وتةى يةكةم

بسم الله الرحـمن الرحيم

"بسم الله" سةرةتاى هةموو كاريَكى خيَر و طرنطة، بؤية ئيَمةش لة سةرةتاوة باسى دةكةين و بة "بسم الله" دةست ثآ دةكةين.

بزانة ئةى نةفسةكةم!

ئةم وشة ثاراوة ثيرؤزة هةروةك دروشمى ئيسلامة، لة هةمان كات‏دا ذيكر و ويردى هةموو بوونةوةرانيشة بة زمانى حالَيان.

ئةطةر دةتةويَت تآ بطةيت كة ض هيَزيَكى طةورة و بآ برِانةوة لةم وشةيةدا هةية و، بزانيت ض بةرةكةتيَكى مةزن ونةبرِاوةى لةخؤ طرتووة، ئةوا طوآ بؤ ئةم ضيرؤكة كورتة رِابطرة:

هةر دةشتةكىيةك بيةويَت بةناو دةشت و دةر و بيابان‏دا بطةرِيَت و بة ئازادى كارةكانى جآبةجآ بكات، دةبآ بؤ ئةم مةبةستة ثةنا بةريَتة بةر هؤزيَكى ئةو ناوضةية و ناوى سةرطةورةى ئةو هؤزة بزانيَت و ثشتيان ثآببةستآ، بؤ ئةوةى لة زيانى ضةتة و شةرِفرؤش و رِيَطران ثاريَزراو بيَت و ثيَويستىيةكانى جآبةجآ بكات. خؤ ئةطةر ئةم كارة ئةنجام نةدات، ئةوا بة تةنها دةست دةميَنيَتةوة لة بةرامبةر ضةندةها دوذمن و هةزاران ثيَويستيى ذيان‏دا.

جاريَكيان دوو كةس بةرةو طةشتيَكى وا كة باسمان كرد كةوتنة رِآ. يةكيَكيان مرؤظيَكى لةخؤبوردة بوو، بةلآ‏م ئةوى ديكةيان سةركةش و لةخؤبايى بوو.

يةكةميان ثةناى بردة بةر سةرؤك هؤزيَك. بةلآ‏م دووهةميان ئةمةى نةكرد و طويَى ثآ نةدا. ئيتر هةر يةكةيان بة لايةك‏دا رِؤشتن.

يةكةميان كة دةطةيشتة هةر جآ‏يةك و دانيشتوانى ئةو ناوضةية كة دةيان‏زانى سةر بةو هؤزةية، رِيَزيَكى زؤرى لـآ دةطيرا و بؤ خؤى دةحةسايةوة، خؤ ئةطةر يةكيَكى ضةتة و رِيَطرى ثآ بطةيشتاية، ئةوا دةستةلآ‏ت و هيَزى ئةو خيَلَة دةبوو بةهؤى ئةوةى دةست نةخريَتة رِيَى. بةم شيَوةية و بةوثةرِى ئازادى و نةترسانةوة طةشتى خؤى تةواو كرد و كارةكانى بةجآ‏هيَنا.

بةلآ‏م كابراى سةركةش و ياخى، ئةوةندة ناخؤشيى تووش بوو كة لة باس‏كردن نايةت. بة دريَذايى طةشـتةكةى لة ترس و بيم و خةفةت‏ و سـوالَكردن‏دا بوو. بةو جؤرة، خؤى زةليل و رِسوا كرد.

ئةى نةفسى سةركةشى ياخى‏بووم!

ضاك بزانة كة تؤ ئةو رِيَبوارةيت..

ئةو بيابانة ثرِ لة مةترسى‏يةش ئةم دنيايةية..

هةروةها باش بزانة كة "هةذارى" و "بآدةســـتةلآ‏تى"ى تؤ سنووريان نى‏ية و دوذمنةكانت تابلَيَى زؤرن و ثيَويستى‏يةكانى ذيانيشت لةبن‏نايةن.

كةواتة ثةنا بةرة بؤ خاوةنى رِاستةقينة و كاربةدةستى هةتاهةتايى ئةم دةشت و بيابانة، بؤ ئةوةى دوور بيت لة سةرشؤرِى و ثارِانةوة بةرامبةر بوونةوةران و ترست لة هيض رِووداويَكى سامناك نةبيَت لة رِيَطات‏دا.

بةلَآ، وتةى: "بسم الله" طةنجينةيةكى طةورةى واية كة "هةذارى" و "بآدةستةلآ‏تى"ى مرؤظ بة ميهرةبانى‏يةكى طةورة و دةستةلآ‏تيَكى هيَندة نةبرِاوة و بآكؤتايىيةوة ثةيوةست دةكات كة جلَةوى بوونةوةرانى هةر لة طةرديلةكانةوة تا طةلةستيَرةكان لة دةست‏داية. بة شيَوةيةك كة ئةو "هةذارى" و "بآدةستةلآ‏تى"يةى مرؤظ دةطةيةنيَتة ثلةيةك كة دةبن بة تكاكار و، نزا و ثارِانةوةيان لة دةرطانةى خواوةندى بة دةستةلآ‏ت و ميهرةبان و شكؤمةنددا طيرا دةكات.

بةلَـآ، هةر كةسآ هةلَس‏وكةوت و كاروبارى شةو ورِؤذى "بة ناوى خوا"وة ببات بةرِيَوة، وةكو سةربازيَك واية كة هةموو كاروبار و هةلَس‏وكةوتيَكى بة ناوى ياسا و دةولَةتةوة ئةنجام بدات و بةو هؤيةوة بةرةورِووى هةموو مةترسى‏يةك رِابووةستيَت، ضونكة بةناوى ياسا و دةولَةتةوة دةدويَت و كارةكانى ئةنجام دةدات.

لة سةرةتاوة وتمان: هةموو بوونةوةران بة زمانى حالَيان دةلَيَن: "بسم الله". ئايا رِاستة واية؟

بةلَآ، طومانى تيَدا نى‏ية ئةطةر تؤ كةسيَكت بينى خةلَكى ئةدايةبةر و دةيبردن بؤ مةيدانيَك و هةندآ كاروبارى جؤراوجؤرى ثآ جآ‏بةجآ دةكردن، يةكسةر بؤت رِوون دةبيَتةوة كة ئةو كةسة بة ناوى خؤيةوة ئةم كارانة ناكات و تواناى زؤركردنى لةو هةموو خةلَكة نى‏ية، بةلَكو سةرباز و فةرمانبةريَكى دةولَةتة و بةهؤى هيَز و دةستةلآ‏تى دةولَةت و بة ناوى ياساوة ئةو كارانة جآبةجآ‏ دةكات و ثشت بة ثادشا و فةرمانرِةوايةك دةبةستيَت.

هةروةها هةموو شتيَك لةم بوونةوةرةدا كارةكانيان "بة ناوى خوا"وة جآ‏بةجآ‏ دةكةن، تةنانةت بضووكترين تؤوى درةخت، بة "ناوى خوا"وة ضةندةها درةختى طةورة و كؤلَى قورس لةسةر سةريان هةلَدةطرن..

هةروةها هةر درةختيَك كة "ناوى خوا" دةبات، دةستةكانى لة ميوةى زؤر و رِازاوةى طةنجينةى بةزةيى و ميهرةبانيى خواى طةورة ثرِ دةكات و، بةوثةرِى ئاسايى و رِيَزةوة ثيَشكةشمانى دةكات..

هةروةها رِةز و باخ و بيَستانةكانيش كة "ناوى خوا" دةبةن و ثةنا دةبةنة بةر دةستةلآ‏تى بآ‏سنوور و نةبرِاوةى خواى طةورة، ئةوا خواردةمةنيى جؤراوجؤر و بةتام و لةزةتيان تيَدا ثآ دةطات..

هةروةها ئةو ئاذةلَة بةثيت و ثرِ سوودانةى وةك: بزن و مةرِ و مانطا و حوشتر، هةر يةكةيان كة "ناوى خوا" دةبات، طوانى دةبيَتة كانى‏يةك و شيرى لـآ هةلأدةقولَيَت. بةم ضةشنة و بة "ناوى رِؤزيدةر"ةوة خاويَنترين و باشترين خؤراكمان ثيَشكةش دةكات كة دةلَيَى ئيكسيرى ذيانة.

هةروةها رِةط و بنةضةى هةر رِووةك و درةخت و طيايةك بة: "ناو‏هيَنانى خوا" بةردى رِةق و تةق دةســميَت و بة تالَة مووة ئاوريشمى‏يةكانى كونى دةكات! بةم جؤرة و "بة ناوى خواى ميهرةبان"ةوة هةموو كاريَكى طرنط و هةموو شتيَكى طرانى لة رِآ‏دا بؤ ئاسان دةبيَت.

بةلَآ، كاتآ كة درةخت لق و ثةلةكانى لةناو هةوادا بلآ‏و دةكاتةوة و بةروبوومةكانيان لةسةر هةلَدةطريَت.. كاتآ جيَى لق و ثةلى رِةطةكانى لةناو بةردى رِةق و تةق‏دا دةكاتةوة تاكو ئةو رِةطانة خؤراكى ثرِسوود لةناو ضينةكانى زةوى‏دا كؤبكةنةوة.. كاتآ طةلآ‏ى تةرِى درةخت دةتوانيَت بةرامبةر طرِةى طةرما خؤى رِابطريَت و بميَنيَتةوة.. هةموو ئةمانة و جؤرةهاى ترى وةك ئةمانةش، زللةيةكى توند و تيذن بةسةر دةم و ثلى ماددى‏ية هؤثةرستةكان و هاواريَكى طةورةية لة دذيان و ثةنجة بة ضاويان‏دا دةكات و دةلَيَت: رِةقيى ئةو بةردانة و طرِةى بةهيَزى ئةو طةرماية بة سةربةخؤيى و ئارةزووى خؤيان كار ناكةن، بةلَكو هةموويان فةرمانى خوايةكى تةنياى دانا و زانا جآبةجآ دةكةن، بة شيَوةيةك رِةطة وردة ئاوريشمى‏يةكان وةك: "عةساى مووسا" بةردة رِةقةكان لةت دةكةن و فةرمانى: (فَقُلْنا اضْربْ بعصاكَ الْحَجَرَ) (البقرة:60) جآبةجآ دةكةن.. هةروةها طةلآ‏ى تةرِى درةختةكانيش وةكو ئةندامةكانى ئيبراهيم ثيَغةمبةر = دروودى خواى لةسةر بيَت = ئايةتى: (يا نارُ كُونـي بَرْداً وسَلاماً) (الانبياء:69) دةخويَنن!

جا لةبةر ئةوةى كة هةموو شتيَك لة بوونةوةردا بة زمانى حالأ دةلَيَت: "بسم الله" و، ئةمةشى بؤ دةبيَت بةهؤى دةست‏كةوتنى جؤرةها نيعمةت و ثيَشكةش‏كردنى بة بوونةوةرانى تر، ئةوا دةبآ ئيَمةش هةموو كاريَكمان "بة ناوى خوا"وة بيَت: بةخشينمان "بة ناوى خوا"وة بيَت.. وةرطرتنمان "بة ناوى خوا"وة بيَت.. هةروةها "بة ناوى خوا"وة دةستى لةخوا بآ ئاطايان بطيَرِينة دواوة و ليَيان وةرنةطرين كاتآ كة "بة ناوى خوا"وة شتان نابةخشن!

ثرسيار:

كاتآ كة مرؤظيَك بؤ ئيَمة دةبيَت بة هؤكارى دةست‏كةوتنى نيعمةتيَك، ئيَمة لة ثاداشتى ئةوةدا هةميشة رِيَزى لـآ دةطرين. ئةى ئايا خاوةنى رِاستةقينةى ئةم هةموو نيعمةت و رِؤزى‏ية زؤرانة ضيمان لة بةرامبةريانةوة لـآ داوا دةكات‏‏؟

وةلآ‏م:

ئةو نيعمةت‏بةخشة رِاستةقينةية لة بةرامبةر ئةم هةموو جؤرة نيعمةت و رِؤزى‏ية زؤرانةوة، داواى سآ شتمان لـآ دةكات:

يةكةم: ياد و ناوى خوا بردن(الذكر).. دووهةم: شوكر و ستايش(الشكر).. سآ‏هةم: بيركردنةوة لة طةورةيى ئةو خواية(الفكر)..

كة لة سةرةتاوة "بسم الله" دةكةين، ئةمة "ذيكر"ة..

كة لة كؤتايى‏دا "الحمدلله" دةكةين، ئةمة "شوكر"ة..

كة لة نيَوان "بسم الله" و "الحمد لله"ش‏دا بير لة دةستةلآ‏ت و موعجيزةى خواى ميهرةبان دةكةينةوة لةو نيعمةتانةى كة هةر يةكةيان موعجيزةيةكى توانستى خواى تاك و بآ ويَنةية و، ديارى‏يةكة لة ديارى‏يةكانى ميهرةبانيى فراوانى ئةو خواية.. كاتآ بير لةمانة دةكةينةوة، ئةمة "فيكر"ة.

بةلآ‏م ئةطةر ثادشايةك بة سةربازيَكى‏دا ديارى‏يةكى بؤ كةسيَك نارد، ئايا ئةو كةسةى كة ديارىيةكةى بؤ هاتووة ضةندة بة بآ‏عةقلأ و بآهؤش و نةفام دادةنريَت طةر لة بريى سوثاسى ثادشا، ثيَلآ‏وى ئةو سةربازة ماض بكات؟

ئايا ئةو كةسانةى كة هةميشة لة شان و بالَى "هؤكارةكان" دةخويَنن و تةنها ئةو هؤكارانةيان خؤش دةويَت، نةك نيعمةت‏دةر و رِؤزى‏بةخشى رِاستةقينة، ئايا ئةوانة = بةم كارةيان = بآ‏عةقلأتر نين لةو كابراية و بة هةزاران جاريش؟!

دةسا ئةى نةفسةكةم!

ئةطةر ئامادة نييت و ناتةوآ وةك ئةو مرؤظة بآ‏عةقلَة طيَل و طةلحؤية بيت، ئةوا:

"بة ناوى خوا"وة ببةخشة..

"بة ناوى خوا"وة وةربطرة..

"بة ناوى خوا"وة دةست بة هةموو كاريَك بكة..

"بة ناوى خوا"وة كارةكانت بةجآ بهيَنة.

والسلام.