا الله"ية..

بةلَآ، ئةطةر حةز دةكةيت ئةمانة بزانيت و ليَيان تآ‏بطةيت، ئةوا سةيرى ئةم كورتة ضيرؤكة بكة و بة وردى بيرى لـآ بكةرةوة:

لة ديَر زةمان‏دا، دوو برا ثيَكةوة رِؤشتن بؤ طةشتيَكى دوور و دريَذ.. ئةم دوانة رِآيان طرتةبةر تاكو طةيشتنة دوورِيانيَك، لةوآ‏دا ثياويَكى جيددى و بة ويقاريان بينى. ئةمانيش ليَيان ثرسى:

= ئايا ئةم دوو رِيَطاية كاميان باشترة؟

ئةويش وتى:

= رِيَطاى دةستة رِاست، ثةيرِةوى‏كردنى ناضاريى ياسا و رِيَساى تيَداية، بةلآ‏م ئةو ثةيرِةوى‏كردنة ئاسايش و كامةرانيى بؤ ئةوانة تيَداية كة دةيطرنةبةر. رِيَطاى دةستة ضةثيش بآ‏ ياسايى و بةرةلآ‏يى و سةربةستيى تيَداية، بةلآ‏م لة دووتويَى ئةو سةربةستى‏ية رِوالَةتى‏يةدا رِيَرِةوانى ئةو رِآية دووضارى فةوتان و بةدبةختى دةبن.. ئيَستاش خؤتان لة هةلَبذاردنى هةركام لةو دوو رِيَطايةدا سةرثشك و سةربةستن.

ثاش بيستنى ئةم وتة جوانانة، رِةوشت باشةكةيان، كة ثرِ بة دلأ حةزى لة ثةيرِةوى‏كردنى ياسا و رِيَسا و رِيَك‏وثيَكى بوو، رِيَطاى رِاستى طرتةبةر و، وتى: "توكلتُ على الله" و، كةوتةرِآ.. بةلآ‏م بآ‏ضارة بةدرِةوشتةكةيان، رِيَطاى ضةثى بة باشتر زانى، لةبةر ئارةزووى بةرةلآ‏يى و سةربةستى كة لةو رِيَطايةدا هةبوو..

دةبا ئيَمةش بة ئةنديَشة و خةيالأ شويَن‏ثيَى ئةم ثياوةيان هةلَبطرين كة رِيَطايةكى بة رِوالَةت سووك و ئاسانى طرتةبةر، ئةو رِيَطايةى كة لة رِاستى‏دا تابلَـيَى زةحـمةت و دةردى‏سةرى و ماندووبوونى لة دووتوآ‏داية، تاكو بزانين ضيى بةسةر ديَت.

ئةم ثياوة، ثاش ئةوةى شيو و دؤلَة قوولأ و بةرزايى‏ية سةختةكانى رِيَطاى برِى، طةيشتة دةشت و بيابانيَكى سامناك. لة ناكاودا دةنطيَكى ترسناكى بيست، كة ئاورِيَكى لـآ‏ دايةوة شيَريَكى درِى طةورةى بينى كة لةناو دارستانيَكى ضرِةوة بةرةو رِووى دةهات! يةكسةر بة ترس و لةرزةوة لةبةرى هةلَهات، تا طةيشتة ليَوارى بيريَكى وشك كة بة ئةندازةى شةست طةز قوولأ بوو. لة ناضارى‏دا خؤى هاويشتة ناو بيرةكةوة بؤ ئةوةى لة دةست ئةو شيَرة رِزطارى ببيَت. لة كاتى بازدان و ثيَش ئةوةى بطاتة بنكى بيرةكة دةستى لة درةختيَك طيربوو كة بة دوو لق رِةطةوة لة ديوارى بيرةكةدا رِوابوو، يةكسةر خؤى ثيَوة رِاطير كرد. هةر هيَندةى كة بة درةختةكةوة طيرسايةوة و دةوروبةرى خؤى بة باشى بينى، سةيرى كرد دوو مشك، يةكيَكيان رِةش و ئةوى‏ تريان سثى، بةردةوام بة دانة تيذةكانيان و لةسةرخؤ خةريكى قرتاندنى ئةو دوو رِةطةى درةختةكة بوون!

ثاشان سةيريَكى سةرةوةى كرد، بينيى وا شيَرةكة وةك ثاسةوان لة دةمى بيرةكةدا رِاوةستاوة.. كة سةيرى خوارةوةشى كرد هةذديهايةكى طةورةى لة بنكى بيرةكةدا ضاوثآكةوت كة لة نزيكةى سى طةز دوورى‏يةوة سةرى هةلَبرِيبوو دةيويست لـيَى نزيك ببيَتةوة و، دةميشى بة فراوانيى بيرةكة كردبووةوة و ضاوةرِوانى ئةو ساتةى دةكرد كة ئةم بةرببيَتةوة بةرةو خوارةوة و ئةويش قووتى بدات!

سةرةرِاى ئةمانة، ضةندين ميَرووى طةزندة و ذةهراويى جؤراوجؤريش وةك بازنةى دةست دةوريان لـآ‏دا.

ثاشان سةيرى لاى سةرةوةى درةختةكةى كرد، بينيى ئةم درةختة لة رِوالَةت‏دا درةختى هةنجيرة، كةضى بة شيَوةيةكى دةراسا طةلـآ جؤرى جياجياى ميوةى وةك طويَز و هةنار و شتى ترى لةو جؤرةى طرتووة!

ئةم ثياوةش، بةهؤى تآ‏نةطةيشتن و نةفاميى خؤى، نةيدةزانى كة ئةم شتانةى دةيانبينيَت ئاسايى نين و، هةرطيز ناطونجآ بة رِيَكةوت و بآ‏مةبةست هاتبنة كايةوة و، لةوة تآ‏نةدةطةيشت كة ئةم كاروبارة سةيرانة هؤكاريَكيان هةية و دةبآ‏ لة ثشتى ئةم شتانةوة يةكيَك ببيَت بةرِيَوةيان ببات و رِيَكيان بخات..

لةبةر ئةوة، هيض بةلامانةوة سةير نى‏ية كة "دلأ"ى ئةم مرؤظة بنالَيَنيَت و "رِؤح"ى هاوار بكات و "ذيرى"شى لة بةرامبةر ئةم بارة ناهةموار و ئازاربةخش و سةرسوورِهيَنةرانةى طرفتاريان بووة دةستةوسان بميَنيَت.

لةطةلأ ئةمانةش‏دا، دةروونى بةدخوازى ئةم كابراية، وةك بلَيَى هيض شتيَك رِووى نةدابيَت و هيض طيروطرفتيَكيش تووشى "دلأ" و "طيان" و "ذيرى"ى ئةو نةبووبيَت، هةموو ئةوانةى فةرامؤش كرد و ثةلامارى ميوةى درةختةكةى دا و بة بآ سآ‏ودوو كردن دةستى داية خواردنى ئةو بةروبوومانة، هةرضةندةش هةنديَكيان ذةهراوى و كوشندة بوون. ئةمةش تةنها لةبةر ئةوةى كة طويَى خؤى لةتاو هاوار و نالَةى "دلأ"ى بئاخنيَت و، دةنطى داد و فريادى دلأ و طيان و ذيريى نةبيستيَت!

بةم جؤرة، ئةم مرؤظة بةدبةختة بة ثيَى حةديثى قودسيى: "أنا عند ظن عبدي بـي" رِةفتارى لةطةلأ كرا! واتة: بةندةى خؤم ضؤنم لـآ تآ بطات، بةو جؤرة مامةلَةى لةطةلأ دةكةم.. بةلَآ، ئةو مرؤظة بةدبةخت و كةم فامة، وةك ضؤن ثيَويست بوو، هةر بةو جؤرة رِةفتارى لةطةلأ كرا و هةر بةو جؤرةش مامةلَةى لةطةلأ دةكريَت، لة تؤلَةى ئةوةى كة هةموو شتيَكى بة ‏ئاسايى و بآ ئامانج و بآ مةبةست دةزانى، كة ئةوةش ئةنجامى بآ‏ئاطايى و بةدطومانيى خؤى بوو.

بةم ضةشنة، كةوتة ناو ئاطرى سزا و ئازارةوة، نة ئةوة بوو بمريَت و لةو ئازار و سزاية رِزطارى ببيَت، نة دةيشى‏توانى ذيانى بة شادمانى بةسةر بةريَت!

وا ئيَمةش لة لايةنى خؤمانةوة ئةو نةطبةتة بةجآ دةهيَلَين، با لة سزا و ئازارى خؤى‏دا بتليَتةوة و، بة رِيَطاى خؤمان‏دا دةطةرِيَينةوة تاكو بزانين براكةى ضيى بةسةر هات؟

ئةم ثياوة ثيرؤز و هؤشمةندة بآ‏ وضان رِيَى دةبرِى، بآ‏ ئةوةى وةك براكةى تووشى ئةشكةنجة و ئازار ببيَت. ئةميان لةبةر رِةوشت جوانيى خؤى، تةنها بيرى لة شتى جوان دةكردةوة و خةيالأ و ئةنديَشةى تةنها بؤ لاى شتى جوان دةرِؤيشت. لةبةر ئةوة، هةميشة شادمان و دلَخؤش بوو. ئنجا وةك براكةشى تةطةرة و ناخؤشيى ئةوتؤى نةدةهاتة رِآ، ضونكة لة ياسا و رِيَسا شارةزا و ئاطادار بوو هةروةك هةموو شتيَكيشى بة طويَرةى ثةيرِةوى‏كردنى ياسا بةرِيَوة دةبرد، ئيتر هةموو كاروباريَكى بة ئاسانى دةهات بة دةستةوة و، بة سةربةستى رِيَطاى خؤى ‏دةبرِى و هيَمنى و ئارامى هةموو سووضيَكى دلَى ثرِ كردبوو..

بةم جؤرة، لة رِؤشتن‏دا بةردةوام بوو هةتا طةيشتة باخضة و بيَستانيَك كة بة ميوة و طولأ رِازابووةوة، لةم لا و ئةو لاى باخضةكةش‏دا، بةهؤى بايةخ نةدان بة ثاكى و خاويَنيى ئةو باخضةية، هةندآ لاكى زيندةوةران و شتى بؤطةن و رِزيو ثةرش و بلآ‏و بووبوون..

خؤ برا بةدبةختةكةش = ثيَش ئةم = رِيَى كةوتبووة ناو ئةو جؤرة بيَستانانةوة، بةلآ‏م خؤى بة تةماشاكردنى لاكى بؤطةنةوة خةريك كردبوو، تا لة ئةنجام‏دا هةستى بة طيَذبوون و دلَتيَكضوون كردبوو، ناضار ئةو بيَستانانةى بةجآهيَشتبوو، بآ ‏ئةوةى كةميَك بحةسيَتةوة تاكو بتوانيَت لة طةشتةكةى‏دا بةردةوام بيَت..

بةلآ‏م ئةميان بةثيَى ئةو دةستوورةى كة دةلَيَت: (لة هةموو شتيَك‏دا سةيرى ضاكترين و جوانترينيان بكة) لاكة بؤطةن و شتة رِزيوةكانى فةرامؤش‏ كرد، تةنانةت هةر ئاورِيشى لـآ نةدانةوة و، بؤ خؤى سووديَكى باشى لة ميوة و شتة باشةكانى ناو بيَستانةكة وةرطرت. ثاش ئةوةى كة بة ئارةزووى خؤى حةسايةوة، هةلَسا و رِيَى طرتةبةر.

ئةميش، وةك براكةى، رِيَى كةوتة ناو بيابانيَكى بةرين و دةشتايى‏يةكى فراوانةوة. هةروةكو ئةويش، لة ناكاودا دةنطى شيَريَكى بيست كة هةلَمةتى بؤ دةهيَنا، ئةميش، وةك براكةى، ترس و بيم داى‏طرت و سامى لـآ‏ نيشت، بةلآ‏م كةمتر لة ضاو ترس و سامى براكةى، ضونكة بةهؤى بيركردنةوةى جوان و طومانى ثاكى، بة جوانى بيرى‏كردةوة و لةبةر خؤيةوة وتى:

= (ديارة ئةم بيابانة فةرمانرِةوايةكى هةية. كةواتة دةبآ ئةو شيَرة خزمةت‏طوزاريَكى طوآ‏رِايةلَى ذيَر دةستى ئةو فةرمانرِةواية بيَت).

بةمة دلَنيايى رِووى تآ‏كرد. بةلآ‏م لةطةلأ ئةوةش‏دا لة دةست شيَرةكة هةلَهات و رِاى‏كرد، تا طةيشتة ليَوارى بيريَكى وشك كة شةست طةز قوولأ بوو. ئةميش، وةك براكةى، لة ترسى شيَرةكة خؤى هاويشتة ناو بيرةكةوة، بةلآ‏م ثيَش ئةوةى بطاتة بنكى بيرةكة دةستى لة درةختيَك طير بوو، يةكسةر خؤى ثيَدا هةلَواسى.سةيرى كرد وا دوو زيندةوةر ثةيتا ثةيتا هةردوو لقى رِةطى درةختةكةيان دةقرتاند.. ثاشان كة سةيرى سةرةوةى كرد، شيَرةكةى بينى كة لة دةمى بيرةكةدا رِاوةستابوو.. ئنجا سةيرى خوارةوةى كرد هةذديهايةكى لة بنكى بيرةكةدا بينى.. كة سةيرى خؤى‏كرد بينيى لة باريَكى سةير و سةرسوورِهيَن‏داية و، طةلـآ حةثةسا، بةلآ‏م بة سةدان جار لة حةثةسانى براكةى كةمتر، ضونكة رِةوشتة جوانةكانى بيركردنةوةى جوانيان ثآ بةخشيبوو، كة ئةمةش لايةنة جوانةكانى هةموو شتيَكى ثيشان دةدا..

لةبةر ئةمة، بيرى كردةوة كة ئةم شتة سةرسوورِهيَنةرانة ثةيوةندىيان لةطةلأ يةكتردا هةية و، وا دةردةكةويَت كة يةكيَك هةية بيان‏بزويَنيَت و، دةبآ ئةم كاروبارة سةرسوورِهيَنةرانة نهيَنى‏يةكى شاراوة و تةليسميَكى داخراويان تيَدا بيَت:

= (بةلَآ، هةموو ئةم شتانة دةطةرِيَنةوة بؤ فةرمانى فةرمانرِةوايةكى ناديار، كةواتة من ليَرةدا تةنيا و ئاوارة نيم، بةلَكو ئةو فةرمانرِةوا ناديارة دةمبينيَت و ثاريَزطاريم دةكات و، بؤ ئةنجام و مةبةستيَكى تايبةتى تاقيم دةكاتةوة و، بؤ كوآ بيةويَت دةمبات)!

لةم بيركردنةوة جوانةدا شةوق و تاسةيةكى تيَدا ثةيدا بوو كة ئةم ثرسيارةى هيَناية كايةوة:

= ئايا دةبآ ئةو كةسة كآ‏ بيَت كة بةم جؤرة تاقيم دةكاتةوة و دةيةويَت خؤيم ثآ بناسيَنيَت و لةم رِيَبازة سةيرةوة بةرةو ئةنجاميَكى ديارى‏كراو دةمبات؟!

خؤشةويستيى خاوةنى تةليسمةكة لة حةزكردنى ناسينيةوة دروست بوو.. لةو خؤشةويستى‏يةشةوة حةزى شيكردنةوةى ئةو تةليسمة طةشةى كرد.. لةم حةزةيشةوة ئارةزووى وةرطرتنى باريَكى شياوى طونجاو بةرامبةر خاوةنى ئةو تةليسمة و بؤ دةستكةوتنى رِةزامةنديى ئةو، لة دةروونى‏دا ثةيدا بوو..

ثاشان سةرى هةلَبرِى و سةيريَكى درةختةكةى كرد، بينيى ئةم درةختة بة رِوالَةت دار هةنجيرة، كةضى هةزاران جؤر ميوةى رِةنطاورِةنطى طرتووة! هةر كة ئةمةى بينى يةكسةر ترسةكةى بة تةواوى رِةوى‏يةوة. ضونكة بؤى رِوون بووةوة كة ئةم دارهةنجيرة ليستة و ثيَرِست و ثيشانطايةكة فةرمانرِةواى ناديار، بةو شيَوة سةيرة, نموونةى ثيَكهاتووةكانى رِةز‏و باخضةكانى خؤى ليَرةدا داناوة و ئةم درةختةى ثآ رِازاندووةتةوة بؤ ثيشاندان و دةرخستنى ئةو لةزةت و خؤشىيانةى كة لة باخضةكانى‏دا بؤ ميوانةكانى خؤى ئامادةى كردوون. دةنا تةنها درةختيَك هةرطيز بةروبوومى هةزاران درةخت ناطريَتة خؤ..

ئيتر ئةم مرؤظة كة طةيشتة ئةم ئةنجامة، هيضى بؤ نةمايةوة لة نزا و ثارِانةوة زياتر، بؤية بة سةركزى و ملكةضىيةوة ئةوةندة ثارِايةوة تا طةيشتة كليلى تةليسمةكة و هاوارى كرد:

= "ئةى فةرمانرِةواى ئةم هةرد و دةشت و بيابانة! وا ثةنام بؤ هيَنايت و ليَت دةثارِيَمةوة، من خزمةتطوزاريَكى تؤم و، تةنها رِةزامةنديى تؤم دةويَت، داوات دةكةم و لة دووت دةطةرِيَم".

ثاش ئةم ثارِانةوةية، يةكسةر ديوارى بيرةكة لة شيَوةى دةرطايةك‏دا لةسةر سةوزايى و باخضةيةكى فراوانى جوان و بآ‏طةرد كرايةوة. دوور نى‏ية هةر دةمى هةذديهاكة بووبيَت بة دةرطا و لـيَى خرابيَتة سةرثشت..

شيَر و هةذديهاكةش وةك دوو خزمةت‏طوزاريان لـآ‏ هات و خولَكيان دةكرد بؤ ناو باخضةكة، تةنانةت شيَرةكة لةبةر دةستى‏دا شيَوةى ئةسثيَكى ئامادة و زين‏كراوى لةخؤ طرت.

ئةى نةفسى تةمبةلَم!

ئةى ئةو كةسةى كة لةم طةشتة ئةنديَشةيى‏يةدا هاورِيَم بووة!

وةرن با ثيَكةوة بةراورديَكى حالَى ئةم دوو براية بكةين و بزانين ضؤن كردةوةى ضاك ضاكةى لة دواية و، هى خراثيش هةر ئةنجامى خراثى دةبيَت:

سةير بكةن! ئةو برا بةدبةختةى كة بة لاى ضةث‏دا رِؤشت، وا ئيَستا ترس و سامى ئةوةى لـآ‏ نيشتووة كة هةر كاتيَك‏ بيَت = ض ئيَستا و ض تاويَكى تر = دةكةويَتة ناو دةمى هةذديهاكةوة!.. بةلآ‏م بةختةوةرةكةيان بؤ ميوانيى باخضةيةكى رِازاوة و ثرِ لة ميوةى رِةنطين بانط كراوة..

هةروةها ئةو بةدبةختة لة ترس و سام‏دا وةختة دلَى لةت لةت ببيَت.. بةلآ‏م ئةم بةختةوةرة شتى سةير و سةر‏سوورِهيَنةر دةبينيَت و هةست بة ترسيَكى لةزةت‏بةخش دةكات و، بة ضاوى ثةند و ئامؤذطارى و ناسينيَكى خؤشةويستانةوة بؤيان دةرِوانيَت..

ئةو بةدبةختة هةذارة، ئازارى بآ‏كةسى و دلَتةنطى و نائوميَدى دةضيَذيَت.. لة كاتيَك‏دا كة ئةم بةختةوةرة لة ناوةندى ضيَذ و لةزةتى هيوا و شةوق و تاسة و دلَنيايى‏دا دةذى..

ئةو نةطبةتة، خؤى وةك بةندكراويَك بينى‏ و، واى‏ دةزانى بةوة حوكم دراوة كة ميَرووةكان ثةلامارى بدةن.. لة كاتيَك‏دا ئةم كامةرانة، لةبةر ئةوةى ميوانى كةسيَكى تابلَـيَى سةخاوةتمةند و دةست‏بلآ‏وة، وةك ميوانيَكى بةرِيَز و ئازيز كات بةسةر دةبات و لةطةلأ خزمةت‏طوزارةكانى‏دا دةذى و تةمةنى خؤش و بةثيت دةطوزةريَنآ و دلَى ثيَيان دةكريَتةوة..

ئةو بةدبةختة بة ويستى خؤى و بةهؤى خواردنى ئةو خواردةمةنىيانةى كة لة رِوالَةت‏دا بةلةزةت و لة ناوةرؤك‏دا ذةهراوى بوون، بةرةو سزا هةنطاو دةنيَت، ضونكة ئةو ميوة و خواردةمةنىيانة وةك "نموونة" دانراون و تةنها رِيَى ئةوة دراوة كة ليَيان بضيَذرآ، تاكو ئةو كةسةى ليَيان دةضيَذيَت ببيَتة داواكارى سةرضاوة و كانطا رِةسةنةكانيان و بيان‏دؤزيَتةوة. دةنا رِآ بةوة نةدراوة كة ضةشنى ئاذةلأ بة ضلَـيَسى هةلَمةتيان بؤ ببات و بآ سآ‏ودوو كردن‏‏و لـيَكدانةوة دةست بة خواردن و هةلَلووشينيان بكات.. بةلآ‏م ئةم مرؤظة شادمانة، لةبةر ئةوةى لة رِاستيى رِووداوةكة طةيشتووة، ئةوا كةميان لـآ‏ دةضيَذيَت و، خواردنيان بؤ كاتى خؤى دوا دةخات و، تام و لةزةت لةو ضاوةرِوانى‏يةدا دةبينيَت.

ثاشان ئةو بةدبةختة، لةبةر ئةوةى ضاوى بةسيرةتى‏ كويَرايى داهاتبوو، ئةو رِاستى و شتة سةير و جوانانةى نةدةبينى كة وةك خؤر ئاشكران و، بة دةستى خؤى ستةمى لة خؤى كرد و خؤى هاويشتة باريَكى ناهةموار و ئةنديَشةيةكى تاريكى دؤزةخ ئاساوة، نة ئةوةية شايانى بةزةيى بيَت و، نة ئةوةشة كة مافى طلةيى ببيَت! وةك ئةوةى ثياويَك لةناو دؤست و خؤشةويستانى خؤى لة وةرزى هاوين و لةناو باخضةيةكى خةملآ‏ودا و لة طةرمةى ئاهةنطى خؤشى و شادى‏دا، بة هيض كام لةمانة قايل نةبووبيَت و، ثيَك لة دواى ثيَك دةستى بة خواردنةوةى مةى كردبآ، تا مةست بووبيَت، ئنجا دةستى بة هاوار و نالَة و طريان كردبيَت، وا بزانيَت بة رِووت و قووتى و برسيَتى لة ضلةى زستانداية و كةوتووةتة ناو ضةندين جرِ و جانةوةرى درِندةوة! جا هةروةك ئةو كةسة شايانى سؤز و بةزةيى نى‏ية، ئةم نةطبةتةى ضيرؤكةكةشمان بة هةمان جؤرة، ضونكة بآ ئةوةى كةس زؤرى لـآ‏كردبيَت، ئةم بة ويستى خؤى ستةم لة خؤى دةكات و هاورِآيانى خؤى لة بةرضاو دةكةويَت و بة جرِ و جانةوةر و درِندةيان لة قةلَةم دةدات!

بةلآ‏م ئةم مرؤظة شادمانة، بة ضاوى خؤى "رِاستى" دةبينيَت. خؤ "رِاستى"يش لة خؤى‏دا شتيَكى تابلَـيَى دلَطير و جوانة، ئنجا لةطةلأ دؤزينةوة و هةست‏ثيَكردنى "رِاستى"ش‏دا رِيَزى كةمالأ و جوانيى خاوةنى "رِاستى" دةطريَت و، بةم ثآ‏ية شايانى ميهرةبانى و بةخشندةيى ئةو دةبيَت.

كةواتة ئةى نةفسةكةم و ئةى هاورِيَم لةم طةشتة ئةنديَشةيى‏يةدا!

تؤش لةم نموونةيةوة، يةكيَك لة نهيَنى‏يةكانى ئايةتى: (ما اَصابَكَ مِنْ حَسَنَةٍ فَمِنَ الله وما اَصابكَ من سيئةٍ فَمِن نفسِك)(النساء:79) تآبطة و بيزانة و هةستى ثآ بكة. بةو واتايةى كة بزانة: شتى فانى لةخؤتةوةية و شتة باش و سوودبةخشةكانيش لة خواى طةورةوةية!

ئةطةر ئةم جياوازىيانة و هاوضةشنى ئةمانة بةراورد بكةيت و ليَكيان بدةيتةوة، ئةوا بؤت رِوون دةبيَتةوة كة ئةو نةفسةى فةرماندةرى خراثكارى‏ية(النفس الأمارة بالسوء) دؤزةخيَـكى مـةعنةويى بؤ يةكـةميـان ئامادة كـردووة.. بةلآ‏م ئةوى تريان = لةبةر ثاكيى خؤى‏ و، جوانيى نياز و رِةوشت و، بةرزيى بيركردنةوةكانى = ليَشاوى بةرةكةت و ضاكةى زؤر و بةختياريى بةسةردا دةرِذيَت و رِةفتارى بةرز و ثرشنطدارى ثآ دةبةخشريَت.

كةواتة ئةى نةفسةكةم!

ئةى ئةو كةسةى كة لةطةلأ من‏دا طويَى لةم ضيرؤكة رِاطرتووة!

ئةطةر ناتةويَت وةك ئةو برا نةطبةتةيان بيت و، حةزت لةوةية وةك برا بةختةوةرةكةيان وابيت، ئةوا طوآ بؤ قورئانى ثيرؤز رِابطرة و، مل بؤ حوكم و فةرمانةكانى كةض بكة و، دةستى ثيَوة بطرة و، بةثيَى فةرمانةكانى كاروبارةكانت ئةنجام بدة.

خؤ ئةطةر بة تةواوى رِاستى‏يةكانى ئةم ضيرؤكةت وةرطرتبيَت، ئةوا دةتوانيت هةموو رِاستى‏يةكى ئايينى و مرؤظايةتى و ئيمانيى لةسةر دةستنيشان و بةراورد بكةيت. وا من شتة بنةرِةت و سةرةكى‏يةكانت ثآ دةلَيَم، تؤيش لة لايةنى خؤتةوة خالَة وردةكانى دةربهيَنة و بيان‏دؤزةرةوة:

بزانة كة:

ئةو دوو براية، يةكيَكيان: "رِؤح"ى ئيماندار و "دلأ"ى ثياوضاكة.. ئةوى تريان: "رِؤح"ى كافر و "دلأ"ى مرؤظى فاسقة..

رِيَطاى لاى رِاستيان: رِيَبازى قورئان و شارِيَطاى ئيمانة.. رِيَطاى لاى ضةثيش: رِيَبازى كوفر و ياخىبوونة..

ئةو باخ و بيَستانةى سةر رِيَطاكةش: ئةم ذيانة كؤمةلآ‏يةتى و كاتى‏يةى كؤمةلَى مرؤظايةتى و شارستانيَتيى ئادةميزادة، كة لة يةك كات‏دا باش و خراث، خيَر و شةرِ، ثاك و ثيسى تيَداية..

مرؤظى ذير لة جيَطايةكى وادا بةثيَى دةستوورى: "خُذْ ما صفا، دَعْ ما كدر" رِةفتار دةكات و، هةر شتيَك ساغى و سةلامةتيى دلأ و دلَنيايى ويذدانى تيَدا بيَت، لةطةلأ ئةوةدا دةبيَت..

ئةو بيابانةش: ئةم دنيا و سةرزةوى‏يةى خؤمانة كة تياىدا دةذيين..

ئةو شيَرةش: مردن و ئةجةلى مرؤظة..

ئةو بيرةش: لةش و جةستةى ئادةميزاد و سةردةم و كاتى ذيانيةتى، قوولَى‏ية شةست طةزى‏يةكةى بيرةكةش: ئاماذةية بؤ تيَكرِاى تةمةن كة شةست سالَة..

ئةو درةختةش: ماوةى تةمةن و ماددةى ذيانى ئادةميزادة..

ئةو دوو طيانلةبةرة رِةش و سثىيةش: شةو و رِؤذن لة تةمةنى مرؤظ‏دا..

مةبةست لة دةمى هةذديهاكةش: دةمى "طؤرِ"ة كة دةرطايةكة لة رِووى بةرزةخ و ذيانى ئاخيرةت‏دا دةكريَتةوة، ئةوةندة هةية كة ئةو دةمة بؤ مرؤظى ئيماندار دةرطايةكة ثياى‏دا تيَثةرِ دةبيَت، كاتآ لة بةنديخانةى دنياوة بةرةو باخضة و بيَستانةكانى بةهةشتى بةرين دةرِوات و هةنطاو دةنيَت..

ئةو ميَرووة زيان‏بةخشانةش: طيروطرفت و بةلآ‏كانى ذيانى دنيان. ئةوةندة هةية بؤ مرؤظى ئيماندار هؤكاريَكى شيرينى بيَداركردنةوةى خواوةندن و، ئاورِدانةوةى ثةروةردطارن لة بةندةكانى خؤى‏، تاكو هةرطيز "بآ‏ ئاطايى" بة سةريان‏دا زالأ نةبيَت..

بةروبوومة هةمة ضةشنةكانى ئةو درةختةش: نيعمةتةكانى دنيان كة ثةروةردطارى طةورة و سةخاوةتمةند دروستى كردوون، بؤ ئةوةى وةك ليستة و ناوةرؤكيَك وابن بؤ نيعمةتةكانى ئاخيرةت و يادى نيعمةتةكانى ئةوآيان ثآ بكريَتةوة و، خواوةندى دانا بؤ بانطيَشتى كرِيارةكانى ميوةى بةهةشت لة شيَوةى ضةند نموونةيةك‏دا بةديىهيَناون. ئةو هةموو ميوة جؤراوجؤرانةش كة خوا بةو درةختةى بةخشيبوو، ثةنجة بؤ مؤركى "صةمةدانييةت"ى خوا و تةمغةى "ثةروةردطاريَتى" و فةرمانرِةوايةتى "دةستةلآ‏تى" ئةو دريَذ دةكات..

ضونكة (دروست‏كردنى هةموو شتيَك لة تةنها يةك شت) وةك ثيَكهيَنانى هةموو جؤرةكانى رِووةك و بةروبوومةكانيان لة تةنها يةك طلأ و، دروست‏كردنى هةموو زيندةوةران لة يةك ئاو و، داهيَنانى ئاميَرةكانى زيندةوةرانيش لة خؤراكيَكى ساكار.. هةروةها (دروست‏كردنى تةنها يةك شت لة هةموو شتيَك) وةك دروست‏كردنى طؤشتيَكى تايبةتى و ثيَستيَكى ئاسايى بؤ زيندةوةران لة ضةندين جؤر خؤراكى هةمة ضةشن و جياواز.. هةموو ئةمانة سككة و تةمغةى كةسيَكى "صةمةد" و تاك و تةنيا و، مؤرى تايبةتيى ثادشاى ئةزةل و ئةبةدن كة هةرطيز بة كةس لاسايى ناكريَنةوة.

بةلَآ، داهيَنانى يةك شت لة هةموو شتيَك و، بةديهيَنانى هةموو شتيَكيش لة تةنها يةك شت، تايبةتكارى‏يةكى سةربةخؤى بةديهيَنةرى هةموو شتانة و، بةلَطةيةكى تايبةتيى ئةو خواوةندةية كة بةسةر هةموو شتيَك‏دا بةتوانا و زالأ و بةدةستةلآ‏تة.

ئةو تةليسمةش، نهيَنيى دانست و ئامانجى بةديهاتنى بوونةوةرانة، كة تةنها بةهؤى نهيَنيى ئيمانةوة دةكريَتةوة. ئةو كليلةش كة دةيكاتةوة: (اَللهُ لا الهَ إلاّ هوَ الْحَيُّ القيّوم) و (ياالله) و (لا الهَ الاّ الله)ية.

طؤرِانى دةمى هةذديهاكة و بوونى بة دةرطاى باخضة و بيَستان، هيَماى ئةوةية كة: "طؤرِ" بةنديخانةى دلَتةنطى و لةبيرضوون و فةرامؤش كردنة و، بؤ طومرِايان و ستةمكاران وةكو ناوسكى هةذديها واية.. بةلآ‏م بؤ ئةهلى ئيمان و قورئان دةرطايةكة خراوةتة سةرثشت، تاكو لة بةنديخانةى ئةم ذيانة بةرةو باخضة و طولَزارةكانى ذيانى نةمرى و هةميشةيى و، لة كؤرِى تاقيكردنةوةى دنياوة بؤ خؤشى و كامةرانيى بةهةشت و، لة دةردى‏سةريى ئةركى ذيانةوة بؤ ذيَر سايةى بةخشندةيى خواى طةورةى ميهرةبان دةرباز ببن.

طؤرِان و بوونى ئةو شيَرة درِندةيةش بة ئةسثيَكى ئامادةكراوى خزمةت‏طوزار، هيَماية بؤ ئةوةى كة: "مردن" بؤ طومرِايان جودايى و ليَك‏برِانيَكى سزادةرى هةتاهةتايى‏ية لة هةموو دؤست و خؤشةويستان و، بةجآ‏هيَشتنى بةهةشتيَكى درؤينة و هةلَخةلَةتيَنةرى وةك دنياية، بؤ ناو تةنطى و تةسكيى بةنديخانةى تةنيايى ناو طؤرِ و ون‏بوون و سةرلـآ‏شيَوانيَكى بآسـنوور.. بةلآ‏م بؤ ئةهلى هيـدايةت و قورئان، طةشتيَكة بةرةو جيهانى دوايى و هؤكاريَكى طةيشتنة بة خؤشةويستان و هاورِآيانى ديَرين و، هؤيةكة بؤ ضوونة ناو نيشتمانى رِاستةقينة و بةختياريى هةميشةيى و، خولَك و بانط‏كردنيَكى بةرِيَزانةية بؤ دةربازبوون لة بةنديخانةى دنيا بةرةو باخضةكانى بةهةشت و، ضاوةرِوانى‏يةكة بؤ وةرطرتنى ثاداشتى خزمةت‏طوزارى‏يةكان لة لايةن ميهرةبانيى خواى طةورةوة و، حةسانةوةيةكة لة ئةرك و لـيَثرسراوى‏يةكانى ذيان و ثشوودانيَكة لة فةرمانبةرى‏يةكانى و، رِاطةياندنيَكة بؤ كؤتايى ثآ‏هاتنى ئةركةكانى بةندايةتى و تاقيكردنةوةكانى فيَربوون لةم ذيانةى دنيادا.

لة هةموو ئةمانةوة دةطةينة ئةو ئةنجامةى كة:

هةركةسيَك ذيانى دنياى فانى بكات بة ئامانج و مةبةستى خؤى، ئةوا هةر ئةم ذيانةى (لة رِاستى و ناوةرؤك‏دا) بؤ دةبيَت بة دؤزةخيَكى دلأسووتيَنةر، با لة رِوالَةتيش‏دا لة رِابواردن و ناز و نيعمةت‏دا بيَت.. بةلآ‏م ئةو كةسةى رِوو بكاتة ذيانى هةميشةيى و نةبرِاوةى ئةو دنيا و بة رِاستى و دلَسؤزى تآ‏بكؤشيَت و هةولَى بؤ بدات و بؤى لـآ ببرِيَت، ئةوا كامةرانى و بةختياريى هةردوو لاى دةستطير دةبيَت و شايانى هةردووكيان دةبيَت، با ئةم دنيايةشى لة رِوالَةت‏دا تةسك و خراث و ناخؤش بيَت، بةلآ‏م ئةم بةلايةوة خؤش و شيرين دةبيَت و لةبةر ضاوى‏دا دةبيَت بة هؤلَى ضاوةرِوانيى بةهةشتى بةرين. لةبةر ئةوة، ئارام دةطريَت و هةميشة لة شوكرانةبذيَرى و سوثاسى ثةروةردطارى خؤى‏دا دةبيَت.

اللهم اجعلنا من أهل السعادة والسلامة والقرآن والإيمان. آمين.

اللهم صل وسلم على سـيدنا محمد وعلى آله وصحبه، بعدد جميع الحروفات المتشكلة في جميع الكلمات المتمثلة بإذن الرحمن في مرايا تموجات الهواء عند قراءة كل كلمة من القرآن من كل قارئ من أول النـزول الى آخر الزمان.

وارحمنا و والدينا وارحم المؤمنين والمؤمنات بعددها، برحمتك يا أرحم الراحمين.

آمين والحمد لله رب العالمين.