وتةى سآ‏هةم

بسم الله الرحمن الرحيم

(يا اَيُّهاَ الناسُ اعْبُدُوا) البقرة:21

ئةطةر دةتةويَت بزانيت كة "خواثةرستى" ضةندة بةختيارى و بازرطانى‏يةكى طةورة و طرنطة و، خراثةكارى و طومرِاييش ضةندة زةرةر و زيانيَكى طةورةى تيَداية، ئةوا سةيرى ئةم ضيرؤكة بكة و طويَى بؤ رِابطرة:

جاريَكيان دوو سةرباز فةرمانيان ثآ‏درا كة برِؤن بؤ شاريَكى دوور. ئةوانيش ثيَكةوة كةوتنةرِآ هةتا طةيشتنة دوورِيانيَك لةوآ‏دا ثياويَكيان دى، ئةم ثياوة ثيَىوتن:

(رِيَطاى دةستة رِاستيان سةرةرِاى ئةوةى بآ‏ زيانة، ئةوانةش كة دةيطرنة بةر بة رِيَذةى "نؤ لة دة" قازانجيان دةست دةكةويَت و بة ئارامى و بآ‏ ماندووبوونيش دةيبرِن تا دةطةنة جآ. بةلآ‏م رِيَطاى دةستة ضةثيان سةرةرِاى ئةوةى هيض دةسكةوتيَكى تيَدا نى‏ية، "نؤ لة دة"ى ئةوانةش كة دةيطرنةبةر تووشى زةرةر و زيان ديَن.. ئةوةش بزانن كة هةردوو رِيَطاكة بة ئةندازةى يةك دوورن، ئةوةندة هةية رِيَطاى دةستة ضةث، لةبةر ئةوةى سةر بة هيض رِذيَم‏‏و ياسايةك نى‏ية، ئةو رِيَبوارةى ثياى‏دا دةرِوات ضةك و تفاق لةطةلأ خؤى هةلأناطريَت و، بةم ثآ‏ية سووكى و حةسانةوةيةكى رِووكةشى تيَدا دةبينيَت. بةلآ‏م رِيَطاى دةستة رِاست، لةبةر ئةوةى لة ذيَر سايةى ياساداية، ئةو رِيَبوارةى دةيطريَتةبةر ناضار دةبيَت ضةكيَكى رِةسمى بة قورسيى دوو كيلؤ لةطةلأ خؤى هةلأبطريَت و، نزيكةى ضوار كيلؤ خؤراكيش بخاتة ناو هةطبةكةيةوة، تاكو بتوانيَت بةسةر هةر مةترسى و كؤسث و دوذمنيَك‏دا = كة لةوانةية بيَنة رِيَى = سةربكةويَت).

ثاش ئةوةى ئةم دوو سةربازة طوآيان لة وتةى ئةو رِابةرة شارةزاية رِاطرت، بةختةوةرةكةيان رِيَى رِاستى هةلَبذارد. بةم ضةشنة كؤلَيَكى قورسى بة كيَشى يةك باتمان خستة ئةستؤى خؤيةوة، بةلآ‏م "دلأ" و "رِؤح"ى لة منةت و ترس و ئازاريَكى ئةوتؤ رِزطاريان بوو كة بة هةزاران جاريش لةو كؤلَة قورستر بوو (طةر ئةو رِيَطايةى نةطرتايةتة بةر)..

كةضى بةدبةختةكةيان لةبةر ئةوةى حةزى لة ثةيرِةوى‏كردنى ياسا نةبوو، دةستى لة سةربازى هةلَطرت و رِيَطاى ضةثى هةلَبذارد. خؤ هةرضةندةش بة رِوالَةت لة هةلَطرتنى ئةو كؤلَة قورسة رِزطارى بوو بوو، بةلآ‏م "دلأ و دةروون"ى كةوتبوونة ذيَر منةت و ئازاريَكى ئةوةندة قورسةوة كة بة هةزاران جار لة هةلَطرتنى ئةو كؤلَة قورس‏تر بوو.. "رِؤح"يشى هةردةم لة ترس و بيم‏دا دةينالآ‏ند و، هةر كةسيَكى لة رِيَطادا دةبينى دةستى لـآ ثان دةكردةوة و، لة طشت هةلَويَست و رِووداويَكى رِيَطادا ترسى لـآ‏دةنيشت! هةر بةم جؤرة، رِيَى برِى تا طةيشتة جيَى مةبةست و، لةوآ بة سزاى ياخى بوون و هةلَهاتنى خؤى طةيشت.

ئةوى تريشيان كة رِيَى رِاستى طرتة بةر و ثةيرِةوى رِيَبازى سةربازيى كرد و ضةك و كةرةسةى خؤى ثاراست، بة دلَيَكى ثرِ لة ئارامى و دةروونيَكى ثرِ لة هيَمنى‏يةوة رِيَطاى برِى تا طةيشتة جيَطاى مةبةست، بآ ئةوةى ئاورِ لة كةس بداتةوة و منةتى كةس هةلأبطريَت، ياخود لة هيض كةسيَك بترسيَت. ئيتر لةوآ ثاداشت و خةلآ‏تى شايانى خؤى وةرطرت.

* * *

ئةى نةفسى سةركةشم!

بزانة ئةو دوو رِيَبوارة: يةكةميان ملكةض و فةرمانبةردارانى ياساى خواوةندن، مةبةست لةوى تريشيان ئةوانةن كة ياخى بوون و، شويَنى نةفس و ئارةزووى دةروونى خؤيان كةوتوون.

ئةو رِيَطايةش: رِيَى ذيانة كة لة "جيهانى رِؤح"ةوة دةست ثآ‏دةكات و لة طؤرِةوة تيَثةرِ دةبيَت و لة جيهانى ئةودنيا كؤتايى ثآ ديَت.

ئةو ضةك و هةطبة و تفاقةش بريتين لة: تةقوا و ثةرستش، ضونكة ثةرستش هةرضةند لة رِوالَةت‏دا ئةركيَكى قورس و طران بيَت، بةلآ‏م لة رِاستى‏دا ئاسانى و حةسانةوةيةكى ئةوتؤى تيَداية كة لة باس‏كردن نايةت، ضونكة مرؤظى خواثةرست لة نويَذةكةى‏دا "يةكتايى" خوا دةردةبرِيَت و دةلَيَت: "أشهد أن لا إله إلاّ الله".. واتة: هيض بةديهيَنةر و رِؤزيدةر(رزاق)يَك نى‏ية جطة لة خوا و، هةموو سوود و زيانيَكيش بة دةستى ئةوة. خوايةكة دانا و حةكيمة و هيض شتيَك بآ واتا و مةبةست ناكات، بةخشندة و بةسؤزة و، ضاكة و ميهرةبانى‏يةكانيشى تابلَيَى طةورة و زؤرن..

مرؤظى باوةرِدار لة هةموو شتيَك‏دا دةرطانةى طةنجينةى ميهرةبانى و بةخشندةيى خوا دةبينيَت و، دةزانيَت كة هةرضى شت هةية لة ذيَر دةستةلآ‏تى خواى ثةروةردطارداية. لةبةر ئةوة، هةردةم بة نزا و ثارِانةوة لة دةرطانةى ئةو طةنجينانة دةدات و، لةبةردةم هةموو طيروطرفتيَكى دنياش‏دا دةرِواتة ناو سةنطةرى تةوةككولةوة و ثشت بة ثةروةردطارى خؤى دةبةستيَت.

بةم ضةشنة، مرؤظى باوةرِدار لة رِيَطاى "ئيمان"ةوة ئاسايشيَكى تةواوى دةستطير دةبيَت.

بةلَآ، ئازايةتى و نةترسان، وةك هةموو كردةوةيةكى ترى ضاك، تةنها لة سةرضاوةى ئيمان و ثةرستشةوة سةرضاوة دةطرن. ترس و بيم و هةر كردةوةيةكى ترى خراثيش تةنها لة طومرِايى و كوفرةوة ثةيدا دةبن.

خؤ ئةطةر طؤى زةوى بؤمبايةك بيَت و بتةقيَتةوة، لةوانةية مرؤظى خواثةرستى دلأرِووناك نةترسيَنيَت و، بة موعجيزةيةكى دةستةلآ‏تى ثةروةردطارى بزانيَت و بة رِيَز و سةرسوورِمان و ضيَذةوة لـيَى ورد ببيَتةوة. بةلآ‏م فةيلةسووفيَكى دوور لة خوا = كة دلَى لة ئاستى ئيمان‏دا مردبيَت = با لةناو خةلَكى‏دا بة رِؤشنبيريش ناسراو بيَت، لةوانةية طةر ئةستيَرةيةكى كلكدار(مُذَنَّب) لة ئاسمان‏دا ببينيَت ئةم لةسةر زةوىيةوة سامى لـآ بنيشيَت‏و بلَـيَت:

(ئايا بلَـيَى ئةم ئةستيَرةية خؤى بة زةوى‏دا بكيَشيَت)؟

شةويَك دانيشتووانى ئةمريكا كلكدار(مذنب)يَكيان لة ئاسمان‏دا بينى، لة تاوا ساميان لـآ نيشت و، هةنديَكيشيان هةر بةو شةوة خانووةكانيان ضؤلأ كرد!

بةلَآ، طومان لةوةدا نى‏ية كة "ثيَويستىيةكان"ى مرؤظ لة رِادةبةدةرن، كةضى "سةرمايةكةى دةستى" ئةوةندة كةمة لة حوكمى "نةبوو"داية.. هةروةها ئةو "بةلآ‏ و ناخؤشى"يانةى لة ذيان‏دا ديَنة رِيَى يةكجار زؤرن، كةضى "توانا و دةستةلآ‏ت"ى هيَندة لاوازة وةك "نةبوو" واية. واتة: مةوداى بازنةى سةرماية و دةستةلآ‏تى مرؤظ هةر ئةوةندةية كة دةستى ثيَى دةطات، بةلآ‏م بازنةى هيوا و ئاوات و، بازنةى بةلآ‏ و ئازارةكانى لةو مةودايةن كة ضاوى برِ دةكات و خةيالَى بؤى دةضيَت!

لةم بةراوردةوة بؤمان دةردةكةويَت: "رِؤح"ى مرؤظ، كة تا ئةم رِادةية لاواز و بآ‏ دةستةلآ‏ت و هةذارة، ضةندة ثيَويستى بة رِاستى‏يةكانى ئيمان هةية، وةك: ثةرستش و تةوحيد‏و ملكةض‏كردن بؤ فةرمانةكانى خوا و ثشت‏بةستن بةو. هةروةها بؤمان دةردةكةوآ كة هةركات ئةم رِيَطاية دةطريَتةبةر ض بةختيارى و نيعمةت و قازانجيَكى زؤر و طةورةى دةستطير دةبيَت، بؤ كةسيَك كة بينايى دلَى لة دةست نةدابيَت و هةستيان ثآ‏بكات.

وةك ئاشكراية هةر رِيَطايةك بآ‏زيان بيَت، با رِيَذةى قازانجيشى يةك لة دة بيَت، لة هةر رِيَطايةكى زيان‏بةخش باشترة. خؤ ئةم رِيَطايةى لةم مةسةلةيةدا مةبةستمانة رِيَى بةندايةتى و ثةرستنى خواية، كة سةرةرِاى ئةوةى هيض زيانيَكى نى‏ية و رِيَذةى قازانجيشى "نؤ لة دة"ية، لة هةمان كاتيش‏دا طةنجينةى كامةرانيى هةميشةييمان ثآ دةبةخشيَت.

بةلآ‏م رِيَى خراثةكارى، سةرةرِاى ئةوةى بآ‏سوودة = هةروةك رِيَرِةوانى دان بةم رِاستى‏يةدا دةنيَن = هؤيشة بؤ ضارةرِةشى و لةناوضوونى هةميشةيى. جطة لةوةى كة هيض طومانيَك لة زةرةر و زيانى‏دا نى‏ية كة رِيَذةى دةطاتة "نؤ لة دة".. ئةمةش بة شايةتيى ذمارةيةكى زؤر لة ضةسثيَنةران و ثسثؤرِانى ئةم مةيدانة كة بة "تةواتور" و يةكدةنطى(إجماع) شايةتىيان لةسةر داوة و لة رِوانطةى هةوالَى "ئةهلى كةشف"يشةوة دلَنيايى‏يةكى بآ‏طومانة.

بة كورتى:

بةختةوةريى دنيا = وةك هى قيامةت = لةوةداية كة ببين بة سةربازيَكى دلَسؤز و لـآ‏برِاو لة ثةرستشى خواى طةورةدا.

كةواتة، ثيَويستة ببين بةو سةربازة و، هةردةم بلَيَين:

"الحمد لله على الطاعة والتوفيق" و، شوكرانةى خواىطةورة بكةين لةسةر ئةوةى كة كردووينى بة موسلَمان.